Σε προχωρημένες διαπραγματεύσεις με αμερικανικούς προμηθευτές LNG για 20ετή συμφωνία έως 15 δισ. κ.μ. ετησίως βρίσκεται η Atlantic Sea LNG Trade, κοινοπραξία ΔΕΠΑ και Aktor. Στόχος είναι η τροφοδοσία του Κάθετου Διαδρόμου και η ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου για Νότια και Κεντρική Ευρώπη.
Μια από τις πιο φιλόδοξες κινήσεις στην αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ευρώπη δρομολογεί η Atlantic Sea LNG Trade, η κοινοπραξία της ΔΕΠΑ Εμπορίας με τον όμιλο Aktor. Σύμφωνα με δηλώσεις του διευθύνοντος συμβούλου Αλέξανδρου Εξάρχου στο Reuters, η εταιρεία βρίσκεται σε προχωρημένες συνομιλίες με αμερικανικούς προμηθευτές για 20ετή συμφωνία προμήθειας έως και 15 δισ. κυβικών μέτρων LNG ετησίως.
Η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία στοχεύει στην κάλυψη των αναγκών χωρών της Νότιας και Κεντρικής Ευρώπης, αξιοποιώντας τον λεγόμενο Κάθετο Διάδρομο που εκτείνεται από την Ελλάδα έως την Κεντρική Ευρώπη και την Ουκρανία. Η Ελλάδα επιχειρεί έτσι να εδραιωθεί ως βασικός διαμετακομιστικός κόμβος φυσικού αερίου την ώρα που η ΕΕ προετοιμάζεται να μηδενίσει τις εισαγωγές ρωσικού αερίου έως τα τέλη του 2027.
Μακροχρόνιες δεσμεύσεις με ΗΠΑ και κίνδυνος νέας εξάρτησης
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου υπογράμμισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται σταθερές, μακροχρόνιες συμφωνίες με τις ΗΠΑ για να αποφύγει μια νέα μορφή ενεργειακής ομηρίας: «Αν η Ευρώπη δεν θέλει να γίνει ξανά όμηρος με βάση την εξάρτησή της από το φυσικό αέριο, θα πρέπει να εξασφαλίσει μακροχρόνιες συμφωνίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να διασφαλίσει ισορροπία στο μέλλον και διαθεσιμότητα αερίου σε λογικές τιμές».
Ο ίδιος εκτιμά ότι η τρέχουσα συγκυρία είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή για τη διαπραγμάτευση τιμών: «Τώρα είναι η καλύτερη δυνατή στιγμή για να διαπραγματευτεί κανείς τις τιμές του μέλλοντος», προειδοποιώντας ότι μετά το 2030 οι τιμές ενδέχεται να είναι «σημαντικά υψηλότερες» λόγω πιθανής ανεπάρκειας προσφοράς σε σχέση με τη ζήτηση. Στόχος της Atlantic Sea LNG Trade είναι η οριστικοποίηση της συμφωνίας σε συνάντηση που έχει προγραμματιστεί στην Ουάσιγκτον στις 24 Φεβρουαρίου.
Ο Κάθετος Διάδρομος και η περιφερειακή ζήτηση
Παράλληλα με τις συζητήσεις στις ΗΠΑ, η εταιρεία βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με δυνητικούς αγοραστές κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος περιλαμβάνει χώρες όπως η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία, η Μολδαβία, η Αυστρία και ενδεχομένως η Ουκρανία.
Σύμφωνα με τον Εξάρχου, η ζήτηση διαφοροποιείται γεωγραφικά: στον βόρειο άξονα του διαδρόμου –Ρουμανία, Ουγγαρία, Μολδαβία– η κατανάλωση από τελικούς καταναλωτές είναι ιδιαίτερα υψηλή, ενώ όσο κινείται κανείς προς τον Νότο, η ζήτηση προέρχεται κυρίως από τη βιομηχανία. Η στοχοποίηση αυτού του μίγματος ζήτησης είναι κρίσιμη για τη βιωσιμότητα μιας τόσο μεγάλης μακροχρόνιας συμφωνίας.
Ήδη, η Atlantic Sea LNG Trade υπέγραψε το πρώτο της συμβόλαιο για αμερικανικό LNG με την Ουκρανία. Το φορτίο αναμένεται να φτάσει τον Μάρτιο μέσω του τερματικού σταθμού της Ρεβυθούσας και να μεταφερθεί στη Naftogaz μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας, προσδίδοντας χειροπιαστή διάσταση στον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου αμερικανικού αερίου προς την Ανατολική Ευρώπη.
Σχόλιο
: Αν κλείσει, η συμφωνία 20ετούς διάρκειας για έως 15 δισ. κ.μ. LNG τον χρόνο θα αναβαθμίσει θεαματικά τον γεωοικονομικό ρόλο της Ελλάδας, αλλά ταυτόχρονα θα κλειδώσει την Ευρώπη σε αμερικανικό αέριο για δεκαετίες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τιμές, ανταγωνισμό και την πορεία της πράσινης μετάβασης.






