Η ΕΛΣΤΑΤ χαρτογραφεί ποιοι κλάδοι, πόσες επιχειρήσεις και ποιας μορφής ιδιοκτησίας διαμορφώνουν τις εξαγωγές και εισαγωγές του 2024. Τα στοιχεία αποκαλύπτουν έντονη συγκέντρωση σε λίγους μεγάλους παίκτες και υψηλό βαθμό διεθνοποίησης συγκεκριμένων επιχειρήσεων.
Μια λεπτομερή ακτινογραφία της σύνθεσης του ελληνικού εξωτερικού εμπορίου για το 2024 δημοσιοποίησε η ΕΛΣΤΑΤ, μέσω των Στατιστικών Διεθνούς Εμπορίου Αγαθών κατά Επιχειρηματικά Χαρακτηριστικά. Τα στοιχεία δεν αποτυπώνουν μόνο το συνολικό μέγεθος εξαγωγών και εισαγωγών, αλλά και το ποιοι κλάδοι, πόσες και τι είδους επιχειρήσεις –ως προς μέγεθος, ιδιοκτησία και γεωγραφική διασπορά– κινούν τον όγκο του ελληνικού εμπορίου.
Εξαγωγές: 47 δισ. ευρώ από 19.603 επιχειρήσεις, με ισχυρή συγκέντρωση
Το 2024, συνολικά 19.603 επιχειρήσεις πραγματοποίησαν εξαγωγές αξίας 47,0 δισ. ευρώ. Εντυπωσιακό είναι ότι τέσσερις βασικοί τομείς –«Μεταποίηση», «Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού», «Παροχή νερού, επεξεργασία λυμάτων, διαχείριση αποβλήτων και δραστηριότητες εξυγίανσης» και «Ορυχεία και λατομεία»– συγκεντρώνουν το 69,6% της αξίας (32,7 δισ. ευρώ), παρότι αντιστοιχούν μόλις στο 30% των εξαγωγικών επιχειρήσεων (5.874 εταιρείες.
Το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, μαζί με τις επισκευές οχημάτων, συμμετέχει με 23,5% της συνολικής αξίας εξαγωγών (11,0 δισ. ευρώ), αλλά περιλαμβάνει το 50,5% των εξαγωγικών επιχειρήσεων (9.903). Αντίθετα, οι κλάδοι «Γεωργία, δασοκομία και αλιεία», «Κατασκευές» και λοιπές υπηρεσίες συγκεντρώνουν μόλις 6,9% της αξίας (3,2 δισ. ευρώ), αν και περιλαμβάνουν το 19,5% των επιχειρήσεων (3.826).
Η ανάλυση ανά μέγεθος συναλλαγών αναδεικνύει έντονη συγκέντρωση: μόλις 5 επιχειρήσεις πραγματοποιούν το 27,2% της συνολικής αξίας εξαγωγών, 50 επιχειρήσεις το 47,3% και 1.000 επιχειρήσεις το 83,4%. Πρόκειται για σαφή ένδειξη ότι ο πυρήνας της εξαγωγικής δραστηριότητας στηρίζεται σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων παικτών, με την πλειονότητα των επιχειρήσεων να έχει μικρό, συμπληρωματικό ρόλο.
