Στη Σάντα Φε του Νέου Μεξικού ξεκινά μια από τις πιο κρίσιμες δίκες κατά της Meta, με την Πολιτεία να κατηγορεί τον τεχνολογικό κολοσσό ότι με τον σχεδιασμό των πλατφορμών του διευκόλυνε σεξουαλικούς θηρευτές και δίκτυα εμπορίας ανθρώπων. Η υπόθεση αμφισβητεί ευθέως την παραδοσιακή νομική ασπίδα των social media και μπορεί να αποτελέσει ορόσημο για τη ρύθμιση της Big Tech.
Η Meta βρίσκεται αντιμέτωπη με ενόρκους σε μια εμβληματική δίκη στο Νέο Μεξικό, όπου η γενική εισαγγελία της Πολιτείας κατηγορεί την εταιρεία ότι επέτρεψε συνειδητά σε παιδόφιλους και κυκλώματα εμπορίας ανθρώπων να αξιοποιούν το Facebook και το Instagram για την εκμετάλλευση παιδιών. Η υπόθεση δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα εγκλήματα, αλλά στοχεύει στον ίδιο τον τρόπο σχεδιασμού και λειτουργίας των πλατφορμών της Meta.
Κατηγορίες για επικίνδυνο σχεδιασμό και κίνητρο το κέρδος
Η αγωγή του γενικού εισαγγελέα Ραούλ Τόρες υποστηρίζει ότι οι σχεδιαστικές επιλογές της Meta και τα κίνητρα κερδοφορίας έθεσαν την εμπλοκή των χρηστών πάνω από την ασφάλεια των ανηλίκων. Η Πολιτεία κάνει λόγο για ανεπαρκή ή ανύπαρκτη εποπτεία σε ομάδες που σχετίζονται με εμπορικό σεξ, για διευκόλυνση διακίνησης και ανταλλαγής υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και για «αγορά θηρευτών» που αναπτύχθηκε μέσα στα κοινωνικά δίκτυα της εταιρείας.
Στα δικόγραφα περιλαμβάνονται εσωτερικά έγγραφα της Meta, σύμφωνα με τα οποία η ίδια η εταιρεία εκτιμά ότι περίπου 100.000 παιδιά στο Facebook και το Instagram υφίστανται διαδικτυακή σεξουαλική παρενόχληση καθημερινά. Περιγράφονται επίσης συνομιλίες χρηστών που φέρονται να συζητούν τρόπους προσέγγισης ανηλίκων, καθώς και μαρτυρίες πρώην εργαζομένων που καταγγέλλουν ότι προειδοποιήσεις προς την ηγεσία αγνοήθηκαν.
Η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας μέσω εκπροσώπου της ότι οι εισαγγελικές αρχές «διαστρεβλώνουν» έγγραφα και παραγνωρίζουν τη μακροχρόνια προσπάθεια της εταιρείας να προστατεύσει τους νέους. Επικαλείται συνεργασία με γονείς, ειδικούς και αρχές, εισαγωγή «λογαριασμών εφήβων» με ενσωματωμένες δικλίδες ασφαλείας και εργαλεία γονικού ελέγχου.
Ρήγμα στην ασπίδα του άρθρου 230 και το προηγούμενο για τη Big Tech
Κομβικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι το δικαστήριο απέρριψε την προσπάθεια της Meta να απορρίψει την αγωγή επικαλούμενη το άρθρο 230 του Communications Decency Act, το οποίο παραδοσιακά καλύπτει τις πλατφόρμες από ευθύνη για περιεχόμενο χρηστών. Ο δικαστής έκρινε πως η αγωγή στοχεύει κυρίως τον σχεδιασμό του προϊόντος και εσωτερικές επιλογές επιμέλειας, δηλαδή ζητήματα πέραν της ελευθερίας του λόγου.
