Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι η Ελλάδα ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα με απόλυτο σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο έστειλε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, με αφορμή τις αντιδράσεις για τις έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας μιλά για «παράνομες» ελληνικές δραστηριότητες, επαναφέροντας στο προσκήνιο το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η υπογραφή των συμβάσεων μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της κοινοπραξίας Chevron – HELLENIQ ENERGY για έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης λειτουργεί ως καταλύτης σε ένα ήδη φορτισμένο γεωπολιτικό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο. Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό «Παραπολιτικά 90,1», ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έστειλε σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα, τονίζοντας ότι η Ελλάδα ασκεί «με αυτοπεποίθηση τα κυριαρχικά της δικαιώματα, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας».
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η «ψήφος» Ευρώπης – Chevron
Ο κ. Παπασταύρου υπενθύμισε ότι τον Ιούνιο, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πέτυχε την ένταξη ρητής αναφοράς στα συμπεράσματα, σύμφωνα με την οποία τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ θεωρούν πως το μνημόνιο συνεννόησης Τουρκίας – Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παραγάγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη».
Πάνω σε αυτή την ευρωπαϊκή θέση, ο υπουργός πρόσθεσε και τη στάση της Chevron, σημειώνοντας ότι η αμερικανική εταιρεία «ουσιαστικά λέει ότι δεν δίνει βαρύτητα στις παράνομες τουρκικές αιτιάσεις». Η παρουσία ενός ενεργειακού κολοσσού στις έρευνες νότια της Κρήτης, σε συνδυασμό με την πολιτική στήριξη της ΕΕ, ενισχύει το επιχείρημα της Αθήνας ότι κινείται σε απολύτως θεσμικό και νομικά θωρακισμένο πλαίσιο.
Ελληνοαμερικανικός άξονας και Κάθετος Διάδρομος
Ο κ. Παπασταύρου συνέδεσε τις εξελίξεις με το ευρύτερο πλαίσιο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, σχολιάζοντας ότι οι πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ «επιβεβαιώνουν με τον καλύτερο τρόπο τις στενότερες σχέσεις από ποτέ» μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ. Όπως είπε, οι σχέσεις αυτές είναι πλέον πολυεπίπεδες: στρατηγική συνεργασία, ενέργεια, ευρύτερες εμπορικές και οικονομικές συναλλαγές, επενδύσεις, αλλά και ναυτιλία και ναυπηγεία.
Αναφερόμενος στο επικείμενο ταξίδι του στην Ουάσιγκτον, τόνισε ότι βασικός στόχος είναι η διασφάλιση της βιωσιμότητας του Κάθετου Διαδρόμου και η εμβάθυνση της συνεργασίας των κρατών της περιοχής στα ενεργειακά. «Η ενέργεια αποκτά έναν γεωστρατηγικό και πολυδιάστατο χαρακτήρα για όλες τις χώρες. Είναι θέμα εθνικής ασφάλειας», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα αξιοποιεί τη γεωγραφική της θέση και τα δίκτυα στα οποία επενδύει από το 2019 για να καταστεί κόμβος και στρατηγικός εταίρος τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για την ΕΕ.
Η τουρκική αντίδραση και η επαναφορά της διαμάχης για τις θαλάσσιες ζώνες
Στον αντίποδα, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας χαρακτήρισε «παράνομες» τις ελληνικές έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης, κάνοντας λόγο για «μονομερείς δραστηριότητες» που, κατά την Άγκυρα, παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, τις σχέσεις καλής γειτονίας και το Μνημόνιο Κατανόησης του 2019 με τη Λιβύη για τις θαλάσσιες ζώνες. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι, παρότι οι δραστηριότητες δεν επηρεάζουν άμεσα την τουρκική υφαλοκρηπίδα, συγκρούονται με τη θαλάσσια δικαιοδοσία που έχει δηλώσει η Λιβύη στον ΟΗΕ από τις 27 Μαΐου 2025.
Η Αθήνα έχει απορρίψει εξαρχής τη συμφωνία Άγκυρας – Τρίπολης, καθώς αγνοεί πλήρως την ύπαρξη της Κρήτης ανάμεσα στις ακτές Τουρκίας και Λιβύης. Η Άγκυρα δηλώνει ότι συνεχίζει να παρέχει «την απαραίτητη υποστήριξη» στις λιβυκές αρχές, κλιμακώνοντας τη ρητορική της σε μια συγκυρία όπου η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και οι νέες πηγές φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο αποκτούν κομβικό ρόλο.
Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι η Ευρώπη «αναγνωρίζει πλέον κάτι που ο Κυριάκος Μητσοτάκης το λέει αρκετό καιρό τώρα, ότι πρέπει να κινούμαστε βάσει ενεργειακού ρεαλισμού». Με τη χώρα να επιδιώκει αναβάθμιση σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο, η σύγκρουση αφηγήσεων με την Τουρκία για τις θαλάσσιες ζώνες προδιαγράφεται ως κρίσιμος παράγοντας για τις επόμενες κινήσεις Αθήνας, Βρυξελλών και Ουάσιγκτον.
Σχόλιο 
: Η συμμετοχή της Chevron λειτουργεί ως de facto γεωπολιτική ασπίδα για την Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα ανεβάζει τα διακυβεύματα: η ενεργειακή αξιοποίηση νότια της Κρήτης δεν είναι απλώς επιχειρηματικό project, είναι πεδίο όπου θα κριθεί πόσο συνεκτικό είναι το ευρωπαϊκό μέτωπο απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και πόσο ουσιαστικός ο αμερικανικός ρόλος στην ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου.
#ενέργεια #υδρογονάνθρακες #Chevron #Ελληνοτουρκικά #ΑνατολικήΜεσόγειος
