Ο Ντόναλντ Τραμπ επιτίθεται με σκληρή ρητορική στους ανώτατους δικαστές μετά την ακύρωση των σαρωτικών δασμών του. Η απόφαση περιορίζει την προεδρική εξουσία στους εμπορικούς πολέμους και ανοίγει νέο μέτωπο στις σχέσεις Λευκού Οίκου – Δικαιοσύνης.
Μια σφοδρή θεσμική σύγκρουση βρίσκεται σε εξέλιξη στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου να ακυρώσει τους σαρωτικούς δασμούς που είχε επιβάλει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε χώρες ανά τον κόσμο. Σε συνέντευξη Τύπου λίγες ώρες μετά την ετυμηγορία, ο Τραμπ εξαπέλυσε πρωτοφανή επίθεση κατά έξι δικαστών, κατηγορώντας τους ότι «φοβήθηκαν να κάνουν το σωστό» και αφήνοντας υπονοούμενα για ξένες επιρροές στη στάση τους.
Η απόφαση 6-3 και το πλήγμα στην προεδρική εξουσία
Το Ανώτατο Δικαστήριο, με ψήφους 6-3, έκρινε ότι ο Τραμπ υπερέβη τα όρια της εξουσίας του όταν χρησιμοποίησε τον International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) για να δικαιολογήσει ένα γενικευμένο καθεστώς δασμών. Καθοριστικό στοιχείο της απόφασης είναι ότι στο στρατόπεδο της πλειοψηφίας βρέθηκαν δύο δικαστές που ο ίδιος ο Τραμπ είχε διορίσει, η Έιμι Κόνεϊ Μπάρετ και ο Νιλ Γκόρσατς, μαζί με τον πρόεδρο του Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς και τους τρεις φιλελεύθερους δικαστές.
Η απόφαση περιορίζει ουσιαστικά την ερμηνεία της έκτακτης οικονομικής εξουσίας του προέδρου και ενισχύει τον ρόλο του Κογκρέσου στην εμπορική πολιτική. Για Ρεπουμπλικάνους που αντιτίθενται στους δασμούς, πρόκειται για θεσμικό «φρένο» σε μια μονομερή εμπορική στρατηγική, η οποία είχε ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό του κόμματος.
Η ρητορική κλιμάκωση Τραμπ και η παράκαμψη του Κογκρέσου
Παρά το σαφές μήνυμα του Δικαστηρίου, ο Τραμπ επιχείρησε να παρουσιάσει την απόφαση ως επιβεβαίωση της ισχύος του. Ανακοίνωσε νέο παγκόσμιο δασμό 10% και δέσμευση να διατηρήσει μεγάλο μέρος των υφιστάμενων δασμών βάσει νέων νομοθετικών εργαλείων. Όταν ρωτήθηκε αν θα ζητήσει ρητά εξουσιοδότηση από το Κογκρέσο, απάντησε: «Δεν χρειάζεται, έχει ήδη εγκριθεί», δείχνοντας πρόθεση να κινηθεί στα όρια – ή και πέρα από αυτά – της απόφασης.
Ταυτόχρονα, ο πρόεδρος προσέδωσε προσωπικό και ιδεολογικό χαρακτήρα στη σύγκρουση, χαρακτηρίζοντας τους δικαστές που ψήφισαν εναντίον του «ντροπή για το έθνος» και αφήνοντας υπονοούμενα ότι «μισούν τη χώρα» ή επηρεάζονται από ξένες δυνάμεις. Όταν του ζητήθηκαν αποδείξεις, περιορίστηκε να απαντήσει: «Θα το μάθετε».
Πολιτικοοικονομικές προεκτάσεις και διεθνές μήνυμα
Οι δασμοί αποτελούν κεντρικό άξονα της πολιτικής και οικονομικής ρητορικής του Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Ο ίδιος τους παρουσιάζει ως εργαλείο «απελευθέρωσης» από παραδοσιακές εμπορικές συμφωνίες και ως μοχλό πίεσης σε συμμάχους και αντιπάλους – από την Ευρώπη και τον Καναδά μέχρι υποθέσεις όπως η Γροιλανδία ή οι ενεργειακές σχέσεις με τη Ρωσία.
Στο εσωτερικό, η σύγκρουση αναδεικνύει το βαθύ ρήγμα μεταξύ εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας, με τον Τραμπ να στοχοποιεί ακόμη και τους δικούς του διορισμένους δικαστές, τους οποίους χαρακτήρισε «ντροπή για τις οικογένειές τους». Στο εξωτερικό, η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στέλνει μήνυμα ότι υπάρχουν θεσμικά αντίβαρα στην αμερικανική εμπορική πολιτική, αλλά η άμεση αντίδραση του Λευκού Οίκου δείχνει πως ο κίνδυνος κλιμάκωσης των εμπορικών εντάσεων παραμένει.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι, παρά τη διαφωνία, οι δικαστές εξακολουθούν «τυπικά» να είναι καλεσμένοι στην επικείμενη ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους, «αλλά μόλις και μετά βίας» – μια φράση που συμπυκνώνει την ένταση στις σχέσεις προέδρου και Δικαστηρίου σε μια κρίσιμη συγκυρία για την αμερικανική δημοκρατία και την παγκόσμια οικονομία.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση δεν αφορά μόνο τεχνικά ζητήματα δασμών, αλλά τον ίδιο τον διαχωρισμό εξουσιών στις ΗΠΑ. Η επιθετική αμφισβήτηση του Ανώτατου Δικαστηρίου από τον Τραμπ υπονομεύει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και αυξάνει την αβεβαιότητα για τις μελλοντικές εμπορικές σχέσεις της Ουάσινγκτον, με άμεσες επιπτώσεις για εξαγωγικές οικονομίες όπως η ευρωπαϊκή και, κατ’ επέκταση, η ελληνική.
#ΗΠΑ #Τραμπ #ΑνώτατοΔικαστήριο #Δασμοί #Εμπόριο
