ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά καταλογίζουν σαφείς πολιτικές ευθύνες για το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ και ζητούν σύσταση προανακριτικής επιτροπής. Στο στόχαστρο οι πρώην υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης και το μοντέλο του «επιτελικού κράτους».
Σε μετωπική σύγκρουση με την κυβέρνηση οδηγεί το κοινό πόρισμα ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς τα δύο κόμματα μιλούν για «βαθιά πολιτική υπόθεση» και ζητούν τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής για τη διερεύνηση ποινικών ευθυνών πρώην υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης. Το σκάνδαλο, όπως το περιγράφουν, ξεπερνά τα όρια μιας διοικητικής αστοχίας και αγγίζει τον πυρήνα του μοντέλου διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.
Κατηγορίες για σύστημα τεχνητής επιλεξιμότητας και ευρωπαϊκή ζημία
Στο πόρισμα γίνεται λόγος για «σύστημα τεχνητής δημιουργίας επιλεξιμότητας», παράκαμψης ελέγχων και διανομής κοινοτικών ενισχύσεων σε εικονικούς ή μη δικαιούχους. Οι βουλευτές των δύο κομμάτων επικαλούνται μαρτυρίες, νόμιμες συνακροάσεις και διαβιβαστικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένη απόκλιση, αλλά για «συστηματική πρακτική με διοικητική συνέχεια και πολιτική ανοχή».
Κεντρικό στοιχείο της κριτικής είναι η αξιοποίηση δημόσιας γης ως μηχανισμού κατανομής ενισχύσεων, η αποδυνάμωση των ελεγκτικών μηχανισμών και η, κατά τους συντάκτες του πορίσματος, αδυναμία της κυβέρνησης να θωρακίσει θεσμικά το σύστημα, παρά τις προειδοποιήσεις. Γίνεται λόγος για πιθανή ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πραγματικών αγροτών, γεγονός που, αν επιβεβαιωθεί, αναβαθμίζει την υπόθεση σε μείζον ευρωπαϊκό και δημοσιονομικό ζήτημα.
Στο κάδρο Βορίδης, Αυγενάκης και το «επιτελικό κράτος»
Το κοινό πόρισμα καταλογίζει «σαφείς πολιτικές ευθύνες» στους αρμόδιους υπουργούς. Για τον Μάκη Βορίδη αναφέρεται ότι δεν εξασφάλισε ουσιαστική εποπτεία και αποτελεσματικούς ελέγχους, ούτε ανέκοψε, σύμφωνα με τα στοιχεία, το σύστημα τεχνητών προϋποθέσεων λήψης ενισχύσεων. Για τον Λευτέρη Αυγενάκη γίνεται λόγος για διατήρηση «διοικητικής αστάθειας» και πιέσεις για αποδεσμεύσεις μπλοκαρισμένων ΑΦΜ και πληρωμές, ενώ εκκρεμούσαν έλεγχοι.
Ωστόσο, η κριτική δεν σταματά στους υπουργούς. Στο πόρισμα συνδέεται ευθέως η υπόθεση με το μοντέλο του «Επιτελικού Κράτους», τονίζοντας ότι η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων στο πρωθυπουργικό γραφείο συνεπάγεται και συγκεντρωμένη πολιτική ευθύνη. Οι συντάκτες θέτουν το δίλημμα: είτε ο Κυριάκος Μητσοτάκης γνώριζε τις αδυναμίες και δεν παρενέβη, είτε δεν γνώριζε, οπότε «καταρρέει το αφήγημα του επιτελικού, αποτελεσματικού κράτους». Σε κάθε περίπτωση, υπογραμμίζεται ότι «όταν η εξουσία συγκεντρώνεται, συγκεντρώνεται και η λογοδοσία».
Αίτημα για Προανακριτική και βαρύ ποινικό πλαίσιο
ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά ζητούν ρητά τη σύσταση Ειδικής Κοινοβουλευτικής (Προανακριτικής) Επιτροπής, βάσει του άρθρου 86 του Συντάγματος, για προκαταρκτική εξέταση κατά των Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη. Τα αποδιδόμενα αδικήματα αφορούν συνέργεια και ηθική αυτουργία σε κατάχρηση κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε., τα οποία, κατά το εθνικό δίκαιο, αντιστοιχούν σε κακουργηματική απιστία κατ’ επανάληψη με ζημία άνω των 120.000 ευρώ.
Οι δύο πολιτικοί χώροι υποστηρίζουν ότι στάθηκαν με «συνέπεια και τεκμηρίωση» στις εργασίες της Εξεταστικής, αναδεικνύοντας πως δεν πρόκειται για «τεχνική δυσλειτουργία», αλλά για «γαλάζιο σκάνδαλο με θεσμικό βάρος». Δηλώνουν πως η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ θα αναδεικνύεται διαρκώς σε πολιτικό, θεσμικό και ενδεχομένως ποινικό επίπεδο, στο όνομα της διαφάνειας, της λογοδοσίας, της προστασίας του ευρωπαϊκού χρήματος και των συμφερόντων των πραγματικών αγροτών.
Σχόλιο
: Η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ εξελίσσεται σε πολλαπλό τεστ αντοχής για το πολιτικό σύστημα: για την κυβέρνηση, ως προς την αξιοπιστία του αφηγήματος περί «επιτελικού κράτους» και μηδενικής ανοχής στη διαφθορά· για την αντιπολίτευση, ως προς το αν θα μετατρέψει ένα σοβαρό θεσμικό ζήτημα σε ουσιαστικό έλεγχο ή σε εργαλείο στείρας πόλωσης. Η έκβαση της συζήτησης για Προανακριτική δεν θα κρίνει μόνο πρόσωπα, αλλά και το κατά πόσο η Βουλή είναι διατεθειμένη να αναλάβει το πολιτικό κόστος μιας πραγματικής διερεύνησης σε βάθος, με σεβασμό τόσο στο τεκμήριο αθωότητας όσο και στην ανάγκη προστασίας των ευρωπαϊκών πόρων.






