Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας απευθύνει επείγουσα έκκληση για 1 δισ. δολάρια, προκειμένου να στηρίξει βασικές υπηρεσίες υγείας σε 36 ζώνες ανθρωπιστικών κρίσεων το 2026. Η υποχρηματοδότηση και η αποχώρηση των ΗΠΑ απειλούν την ικανότητα του Οργανισμού να ανταποκριθεί σε επιδημίες και συγκρούσεις.
Σε μια από τις πιο πιεστικές εκκλήσεις χρηματοδότησης των τελευταίων ετών, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ζητά 1 δισ. δολάρια για το 2026, προκειμένου να διασφαλίσει τη συνέχιση κρίσιμων υπηρεσιών υγείας σε περιοχές που πλήττονται από πολέμους, επιδημίες και ανθρωπιστικές κρίσεις. Το αίτημα αφορά 36 ζώνες έκτακτης ανάγκης, με έμφαση στη Γάζα και τη Μέση Ανατολή, το Σουδάν, την Ουκρανία, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, την Αϊτή και τη Μιανμάρ.
Υποχρηματοδότηση σε περιβάλλον αυξανόμενων αναγκών
Ο εκτελεστικός διευθυντής του Προγράμματος Διαχείρισης Έκτακτων Υγειονομικών Καταστάσεων του ΠΟΥ, Τσίκβε Ιχεκβεάτσου, περιέγραψε από τη Γενεύη μια εικόνα οξείας ανισορροπίας ανάμεσα στις ανάγκες και στους διαθέσιμους πόρους. «Είμαστε πολύ ανήσυχοι απέναντι στο εύρος των αναγκών και για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορέσουμε να τις αντιμετωπίσουμε», τόνισε, εξηγώντας ότι το φετινό αίτημα είναι χαμηλότερο από τα 1,5 δισ. δολάρια του προηγούμενου έτους, ακριβώς για να ευθυγραμμιστεί με το ρεαλιστικό επίπεδο χρηματοδότησης.
Το 2025 ο ΠΟΥ έλαβε μόλις 900 εκατ. δολάρια έναντι του αρχικού αιτήματος, γεγονός που οδήγησε σε σοβαρές περικοπές. Σύμφωνα με τον Ιχεκβεάτσου, οι διακοπές στη διεθνή χρηματοδότηση ανάγκασαν 6.700 δομές υγείας σε 22 εστίες ανθρωπιστικής κρίσης να κλείσουν ή να περιορίσουν τις υπηρεσίες τους, στερώντας την πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα από περίπου 53 εκατ. ανθρώπους.
Ο ρόλος του ΠΟΥ στην πρώτη γραμμή των κρίσεων
Παρά τους περιορισμένους πόρους, ο ΠΟΥ το προηγούμενο έτος ανταποκρίθηκε σε 50 υγειονομικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης σε 82 χώρες, παρέχοντας βασικές υπηρεσίες σε πάνω από 30 εκατ. ανθρώπους. Ο Οργανισμός υποστήριξε πάνω από 8.000 δομές υγείας και ανέπτυξε περισσότερες από 1.400 κινητές κλινικές, ενώ συντόνισε 1.500 εταίρους σε ανθρωπιστικά πλαίσια και περισσότερες από 100 διεθνείς ιατρικές ομάδες έκτακτης ανάγκης, που πραγματοποίησαν 1,8 εκατ. ιατρικές επισκέψεις σε πάνω από 20 χώρες.
Πέρα από την άμεση απόκριση, ο ΠΟΥ υπογραμμίζει και τον προληπτικό του ρόλο: χάρη σε 24ωρη επιτήρηση ασθενειών, εντόπισε και διαχειρίστηκε πάνω από 450 απειλές δημόσιας υγείας, αποτρέποντας την κλιμάκωσή τους σε μεγάλες κρίσεις. Παρά ταύτα, περίπου 250 εκατ. άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν σε συνθήκες ανθρωπιστικών κρίσεων, με σοβαρούς περιορισμούς στην πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα.
Πολιτικές πιέσεις και αβεβαιότητα για τη χρηματοδότηση
Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, χαρακτήρισε τη χρονιά που πέρασε «αναμφισβήτητα μία από τις πιο δύσκολες στην ιστορία του οργανισμού», λόγω της αναγγελθείσας αποχώρησης των ΗΠΑ και των δραστικών περικοπών στην αμερικανική εξωτερική βοήθεια. Πολλές άλλες χώρες έχουν επίσης μειώσει τη διεθνή τους συνεισφορά, επιτείνοντας την ασφυξία στη χρηματοδότηση της παγκόσμιας υγείας.
Το εκτελεστικό συμβούλιο του ΠΟΥ εξετάζει αυτή την εβδομάδα την κοινοποίηση αποχώρησης των ΗΠΑ, η οποία, όπως σημειώνει ο Οργανισμός, «εγείρει ερωτήματα». Οι ΗΠΑ, πριν αποχωρήσουν, θα πρέπει να εξοφλήσουν τις οφειλές τους, που ανέρχονται περίπου σε 260 εκατ. δολάρια. Η έκβαση αυτής της διαδικασίας θα είναι καθοριστική για τη σταθερότητα της χρηματοδότησης του ΠΟΥ σε μια περίοδο που οι υγειονομικές απειλές πολλαπλασιάζονται.
Σχόλιο 
: Η έκκληση του ΠΟΥ αναδεικνύει το παράδοξο μιας εποχής όπου οι υγειονομικοί κίνδυνοι είναι παγκόσμιοι, αλλά η χρηματοδότηση παραμένει εθνική, αποσπασματική και συχνά όμηρος πολιτικών σκοπιμοτήτων. Αν η διεθνής κοινότητα δεν αντιμετωπίσει τη χρηματοδότηση της παγκόσμιας υγείας ως επένδυση ασφάλειας και σταθερότητας –και όχι ως δευτερεύουσα αναπτυξιακή δαπάνη– το κόστος, οικονομικό και ανθρώπινο, θα είναι πολλαπλάσιο στο άμεσο μέλλον.
#ΠΟΥ #ΠαγκόσμιαΥγεία #ΑνθρωπιστικήΚρίση #Χρηματοδότηση
