Έως 1 δισ. ευρώ σχεδιάζεται να επενδυθούν στην επόμενη επταετία για έρευνα υδρογονανθράκων σε 9 θαλάσσια «οικόπεδα», με αιχμή τις νέες παραχωρήσεις σε Chevron και Helleniq Energy. Το Δημόσιο προσδοκά σημαντικά φορολογικά έσοδα και δικαιώματα, ενώ το κρίσιμο παράθυρο για πιθανή παραγωγή τοποθετείται στην περίοδο 2032-2035.
Ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα έρευνας υδρογονανθράκων των τελευταίων δεκαετιών δρομολογείται στις ελληνικές θάλασσες, με επενδύσεις που μπορεί να φθάσουν έως και το 1 δισ. ευρώ έως το 2032. Το ποσό αυτό αφορά το σύνολο των 9 θαλάσσιων μπλοκ που βρίσκονται υπό παραχώρηση, υπό την προϋπόθεση ότι όλα θα περάσουν στην τρίτη φάση ερευνών, δηλαδή στο στάδιο των ερευνητικών γεωτρήσεων.
Χρονοδιάγραμμα γεωτρήσεων και επενδύσεων
Σύμφωνα με την παρουσίαση του CEO της ΕΔΕΥΕΠ, Άρη Στεφάτου, από τις αρχές του 2026 έως το 2032 προγραμματίζεται ένα πυκνό πρόγραμμα σεισμικών ερευνών και γεωτρήσεων. Ήδη έχει δρομολογηθεί η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο «μπλοκ 2» στο Ιόνιο για τις αρχές του 2027, από την κοινοπραξία ExxonMobil, Energean και Helleniq Energy, με εκτιμώμενο κόστος 80 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, η κοινοπραξία Chevron – Helleniq Energy, που απέκτησε τα μπλοκ «Block A2», «Νότια Πελοπόννησος», «Νότια Κρήτη I» και «Νότια Κρήτη II», δεσμεύεται να επενδύσει περίπου 41,5 εκατ. ευρώ σε σεισμικές έρευνες, με εκκίνηση στο τέλος του 2026. Αν όλα τα υπόλοιπα 8 μπλοκ ακολουθήσουν το παράδειγμα του «μπλοκ 2» και περάσουν σε φάση γεωτρήσεων, θα απαιτηθούν επιπλέον 790 εκατ. ευρώ, πέραν των 176 εκατ. που έχουν ήδη δαπανηθεί από το 2014 μέχρι σήμερα.
Το πρόγραμμα προβλέπει τριετή πρώτη φάση με 2D σεισμικά, με εξαίρεση το «Block A2» όπου θα γίνει εξ αρχής 3D διασκόπηση, διετή δεύτερη φάση με 3D σεισμικά και τρίτη φάση ερευνητικών γεωτρήσεων διάρκειας δύο ετών. Ο συνολικός χρόνος παραχώρησης έχει μειωθεί στα 7 χρόνια, από 8 που ίσχυε σε παλαιότερες συμβάσεις.
Δημοσιονομικά οφέλη και φορολογικό πλαίσιο
Οι νέες συμβάσεις σχεδόν διπλασιάζουν την έκταση των ενεργών παραχωρήσεων, από περίπου 47.900 σε 94.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το Δημόσιο αναμένει έσοδα ήδη από τις πρώτες φάσεις ερευνών, μέσω μπόνους υπογραφής, τελών παραχώρησης και ειδικών χρεώσεων.
Ειδικότερα, προβλέπεται εταιρικός φόρος 20% και περιφερειακός φόρος 5%, ενώ σε περίπτωση παραγωγής επιβάλλονται royalties από 4% έως 15%, ανάλογα με τα επίπεδα παραγωγής. Στα κρατικά ταμεία εκτιμάται ότι μπορεί να καταλήγει περίπου το 40% των κερδών των κοινοπραξιών, εφόσον τα κοιτάσματα περάσουν σε παραγωγικό στάδιο.
Με την οριστικοποίηση των τεσσάρων συμβάσεων διασφαλίζονται 3,5 εκατ. ευρώ σε μπόνους υπογραφής και έως 35 εκατ. ευρώ σε δικαιώματα παραχώρησης. Η ΕΔΕΥΕΠ προβλέπεται να εισπράξει έως 25 εκατ. ευρώ σε training fees, ενώ προβλέπεται και bonus παραγωγής από 5,5 έως 49 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, οι εγγυητικές επιστολές της κοινοπραξίας ανέρχονται σε 17,5 εκατ. ευρώ για την πρώτη φάση, 24 εκατ. για τη δεύτερη και 100 εκατ. για το στάδιο των γεωτρήσεων.
Το κρίσιμο παράθυρο για την έναρξη παραγωγής εγχώριων υδρογονανθράκων τοποθετείται από τον κ. Στεφάτο στην περίοδο 2032-2035, εφόσον οι γεωτρήσεις επιβεβαιώσουν αξιοποιήσιμες ποσότητες. Μέχρι τότε, η Ελλάδα επιχειρεί να «τρέξει» ένα συμπυκνωμένο, αλλά θεσμικά θωρακισμένο πρόγραμμα, ισορροπώντας ανάμεσα στη γεωπολιτική αξιοποίηση των πόρων και στις υποχρεώσεις ενεργειακής μετάβασης.
Σχόλιο 
: Το πακέτο συμβάσεων και επενδύσεων στους υδρογονάνθρακες συνιστά περισσότερο ένα στοίχημα υψηλού ρίσκου παρά μια βέβαιη πηγή πλούτου: απαιτείται τεράστια προκαταβολική δαπάνη, αυστηρή ρυθμιστική εποπτεία και ξεκάθαρη στρατηγική για το πώς τυχόν κοιτάσματα θα ενταχθούν σε ένα πλαίσιο ενεργειακής μετάβασης, χωρίς να εγκλωβίσουν τη χώρα σε νέα εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα.
#υδρογονάνθρακες #επενδύσεις #ενέργεια #Chevron #HelleniqEnergy
