Οι ΗΠΑ κατηγορούν ανοιχτά την Κίνα ότι προχώρησε σε μυστικές πυρηνικές δοκιμές, αμφισβητώντας την τήρηση των διεθνών κανόνων διαφάνειας. Οι καταγγελίες διατυπώθηκαν στη Διάσκεψη για τον Αφοπλισμό του ΟΗΕ στη Γενεύη, την ώρα που η Ουάσιγκτον δηλώνει πως επιθυμεί την ένταξη του Πεκίνου σε ένα νέο πλαίσιο ελέγχου εξοπλισμών μαζί με τη Ρωσία.
Μια ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση πραγματοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη Διάσκεψη για τον Αφοπλισμό στη Γενεύη, κατηγορώντας την Κίνα ότι έχει προχωρήσει σε μυστικές πυρηνικές δοκιμές και ότι επιχειρεί να αποκρύψει τη δραστηριότητα αυτή από τη διεθνή κοινότητα. Η εξέλιξη έρχεται σε μια εξαιρετικά εύθραυστη συγκυρία για το παγκόσμιο καθεστώς ελέγχου των πυρηνικών όπλων, μετά και τη λήξη της συνθήκης New START μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας.
Οι καταγγελίες της Ουάσιγκτον και η διάσταση διαφάνειας
Ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ αρμόδιος για τον έλεγχο των εξοπλισμών, Τόμας ΝτιΝάνο, δήλωσε ότι «η αμερικανική κυβέρνηση γνωρίζει πως η Κίνα προχώρησε σε πυρηνικές δοκιμές», αναφερόμενος ακόμη και σε προετοιμασίες για δοκιμές ισχύος «πολλών εκατοντάδων τόνων». Σύμφωνα με τον ίδιο, μια τέτοια δοκιμή έλαβε χώρα στις 22 Ιουνίου 2020.
Ο ΝτιΝάνο κατηγόρησε τον κινεζικό στρατό ότι «επιδίωξε να αποκρύψει αυτές τις δοκιμές από τον υπόλοιπο κόσμο», χρησιμοποιώντας μεθόδους που στοχεύουν στη μείωση της αποτελεσματικότητας της σεισμικής επιτήρησης. Αν οι καταγγελίες ευσταθούν, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για την τήρηση των υποχρεώσεων διαφάνειας που απορρέουν από το διεθνές καθεστώς απαγόρευσης πυρηνικών δοκιμών και τη λειτουργία του παγκόσμιου δικτύου παρακολούθησης.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη από τον Νοέμβριο αφήσει αιχμές ότι Ρωσία και Κίνα διεξάγουν πυρηνικές δοκιμές «όμως δεν μιλούν γι’ αυτό», χωρίς τότε να δώσει τεχνικές λεπτομέρειες. Το Πεκίνο είχε σπεύσει να διαψεύσει τις αναφορές αυτές, και αναμένεται με ενδιαφέρον η επίσημη αντίδρασή του στις νέες, πιο συγκεκριμένες, κατηγορίες.
Στρατηγική ισορροπία και προοπτική πολυμερούς πλαισίου
Παρά την κλιμάκωση της ρητορικής, η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι επιθυμεί την ένταξη της Κίνας σε μια νέα αρχιτεκτονική ελέγχου εξοπλισμών, στο πλευρό της Ρωσίας. Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει πολυμερείς διαπραγματεύσεις που θα περιλαμβάνουν όλα τα μεγάλα πυρηνικά οπλοστάσια, σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί μια άναρχη κούρσα εξοπλισμών με επίκεντρο την Ασία.
Η Κίνα, ωστόσο, παραδοσιακά προβάλλει το επιχείρημα ότι το πυρηνικό της οπλοστάσιο παραμένει πολύ μικρότερο από εκείνα των ΗΠΑ και της Ρωσίας, άρα δεν έχει λόγο να δεσμευθεί στα ίδια επίπεδα. Οι καταγγελίες για μυστικές δοκιμές, εφόσον επιβεβαιωθούν ή ενισχυθούν από ανεξάρτητες πηγές, μπορεί να εντείνουν τις πιέσεις προς το Πεκίνο, αλλά ταυτόχρονα κινδυνεύουν να δυσκολέψουν την προοπτική διαλόγου.
Σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, η σταθερότητα του πυρηνικού καθεστώτος ελέγχου όπλων τίθεται υπό αμφισβήτηση. Η απουσία σαφών, δεσμευτικών κανόνων για όλες τις μεγάλες δυνάμεις αυξάνει τον κίνδυνο παρεξηγήσεων, λάθος υπολογισμών και περιφερειακών κλιμακώσεων, με άμεσες γεωπολιτικές και οικονομικές συνέπειες σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σχόλιο 
: Η δημόσια στοχοποίηση της Κίνας για μυστικές πυρηνικές δοκιμές λειτουργεί ως μοχλός πίεσης της Ουάσιγκτον ώστε το Πεκίνο να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά ταυτόχρονα βαθαίνει το ρήγμα δυσπιστίας μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, σε μια στιγμή που το διεθνές σύστημα ελέγχου εξοπλισμών βρίσκεται ήδη στα όριά του.
#ΗΠΑ #Κίνα #Πυρηνικά #Αφοπλισμός #ΟΗΕ
