Η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση εισέρχεται στο ομοσπονδιακό της συνέδριο στη Στουτγκάρδη με σύνθημα την ευθύνη, υπό την πίεση δύσκολων κοινωνικών μεταρρυθμίσεων και χαμηλών δημοσκοπήσεων. Η απρόσμενη επιστροφή της Άνγκελα Μέρκελ ως τιμώμενου προσώπου φορτίζει πολιτικά το κλίμα και θέτει σε δοκιμασία την ηγεσία του Φρίντριχ Μερτς.
Με το σύνθημα «Δεσμευμένοι από την ευθύνη» η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) ανοίγει στις 20-21 Φεβρουαρίου το ομοσπονδιακό της συνέδριο στη Στουτγκάρδη, το πρώτο μεγάλο κομματικό ραντεβού μετά την ανάληψη της καγκελαρίας από τον Φρίντριχ Μερτς τον Μάιο του 2025. Η συγκυρία είναι κρίσιμη: η Γερμανία βρίσκεται στη δίνη βαθιών κοινωνικών μεταρρυθμίσεων, οι ενδοκυβερνητικές τριβές με το SPD είναι έντονες και η CDU αναζητά νέο αφήγημα ανάμεσα στην κοινωνική ευαισθησία και τον οικονομικό φιλελευθερισμό.
Πίεση για μεταρρυθμίσεις και εκλογικός κύκλος
Ο γραμματέας της CDU, Κάρστεν Λίνεμαν, μιλά για μια «χρονιά αλλαγής» και πιέζει για ένα συνεκτικό «master plan» μεταρρυθμίσεων σε συντάξεις, αγορά εργασίας και υγεία. Οι σχετικές επιτροπές έχουν συσταθεί, ωστόσο η κυβερνητική συμμαχία CDU/CSU–SPD σέρνεται σε μακρές διαπραγματεύσεις, με αποτέλεσμα οι Χριστιανοδημοκράτες να εμφανίζονται συχνά περισσότερο ως αντιπολίτευση παρά ως κορμός της κυβέρνησης.
Το συνέδριο διεξάγεται σε προεκλογικό φόντο. Σε δύο εβδομάδες ακολουθούν εκλογές στο κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης, ενώ μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου θα ψηφίσουν ακόμη τέσσερα από τα 16 κρατίδια. Σε δύο από αυτά, Βερολίνο και Σαξονία-Άνχαλτ, η CDU κατέχει ήδη την πρωθυπουργία, όμως σε ομοσπονδιακό επίπεδο η εικόνα είναι απογοητευτική: από το 28,5% των εκλογών του Φεβρουαρίου 2025, οι τελευταίες μετρήσεις της Infratest dimap δίνουν μόλις 26%, ενώ η κομματική βάση συρρικνώνεται, με 356.769 μέλη στο τέλος του 2025 – περίπου 27.500 λιγότερα σε σχέση με το 2021.
Στροφή στον οικονομικό φιλελευθερισμό και κοινωνικές εντάσεις
Υπό τον Μερτς, η κορυφή της CDU δείχνει να μετακινείται πιο έντονα προς τον οικονομικό φιλελευθερισμό, συχνά με ρητορική που προκαλεί αντιδράσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πρόταση της ισχυρής οικονομικής πτέρυγας MIT με τίτλο «Όχι σε νομικό δικαίωμα για lifestyle μερική απασχόληση», που υπονοούσε ότι πολλοί επιλέγουν «άνετη» μερική εργασία αντί για περισσότερες ώρες – διατύπωση που τελικά αποσύρθηκε μετά τις εσωκομματικές επικρίσεις.
Αντίστοιχα, το Οικονομικό Συμβούλιο, στενά συνδεδεμένο με τη CDU, πρότεινε οι πολίτες να καλύπτουν κυρίως μόνοι τους τα οδοντιατρικά έξοδα, αντί της ευρείας κάλυψης από τη δημόσια ασφάλιση. Στο ίδιο πνεύμα, τμήματα του κόμματος ζητούν περισσότερες ώρες εργασίας, αργότερη συνταξιοδότηση και μεγαλύτερη ατομική αποταμίευση για τα γηρατειά, επιχειρηματολογώντας με την έλλειψη ανάπτυξης και το δημογραφικό βάρος.
Από την περιφέρεια, ωστόσο, οι αποχρώσεις είναι διαφορετικές. Ο 41χρονος δήμαρχος του Ζαρλουί, Μαρκ Σπάιχερ –ένας από τους λίγους εκπροσώπους της παραδοσιακά κοινωνικής πτέρυγας στο ομοσπονδιακό προεδρείο– υπενθυμίζει ότι η CDU ήταν ιστορικά επιτυχημένη όταν εξέφραζε «όλο το φάσμα» ως πλατιά λαϊκή παράταξη. Σε μια πόλη που δοκιμάζεται από την αποβιομηχάνιση μετά το κλείσιμο του εργοστασίου της Ford, προειδοποιεί ότι οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να «φέρνουν μαζί τους τους πολίτες» και να ζυγίζονται απέναντι στην κοινωνική αποδοχή.
Η συμβολική επιστροφή της Άνγκελα Μέρκελ
Δέκα ημέρες πριν από το συνέδριο, η ανακοίνωση ότι η 71χρονη Άνγκελα Μέρκελ –πρώην καγκελάριος και αρχηγός της CDU από το 2000 έως το 2018– θα παραστεί ως επίτιμη προσκεκλημένη στην εναρκτήρια ημέρα, προκάλεσε έντονη αίσθηση. Πρόκειται για την πρώτη φυσική παρουσία της σε συνέδριο της CDU από το 2019 και η κίνηση αυτή διαβάζεται ως καθρέφτης της εσωκομματικής ανασφάλειας.
Στο Βερολίνο και στα κομματικά επιτελεία πληθαίνουν τα ερωτήματα: θα επιδιώξει η Μέρκελ να στείλει μήνυμα προς τον Μερτς; Θα τολμήσει ο νυν καγκελάριος να επαναλάβει από το βήμα την κριτική του για τις «παραλείψεις» της προηγούμενης ηγεσίας, έχοντας την ίδια στην αίθουσα; Όποια κι αν είναι η ισορροπία που θα επιλέξει, είναι σαφές ότι η παρουσία της Μέρκελ λειτουργεί ως υπενθύμιση μιας εποχής σταθερότητας και εκλογικής κυριαρχίας, την ώρα που η CDU αναζητά νέα ταυτότητα σε ένα πιο κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο.
Σχόλιο 
: Το συνέδριο της CDU στη Στουτγκάρδη είναι περισσότερο από μια τυπική καταστατική διαδικασία: αποτελεί stress test για το αν ο Φρίντριχ Μερτς μπορεί να συγκεράσει τη σκληρή φιλελεύθερη ατζέντα της οικονομικής πτέρυγας με την κοινωνική παράδοση του κόμματος, χωρίς να χάσει επαφή με μια κοινωνία που ανησυχεί για ανισότητες και ανασφάλεια. Η ισχυρή σκιά της Μέρκελ, σε συνδυασμό με τις πιεστικές τοπικές εκλογές και τη φθορά στις δημοσκοπήσεις, καθιστά το διακύβευμα διπλό: όχι μόνο την επιτυχία των άμεσων μεταρρυθμίσεων, αλλά και τον ίδιο τον χαρακτήρα της CDU ως κεντροδεξιάς δύναμης διακυβέρνησης στη Γερμανία.
#Γερμανία #CDU #Μέρκελ #Μερτς #Μεταρρυθμίσεις
