Η ουκρανική κυβέρνηση κατέληξε σε συμφωνία με το ΔΝΤ για χαλάρωση των πιο αμφιλεγόμενων φορολογικών όρων στο νέο πρόγραμμα δανεισμού ύψους 8,2 δισ. δολαρίων. Η προσαρμογή των όρων θεωρείται κρίσιμη για την εκταμίευση ευρύτερης διεθνούς βοήθειας, συμπεριλαμβανομένου δανείου 90 δισ. ευρώ από την ΕΕ.
Η Ουκρανία και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κατέληξαν σε συμφωνία για την τροποποίηση και χαλάρωση ορισμένων όρων του νέου τετραετούς προγράμματος δανεισμού ύψους 8,2 δισ. δολαρίων, με επίκεντρο τις φορολογικές υποχρεώσεις των ατομικών επιχειρηματιών. Η πρωθυπουργός Γιούλια Σβιριντένκο ανακοίνωσε ότι η αποστολή του ΔΝΤ απλοποίησε τις αρχικές συμφωνίες του Νοεμβρίου και αναθεώρησε συγκεκριμένα διαρθρωτικά ορόσημα.
Το αναθεωρημένο πρόγραμμα θα τεθεί προς έγκριση στο διοικητικό συμβούλιο του ΔΝΤ στην επόμενη συνεδρίασή του. Η έγκρισή του αποτελεί προϋπόθεση-κλειδί για την απελευθέρωση πρόσθετης διεθνούς χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένου δανείου 90 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια περίοδο που η ουκρανική οικονομία δοκιμάζεται σκληρά από τον παρατεταμένο πόλεμο.
Φορολογία ατομικών επιχειρηματιών και αλλαγές στον ΦΠΑ
Το πιο ευαίσθητο σημείο των διαπραγματεύσεων με το ΔΝΤ αφορούσε τη φορολόγηση των ατομικών επιχειρηματιών, ένα τμήμα της οικονομίας με έντονη κοινωνική και πολιτική φόρτιση. Αρχικά, το Ταμείο είχε θέσει ως βασικό προαπαιτούμενο την αύξηση των φόρων σε αυτή την κατηγορία, στο πλαίσιο της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης και της ενίσχυσης των δημοσίων εσόδων.
Η κυβέρνηση του Κιέβου συμφώνησε τελικά στην επιβολή ΦΠΑ στους ατομικούς επιχειρηματίες, αλλά με σημαντική προσαρμογή του ορίου εσόδων: το κατώφλι για την υπαγωγή σε ΦΠΑ αυξάνεται από το 1 εκατ. χρίβνιες σε 4 εκατ. χρίβνιες, δηλαδή περίπου από 21.000 σε 85.000 ευρώ. Με τον τρόπο αυτό, περιορίζεται ο αριθμός των επαγγελματιών που θα επιβαρυνθούν άμεσα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών, με το νέο όριο αναμένεται να επηρεαστούν περίπου 250.000 επιχειρηματίες, έναντι άνω των 600.000 που θα εντάσσονταν στο αρχικό, αυστηρότερο σενάριο. Η κυβέρνηση βρίσκεται ήδη σε διαβούλευση με τους βουλευτές για την οριστικοποίηση του σχεδίου νόμου, ο οποίος θα περιλαμβάνει και άλλες φορολογικές αυξήσεις που συνδέονται με το πρόγραμμα του ΔΝΤ.
Οικονομία υπό πίεση από τον πόλεμο και τις ενεργειακές καταστροφές
Η νέα συμφωνία με το ΔΝΤ έρχεται σε μια φάση έντονης επιδείνωσης των οικονομικών συνθηκών. Οι εντατικοποιημένες ρωσικές αεροπορικές επιδρομές έχουν πλήξει σοβαρά το ενεργειακό σύστημα και τις κρίσιμες υποδομές της Ουκρανίας, προκαλώντας εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης, θέρμανσης και υδροδότησης για εκατομμύρια πολίτες, εν μέσω ιδιαίτερα σκληρού χειμώνα.
Οι ακριβές εισαγωγές ενέργειας και η ανάγκη παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω γεννητριών επέτρεψαν μεν τη συνέχιση της λειτουργίας πολλών επιχειρήσεων, αλλά με μειωμένο ωράριο και χαμηλότερη παραγωγή. Αυτό οδήγησε σε υποβάθμιση των μακροοικονομικών προβλέψεων. Η κεντρική τράπεζα της Ουκρανίας αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψη για την αύξηση του ΑΕΠ το 2026 στο 1,8% από 2%, λόγω μεγαλύτερων του αναμενομένου ενεργειακών ελλειμμάτων.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική προσαρμογή που ζητά το ΔΝΤ και στην κοινωνική αντοχή της ουκρανικής κοινωνίας γίνεται εξαιρετικά λεπτή, καθώς το Κίεβο προσπαθεί να χρηματοδοτήσει την άμυνα, να διατηρήσει στοιχειωδώς λειτουργική την οικονομία και να εξασφαλίσει μισθούς και συντάξεις.
Σχόλιο 
: Η συμφωνία δείχνει ότι το ΔΝΤ επιλέγει πιο ρεαλιστική στάση απέναντι σε μια εμπόλεμη οικονομία, χαλαρώνοντας τις πιο επιθετικές φορολογικές απαιτήσεις χωρίς να εγκαταλείπει τον στόχο της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης. Για την Ουκρανία, η πρόσβαση στο πακέτο του ΔΝΤ και στα 90 δισ. ευρώ της ΕΕ δεν είναι απλώς δημοσιονομικό ζήτημα, αλλά όρος επιβίωσης του κράτους και της οικονομίας της, με το τίμημα να μεταφράζεται σε σταδιακή αλλά αναπόφευκτη αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης σε παραγωγικά στρώματα.
#Ουκρανία #ΔΝΤ #φορολογία #διεθνής_βοήθεια
