Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατατάσσει για πρώτη φορά τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων, σε μια κίνηση με βαριές γεωπολιτικές συνέπειες. Η απόφαση έρχεται στον απόηχο της αιματηρής καταστολής διαδηλώσεων στο Ιράν και υπό την απειλή αμερικανικού στρατιωτικού πλήγματος.
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνεδριάζοντας στις Βρυξέλλες, προχωρούν σε μια τομή στην ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική: την ένταξη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) στην επίσημη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων της ΕΕ. Η απόφαση συμπληρώνεται από νέο πακέτο κυρώσεων κατά του Ιράν, ως απάντηση στην αιματηρή καταστολή των πρόσφατων μαζικών κινητοποιήσεων στη χώρα.
Η κίνηση λαμβάνει χώρα ενώ η Τεχεράνη βρίσκεται σε «κόκκινο συναγερμό» για ενδεχόμενο στρατιωτικό χτύπημα από τις ΗΠΑ, την ώρα που η Ουάσινγκτον πιέζει ασφυκτικά για συμφωνία γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Το ευρωπαϊκό μήνυμα είναι ότι τα εσωτερικά ανθρώπινα δικαιώματα και η περιφερειακή ασφάλεια συνδέονται πλέον άρρηκτα.
Ιστορική σκλήρυνση της στάσης των Βρυξελλών
Μέχρι σήμερα, η ΕΕ απέφευγε να χαρακτηρίσει τους Φρουρούς της Επανάστασης τρομοκρατική οργάνωση, επιλέγοντας να διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με ένα από τα ισχυρότερα κέντρα εξουσίας στο ιρανικό καθεστώς. Η αναστροφή αυτής της γραμμής, όπως επισημαίνεται, σηματοδοτεί νέα φάση στις σχέσεις ΕΕ–Ιράν.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας εμφανίστηκε βέβαιη για την απόφαση, υπογραμμίζοντας ότι ο αριθμός των νεκρών στις πρόσφατες διαδηλώσεις και η σκληρότητα των μέτρων της Τεχεράνης «λαμβάνονται σοβαρά υπόψη». Με την ένταξη των Φρουρών της Επανάστασης στη λίστα, το σώμα εξισώνεται, σε επίπεδο νομικού χαρακτηρισμού, με οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα, η Χαμάς και το αποκαλούμενο «Ισλαμικό Κράτος».
«Εάν ενεργείς ως τρομοκράτης, θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστείς ως τρομοκράτης», τόνισε χαρακτηριστικά η Κάλλας, συμπυκνώνοντας τη νέα λογική της Ένωσης: τα κρατικά ή παρακρατικά μορφώματα δεν απολαμβάνουν ασυλία εφόσον χρησιμοποιούν μεθόδους τρομοκρατίας εντός και εκτός συνόρων.
Ευρωπαϊκές επιφυλάξεις και κίνδυνος αντιποίνων
Η απόφαση δεν ήταν χωρίς αντιστάσεις. Γαλλία, Ισπανία και Ιταλία εξέφρασαν επιφυλάξεις, κυρίως για λόγους τακτικής. Υποστήριζαν ότι η πλήρης απονομιμοποίηση των Φρουρών της Επανάστασης θα μπορούσε να κλείσει κρίσιμους διαύλους διαλόγου για το πυρηνικό πρόγραμμα, σε μια συγκυρία που η διπλωματική διαπραγμάτευση με την Τεχεράνη βρίσκεται ήδη σε οριακό σημείο.
Παράλληλα, επειδή οι Φρουροί της Επανάστασης αποτελούν κρατική οντότητα με τεράστια επιρροή στις υπηρεσίες ασφαλείας και στις φυλακές, υπήρξαν έντονες ανησυχίες για ενδεχόμενα αντίποινα σε βάρος Ευρωπαίων πολιτών που κρατούνται στο Ιράν. Σύμφωνα με την Κάγια Κάλλας, «αυτοί οι κίνδυνοι έχουν συνυπολογιστεί», ενώ εκτίμησε ότι «οι διπλωματικοί δίαυλοι θα παραμείνουν ανοιχτοί».
Η συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών δεν περιορίζεται στο ιρανικό μέτωπο. Στο τραπέζι βρίσκεται και νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με την προσθήκη τεσσάρων φυσικών προσώπων και έξι οντοτήτων που, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, εμπλέκονται σε «υβριδικές» επιθέσεις κατά της ΕΕ. Η διπλή κίνηση καταδεικνύει την προσπάθεια της Ένωσης να χαράξει πιο επιθετικό, αλλά και πιο συνεκτικό, πλαίσιο ασφάλειας έναντι αυταρχικών καθεστώτων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ένταξη των Φρουρών της Επανάστασης στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων είναι στρατηγική επιλογή υψηλού ρίσκου: ενισχύει την ηθική και πολιτική αξιοπιστία της ΕΕ, αλλά περιορίζει τα περιθώρια διαπραγμάτευσης σε ένα ήδη εκρηκτικό γεωπολιτικό περιβάλλον, όπου ένα λάθος βήμα μπορεί να μετατρέψει την πίεση σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.