Η δίκη στο Νέο Μεξικό έρχεται αμέσως μετά άλλη πολύκροτη υπόθεση στο Λος Άντζελες, όπου εκατοντάδες οικογένειες και σχολικές περιφέρειες στρέφονται κατά των Meta, Snap, TikTok και YouTube για ψυχικές βλάβες παιδιών, εθισμό, διατροφικές διαταραχές και αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Εκεί Snap και TikTok επέλεξαν συμβιβασμό, ενώ Meta και YouTube συνεχίζουν τη νομική μάχη.
Ο οργανισμός Tech Oversight Project μιλά για «δίκες μιας γενιάς», παρομοιάζοντάς τες με τις ιστορικές υποθέσεις κατά της καπνοβιομηχανίας και της φαρμακοβιομηχανίας, όπου επιχειρήθηκε για πρώτη φορά να αποδοθούν ευθύνες σε ολόκληρους κλάδους για συστημικές βλάβες.
AI chatbots, διαφημίσεις και επιχειρηματικό μοντέλο στο μικροσκόπιο
Στο κατηγορητήριο περιλαμβάνονται και νεότερες αποκαλύψεις γύρω από την είσοδο της Meta στην τεχνητή νοημοσύνη. Εσωτερικά μηνύματα φέρονται να δείχνουν ότι, παρά τις προειδοποιήσεις των ομάδων ασφάλειας για τον κίνδυνο σεξουαλικοποιημένων συνομιλιών, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ ενέκρινε την πρόσβαση ανηλίκων σε AI chatbots και μάλιστα χωρίς δυνατότητα πλήρους απενεργοποίησης από τους γονείς – απόφαση που, σύμφωνα με έναν εργαζόμενο, ήταν «επιπέδου Mark».
Επιπλέον, η εισαγγελία υποστηρίζει ότι η Meta αποκόμισε έσοδα από διαφημίσεις εταιρειών όπως η Walmart και η Match Group, οι οποίες προβαλλόταν πλάι σε περιεχόμενο που σεξουαλικοποιούσε παιδιά. Παρουσιάζονται επίσης στοιχεία από την επιχείρηση «Operation MetaPhile», όπου μυστικοί αστυνομικοί που παρίσταναν ανήλικους φέρονται να έγιναν στόχος σεξουαλικών προσεγγίσεων μέσω λειτουργιών εντοπισμού χρηστών στις πλατφόρμες της Meta, χωρίς ο λογαριασμός να απενεργοποιηθεί, αλλά αντίθετα να λάβει οδηγίες για «μονεταρισμό» και αύξηση ακολούθων.
Η δίκη, που αναμένεται να διαρκέσει περίπου επτά εβδομάδες, θα βασιστεί σε καταθέσεις εκπαιδευτικών, αστυνομικών και πληροφοριοδοτών, ενώ τμήματα της κατάθεσης του ίδιου του Ζάκερμπεργκ ενδέχεται να προβληθούν στο ακροατήριο. Το αποτέλεσμά της δεν αφορά μόνο τη Meta, αλλά συνολικά το πώς θα ρυθμιστεί η ευθύνη των ψηφιακών πλατφορμών απέναντι στα πιο ευάλωτα μέλη της κοινωνίας.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση στο Νέο Μεξικό σηματοδοτεί τη μετατόπιση του ρυθμιστικού φακού από το «τι ανεβάζουν οι χρήστες» στο «πώς είναι σχεδιασμένη η πλατφόρμα» και το επιχειρηματικό της μοντέλο. Αν τα δικαστήρια αρχίσουν να θεωρούν τον ίδιο τον σχεδιασμό των social media ως πηγή νομικής ευθύνης, οι κολοσσοί της τεχνολογίας θα βρεθούν αντιμέτωποι με βαθιές ανατροπές σε προϊόντα, αλγορίθμους και έσοδα – με επιπτώσεις που θα αγγίξουν και την ευρωπαϊκή αγορά και τον ελληνικό ψηφιακό χώρο.
#Meta #Facebook #Instagram #ΠροστασίαΑνηλίκων #BigTech #Τεχνολογία
