Η Ουάσινγκτον επιτρέπει την αποχώρηση μη αναγκαίου προσωπικού από την πρεσβεία στο Ισραήλ, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ θέτει τελεσίγραφο στην Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Η διπλωματία δοκιμάζεται σε ένα σκηνικό αυξανόμενης στρατιωτικής έντασης σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ενέκρινε την προαιρετική αποχώρηση μη αναγκαίου προσωπικού και μελών οικογενειών από την πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ, επικαλούμενη αυξημένους κινδύνους ασφαλείας λόγω της κλιμάκωσης με το Ιράν. Η αμερικανική πρεσβεία κάλεσε παράλληλα τους Αμερικανούς πολίτες να εξετάσουν σοβαρά το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν το Ισραήλ όσο οι εμπορικές πτήσεις παραμένουν διαθέσιμες.
Τελεσίγραφο Τραμπ και στρατιωτική κλιμάκωση
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει δημόσια ότι θα πλήξει το Ιράν εάν μέχρι τις αρχές Μαρτίου δεν υπάρξει νέα συμφωνία για τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος. Η Ουάσινγκτον έχει ήδη αναπτύξει σημαντική ναυτική και αεροπορική δύναμη στην περιοχή, σε μια επίδειξη ισχύος που αυξάνει τον κίνδυνο στρατιωτικού επεισοδίου.
Η Τεχεράνη απαντά ότι σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης θα στοχεύσει αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, ενώ δεν κρύβει ότι το Ισραήλ θα αποτελούσε επίσης πιθανό στόχο πυραυλικών πληγμάτων. Το σενάριο αυτό εξηγεί και τη σπουδή πολλών χωρών να αναθεωρήσουν τις ταξιδιωτικές τους οδηγίες και να απομακρύνουν προσωπικό από την περιοχή.
Μαζικές προειδοποιήσεις και αποχωρήσεις ξένων πολιτών
Η Γερμανία και η Γαλλία προειδοποίησαν τους πολίτες τους να μην ταξιδεύουν στο Ισραήλ και στην ανατολική Ιερουσαλήμ, ενώ η Κίνα κάλεσε τους υπηκόους της να παραμείνουν σε υψηλή εγρήγορση, να γνωρίζουν εκ των προτέρων τη θέση καταφυγίων και να αποφεύγουν άσκοπες μετακινήσεις. Το Πεκίνο ζήτησε επίσης από τους Κινέζους πολίτες να αποχωρήσουν «το συντομότερο δυνατό» από το Ιράν.
Το Λονδίνο ανακοίνωσε την προσωρινή απόσυρση του προσωπικού της βρετανικής πρεσβείας στην Τεχεράνη, μια κίνηση που υπογραμμίζει τον φόβο ότι μια σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν θα μπορούσε να ξεφύγει γρήγορα από τον έλεγχο και να συμπαρασύρει την ευρύτερη περιοχή.
Σκληρές διαπραγματεύσεις και αδιέξοδο για το πυρηνικό πρόγραμμα
Οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν, με διαμεσολάβηση του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν Σαγιέντ Μπαντρ Αλ Μπουσαΐντι, συνεχίζονται με δυσκολία. Ο Τραμπ έχει δώσει διορία 10–15 ημερών για συμφωνία, απειλώντας με «πολύ άσχημες εξελίξεις» σε αντίθετη περίπτωση. Η Ουάσινγκτον απαιτεί να ενταχθούν στην ατζέντα οι ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι και η στήριξη ένοπλων οργανώσεων, καθώς και την πλήρη εγκατάλειψη του εμπλουτισμού ουρανίου.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, ζητά την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και επιμένει ότι έχει δικαίωμα σε ειρηνικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κάνει λόγο για «πολύ καλή πρόοδο», αλλά παραδέχεται ότι απαιτείται «σοβαρότητα και ρεαλισμός» από την άλλη πλευρά.
Προειδοποιήσεις της IAEA και πυρηνικός κίνδυνος
Εμπιστευτική έκθεση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) αναφέρει ότι οι επιθεωρητές δεν έχουν μπορέσει να αποκτήσουν πρόσβαση σε ιρανικές εγκαταστάσεις που επλήγησαν από τις κοινές αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις τον Ιούνιο του προηγούμενου έτους. Η υπηρεσία δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει το μέγεθος του αποθέματος ουρανίου του Ιράν ούτε αν έχει σταματήσει ο εμπλουτισμός.
Η IAEA εκτιμά ότι η Τεχεράνη διαθέτει 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου έως 60%, ένα βήμα πριν από τα επίπεδα 90% που θεωρούνται κατάλληλα για στρατιωτική χρήση και πολύ πάνω από τις ανάγκες πολιτικής ενέργειας. Θεωρητικά, αυτός ο όγκος θα μπορούσε να επαρκεί για την κατασκευή έως και 10 πυρηνικών όπλων, εάν η Ισλαμική Δημοκρατία αποφάσιζε να στρατιωτικοποιήσει το πρόγραμμά της – κάτι που η ίδια αρνείται, επιμένοντας στον πολιτικό χαρακτήρα του.
Παράλληλα, οι τεχνικές συνομιλίες υπό την αιγίδα της IAEA αναμένεται να ξεκινήσουν στη Βιέννη, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προγραμματίζει επίσκεψη στο Ισραήλ για συντονισμό θέσεων. Το πλαίσιο αυτό, σε συνδυασμό με το προηγούμενο αποτυχημένο γύρο διαπραγματεύσεων που κατέρρευσε μετά τους βομβαρδισμούς ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα διπλωματικής αβεβαιότητας και στρατιωτικής πίεσης.
Σχόλιο 
: Η συνδυασμένη κίνηση ΗΠΑ και ευρωπαϊκών χωρών να αποσύρουν προσωπικό και να εκδώσουν αυστηρές ταξιδιωτικές οδηγίες δείχνει ότι οι κυβερνήσεις προετοιμάζονται σοβαρά για το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης, ακόμη κι αν δημόσια συνεχίζουν να μιλούν για «παράθυρο διπλωματίας». Για την Ελλάδα και την ΕΕ, μια ανάφλεξη ΗΠΑ–Ιράν θα είχε άμεσες επιπτώσεις στις τιμές ενέργειας, στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω Σουέζ και στην περιφερειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, καθιστώντας επιτακτική μια πιο ενεργή ευρωπαϊκή μεσολαβητική προσπάθεια.
#ΗΠΑ #Ιράν #Ισραήλ #Τραμπ #ΜέσηΑνατολή #IAEA
