Η Ουάσιγκτον εντείνει τη στρατιωτική πίεση στον Περσικό Κόλπο, χωρίς όμως η Τεχεράνη να υποχωρεί στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Παράλληλα, οι φοιτητικές διαδηλώσεις στο Ιράν κλονίζουν την εσωτερική σταθερότητα του καθεστώτος.
Η αντιπαράθεση Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισέρχεται σε ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, καθώς η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή της Αραβικής Θάλασσας ενισχύεται, χωρίς ωστόσο η Τεχεράνη να μεταβάλλει τη στάση της στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, μετέφερε δημόσια την ενόχληση του Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι «περίεργος» γιατί το Ιράν δεν έχει ακόμη «υπο capitulated» παρά την κλιμακούμενη πίεση.
Πυρηνικό πρόγραμμα, κυρώσεις και απειλές στρατιωτικής σύγκρουσης
Η Ουάσιγκτον απαιτεί από την Τεχεράνη να εγκαταλείψει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, τα οποία θεωρεί ότι μπορούν να αξιοποιηθούν για την κατασκευή πυρηνικού όπλου, να σταματήσει τη στήριξη ένοπλων οργανώσεων στη Μέση Ανατολή και να αποδεχθεί αυστηρούς περιορισμούς στο πυραυλικό της πρόγραμμα. Ο Γουίτκοφ υποστήριξε ότι το Ιράν εμπλουτίζει ουράνιο έως και σε καθαρότητα 60%, προειδοποιώντας ότι βρίσκεται «περίπου μία εβδομάδα» μακριά από το να διαθέτει υλικό κατάλληλο για βιομηχανικής κλίμακας παραγωγή πυρηνικών βομβών.
Το Ιράν επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι αποκλειστικά ειρηνικό, δηλώνει όμως διατεθειμένο να δεχθεί ορισμένους περιορισμούς με αντάλλαγμα την άρση των οικονομικών κυρώσεων που στραγγαλίζουν την οικονομία της χώρας. Ο Ντόναλντ Τραμπ έθεσε δημοσίως ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα 10 έως 15 ημερών για την επίτευξη συμφωνίας, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά θα ακολουθήσουν «πολύ άσχημα πράγματα» για την Τεχεράνη.
Την ίδια ώρα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ξεκαθαρίζει ότι τυχόν αμερικανικό πλήγμα θα αντιμετωπιστεί ως πράξη επιθετικότητας, δίνοντας στο Ιράν –κατά την άποψή του– το δικαίωμα να στοχεύσει αμερικανικές βάσεις και συμφέροντα στη Μέση Ανατολή. Αναγνώρισε ότι η Τεχεράνη δεν έχει δυνατότητα να πλήξει την ηπειρωτική επικράτεια των ΗΠΑ, υπογράμμισε όμως ότι η απάντηση σε περιφερειακό επίπεδο θα είναι «δικαιολογημένη και νόμιμη».
Διπλωματικό παζάρι στη Γενεύη και εσωτερική αναταραχή στο Ιράν
Οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν στη Γενεύη έχουν φτάσει σε αδιέξοδο, με τον επόμενο γύρο συνομιλιών να έχει προγραμματιστεί εκ νέου για την Πέμπτη, υπό τη διαμεσολάβηση του Ομάν. Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιαν κάνει λόγο για «ενθαρρυντικά σήματα» από τις πρόσφατες επαφές, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Τεχεράνη προετοιμάζει νέα πρόταση προς την Ουάσιγκτον, η οποία θα υποβληθεί μόλις εγκριθεί από την ιρανική ηγεσία.
Στο εσωτερικό του Ιράν, η έναρξη του ακαδημαϊκού εξαμήνου συνοδεύτηκε από νέες φοιτητικές κινητοποιήσεις σε πανεπιστήμια της Τεχεράνης. Οι διαδηλώσεις συμπίπτουν με τα σαραντάήμερα μνημόσυνα για τα θύματα της πρόσφατης καταστολής, που χαρακτηρίζεται ως η πιο αιματηρή κοινωνική αναταραχή μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Βίντεο από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Σαρίφ φέρονται να δείχνουν φοιτητές να καταγγέλλουν τον ανώτατο ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ ως «δολοφόνο» και να ζητούν την επιστροφή του εξόριστου πρίγκιπα Ρεζά Παχλαβί.
Ο Παχλαβί, που πιέζει ανοιχτά για αλλαγή καθεστώτος, είχε καλέσει τις ΗΠΑ να μη σπαταλήσουν χρόνο σε μακρόσυρτες διαπραγματεύσεις με τους κληρικούς της Τεχεράνης, ακόμη και υποστηρίζοντας ότι μια αμερικανική στρατιωτική επέμβαση θα μπορούσε να «σώσει ζωές». Ο ειδικός απεσταλμένος Γουίτκοφ αποκάλυψε ότι συναντήθηκε μαζί του κατόπιν εντολής του Τραμπ, χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες, γεγονός που τροφοδοτεί εικασίες για το αν η Ουάσιγκτον εξετάζει πλέον πιο ανοιχτά το σενάριο αλλαγής καθεστώτος.
Σχόλιο 
: Η ταυτόχρονη κλιμάκωση στρατιωτικής πίεσης, οι ασφυκτικές προθεσμίες του Λευκού Οίκου και η επαφή με τον Ρεζά Παχλαβί δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον δεν περιορίζεται στην αποτροπή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, αλλά κρατά ανοιχτό και το ενδεχόμενο πολιτικής αναδιάταξης στην Τεχεράνη. Ωστόσο, ένα θερμό επεισόδιο στον Περσικό Κόλπο θα είχε άμεσες συνέπειες στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο για Ευρώπη και Ελλάδα.
#ΗΠΑ #Ιράν #Τραμπ #ΜέσηΑνατολή #ΠυρηνικόΠρόγραμμα