Ως προς τον ιδιοκτησιακό έλεγχο, το 93,8% των εξαγωγικών επιχειρήσεων (18.385) δεν διαθέτει θυγατρικές στο εξωτερικό, όμως παράγει μόλις το 40,1% της αξίας (18,8 δισ. ευρώ). Αντιθέτως, μόλις 336 επιχειρήσεις με θυγατρικές στο εξωτερικό (1,7% του συνόλου) πραγματοποιούν το 36,2% των εξαγωγών (17,0 δισ. ευρώ), ενώ 882 ξένες ελεγχόμενες επιχειρήσεις (4,5% του συνόλου) αντιστοιχούν στο 23,7% (11,2 δισ. ευρώ). Η διεθνοποίηση και η ένταξη σε πολυεθνικές δομές συνεπώς συνδέεται με πολύ υψηλότερες εξαγωγικές επιδόσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η γεωγραφική διασπορά: μόλις το 4,8% των επιχειρήσεων (937) εξάγει σε πάνω από 20 χώρες-εταίρους, αλλά αυτές παράγουν το 65,4% της αξίας εξαγωγών (30,7 δισ. ευρώ). Αντίθετα, το 41,7% των επιχειρήσεων (8.166) εξάγει μόνο σε μία χώρα, καλύπτοντας μόλις το 2,6% της αξίας (1,24 δισ. ευρώ). Το εύρος των αγορών-στόχων αποδεικνύεται κρίσιμος παράγοντας μεγέθους.
Εισαγωγές: 78 δισ. ευρώ, ρόλος χονδρικού εμπορίου και εξάρτηση από λίγους
Στις εισαγωγές, 37.133 επιχειρήσεις εισήγαγαν αγαθά αξίας 78,1 δισ. ευρώ. Οι ίδιοι τέσσερις βασικοί τομείς (Μεταποίηση, Ενέργεια, Νερό-Απόβλητα, Ορυχεία) απορροφούν το 49,9% της αξίας (39,0 δισ. ευρώ), εκπροσωπώντας το 19,8% των εισαγωγικών επιχειρήσεων (7.351). Το χονδρικό και λιανικό εμπόριο έχει ακόμη μεγαλύτερο βάρος στις εισαγωγές: 43% της αξίας (33,5 δισ. ευρώ) από 20.085 επιχειρήσεις (54,1% του συνόλου).
Η κατανομή ανά μέγεθος συναλλαγών είναι εξίσου συμπυκνωμένη: 5 επιχειρήσεις πραγματοποιούν το 25,7% της αξίας εισαγωγών, 100 επιχειρήσεις σχεδόν το μισό (49,5%) και 1.000 επιχειρήσεις το 76,5%. Στο ιδιοκτησιακό, το 95,4% των εταιρειών (35.428) χωρίς θυγατρικές στο εξωτερικό παράγει το 39,4% της αξίας (30,8 δισ. ευρώ), ενώ 428 επιχειρήσεις με θυγατρικές στο εξωτερικό (1,2%) φτάνουν στο 34,1% (26,6 δισ. ευρώ) και 1.277 ξένες ελεγχόμενες καλύπτουν το 26,5% (20,7 δισ. ευρώ).
Ακόμη πιο έντονη είναι η συγκέντρωση στη γεωγραφική διασπορά: 527 επιχειρήσεις (1,4%) που εισάγουν από πάνω από 20 χώρες συγκεντρώνουν το 50,8% της αξίας εισαγωγών (39,6 δισ. ευρώ, ενώ σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (46,3%, 17.177) εισάγουν από μία μόνο χώρα, με μόλις 3,4% της αξίας (2,64 δισ. ευρώ).
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαιώνουν ότι το εξωτερικό εμπόριο της χώρας είναι εξαιρετικά συγκεντρωμένο σε λίγους, μεγάλους και διεθνοποιημένους ομίλους, με την πλειονότητα των επιχειρήσεων να παραμένει μικρή, μονοσήμαντα προσανατολισμένη σε λίγες αγορές και με περιορισμένη συνεισφορά σε αξία. Για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, η πολιτική πρέπει να στοχεύσει στη διεύρυνση της βάσης των δυναμικών εξαγωγικών επιχειρήσεων, στην ενθάρρυνση της γεωγραφικής διαφοροποίησης αγορών και στη στήριξη της διεθνοποίησης μέσω συνεργασιών, clusters και κινήτρων για επενδύσεις σε παραγωγή και καινοτομία.
#ΕΛΣΤΑΤ #εξαγωγές #εισαγωγές #διεθνέςΕμπόριο #ελληνικήΟικονομία
