Η άτυπη ηγεσία της ΕΕ μετακινείται από τον παραδοσιακό γαλλογερμανικό άξονα σε έναν σκληρό πυρήνα έξι μεγάλων οικονομιών και η Ελλάδα, μέσω του Eurogroup, βρίσκεται σε ασυνήθιστα πλεονεκτική θέση. Η νέα αρχιτεκτονική υπόσχεται βαθύτερη ενοποίηση, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει τον δρόμο για μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων με αβέβαιους θεσμικούς κανόνες.
Η βαθιά κρίση αξιοπιστίας και δυναμικής του γαλλογερμανικού άξονα άφησε την Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς σαφή ηγετική ομάδα, σε μια συγκυρία παγκόσμιου γεωοικονομικού ανταγωνισμού. Το κενό επιχειρεί να καλύψει τώρα ένας νέος σκληρός πυρήνας έξι μεγάλων οικονομιών –Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία και Ολλανδία– που θέτει την ατζέντα για το ευρωπαϊκό «reset».
Ο νέος πυρήνας ισχύος και η ατζέντα Ντράγκι
Με πρωτοβουλία του Βερολίνου, οι έξι συμφώνησαν σε κοινή δράση σε τέσσερις στρατηγικούς άξονες: ταχύτερη ενοποίηση επενδύσεων και αποταμιεύσεων, ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ ως ασφαλούς νομισματικού καταφυγίου, εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με χρηματοδοτικά εργαλεία της επόμενης προγραμματικής περιόδου και διασφάλιση στρατηγικών προμηθειών σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών μέσω ανθεκτικών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Ουσιαστικά, πρόκειται για επιλεκτική υιοθέτηση κεντρικών προτάσεων της έκθεσης Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Η πρώτη θεσμική «πίστα» όπου θα αποτυπωθεί αυτή η αναδιάταξη είναι το Eurogroup, καθώς πέντε από τις έξι χώρες του πυρήνα ανήκουν στην Ευρωζώνη. Εκεί θα κριθεί αν η νέα δυναμική θα μεταφραστεί σε πραγματική ενοποίηση κεφαλαιαγορών, κοινά επενδυτικά εργαλεία και πιο συνεκτική οικονομική διακυβέρνηση.
Ο ρόλος Πιερρακάκη και το ελληνικό παράθυρο ευκαιρίας
Η συγκυρία είναι εξαιρετικά ευνοϊκή για την Αθήνα. Λίγες εβδομάδες πριν ανακοινωθεί η πρωτοβουλία των «έξι», ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης εξελέγη πρόεδρος του Eurogroup, έχοντας ως κεντρικά συνθήματα ακριβώς τρεις από τις τέσσερις προτεραιότητες του νέου πυρήνα (ενοποίηση αποταμιεύσεων-επενδύσεων, ενίσχυση του ευρώ, προώθηση της ατζέντας Ντράγκι). Ακόμη και το θέμα των κρίσιμων ορυκτών είχε ενταχθεί στο δικό του αφήγημα περί στρατηγικής ανθεκτικότητας.
Η επίσκεψή του στη Φρανκφούρτη, με επαφές στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τη Bundesbank και το γερμανικό χρηματιστήριο, υπογραμμίζει ότι το πεδίο μάχης θα είναι η ενοποίηση των κεφαλαιαγορών και η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων σε κλίμακα ικανή να ανταγωνιστεί ΗΠΑ και Κίνα. Για την Ελλάδα, η συμμετοχή στην αιχμή αυτών των διεργασιών σημαίνει πρόσβαση σε νέες πηγές χρηματοδότησης, αλλά και δυνατότητα να επηρεάσει τον σχεδιασμό εργαλείων που θα καθορίσουν τις επενδυτικές ροές της επόμενης δεκαετίας.
Ευρώπη δύο ταχυτήτων και θεσμικά ρίσκα
Πίσω όμως από τις τεχνικές λεπτομέρειες, διαμορφώνεται ένα πολιτικό ερώτημα: θα συνεχίσει να ισχύει η αρχή της ομοφωνίας ή θα παγιωθεί de facto ένα σχήμα «πρώτων μεταξύ ίσων»; Οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες δείχνουν ότι η πίεση για πιο ευέλικτη λήψη αποφάσεων ενισχύεται, ειδικά σε τομείς όπως η άμυνα, η βιομηχανική πολιτική και η ενεργειακή ασφάλεια.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, το κλειδί θα είναι η ικανότητα να εντάσσονται έγκαιρα σε θεματικές συμμαχίες γύρω από τον πυρήνα των έξι, ώστε να μη βρεθούν στην αργή ταχύτητα μιας κατακερματισμένης Ευρώπης. Η σημερινή θεσμική αναβάθμιση μέσω του Eurogroup προσφέρει μεν πλεονέκτημα, δεν εξασφαλίζει όμως αυτόματα ότι τα οφέλη της νέας αρχιτεκτονικής θα διαχυθούν στην πραγματική οικονομία.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ανάδειξη της Ελλάδας σε κεντρικό παίκτη της οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωζώνης είναι ιστορική ευκαιρία, αλλά και τεστ σοβαρότητας: αν η Αθήνα δεν μετατρέψει την πολιτική επιρροή σε θεσμικές συμμαχίες, επενδυτικά εργαλεία και μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό, κινδυνεύει να παραμείνει θεατής σε μια Ευρώπη που επιταχύνει χωρίς να περιμένει τους αργούς.
#Evropi #Eurogroup #Ellada #Eurozoni
