Η στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ προειδοποιεί ότι η σύγκρουση με το Ιράν βρίσκεται στην αρχή της και θα κλιμακωθεί. Ασαφές παραμένει τι θεωρεί η Ουάσιγκτον ως «νίκη», ενώ οι επιχειρήσεις επεκτείνονται γεωγραφικά και επιχειρησιακά.
Σε τροχιά παρατεταμένης και κλιμακούμενης σύγκρουσης φαίνεται να εισέρχονται οι σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν, καθώς η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία στην Ουάσιγκτον στέλνει σαφές μήνυμα ότι ο πόλεμος «μόλις ξεκίνησε». Οι δηλώσεις του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγού Νταν Κέιν αποτυπώνουν μια στρατηγική φθοράς της ιρανικής στρατιωτικής ισχύος, χωρίς όμως σαφώς προσδιορισμένο πολιτικό τέλος.
Κλιμάκωση επιχειρήσεων και ασαφής ορισμός της «νίκης»
Ο Χέγκσεθ μίλησε για μια εκστρατεία που έχει «μόλις αρχίσει να κυνηγά, να αποσυναρμολογεί, να αποθαρρύνει, να καταστρέφει και να νικά» τις ιρανικές δυνατότητες. Η ρητορική του ευθυγραμμίζεται με τις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει προαναγγείλει ότι «το μεγάλο κύμα» πληγμάτων δεν έχει ακόμη ξεκινήσει.
Παρά την κλιμάκωση, ούτε ο υπουργός Άμυνας ούτε ο στρατηγός Κέιν έδωσαν συγκεκριμένο ορισμό του τι θα συνιστά «νίκη» για τις ΗΠΑ. Η έλλειψη σαφούς πολιτικού στόχου, την ώρα που ο πόλεμος εισέρχεται στην πέμπτη ημέρα του με συνεχείς αεροπορικές επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ και ιρανικά αντίποινα με πυραύλους και drones, ενισχύει τον κίνδυνο μετατροπής της σύγκρουσης σε ανοικτό, μακροχρόνιο μέτωπο στη Μέση Ανατολή.
Σοβαρές απώλειες, νέες τακτικές και γεωγραφική διεύρυνση
Σύμφωνα με τον Κέιν, οι μαζικοί βομβαρδισμοί έχουν αποδυναμώσει σημαντικά την ιρανική αντιαεροπορική άμυνα, τους εκτοξευτές πυραύλων και τμήματα της αμυντικής βιομηχανίας της Τεχεράνης. Η ικανότητα του Ιράν να εξαπολύει βαλλιστικούς πυραύλους φέρεται να έχει μειωθεί κατά 23% σε σχέση με την πρώτη ημέρα του πολέμου, ενώ οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα «καμικάζι» drones εμφανίζονται μειωμένες κατά 73%.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά εξακολουθεί να πλήττει στόχους υψηλής αξίας. Ένα drone Shahed σκότωσε έξι Αμερικανούς εφέδρους στρατιώτες στο Κουβέιτ, χτυπώντας κέντρο επιχειρήσεων που δεν διέθετε πλήρη αντιαεροπορική προστασία. Ιρανικά drones έχουν επίσης σκοτώσει Ισραηλινούς αμάχους, πλήξει πολυκατοικίες σε χώρες του Κόλπου και χτυπήσει την έδρα του 5ου Στόλου του Αμερικανικού Ναυτικού στο Μπαχρέιν, αναδεικνύοντας τον ασύμμετρο χαρακτήρα της απειλής από φθηνά, χαμηλού ίχνους UAVs.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ διευρύνουν τη γεωγραφία του πολέμου. Αμερικανικό υποβρύχιο βύθισε ιρανικό πολεμικό πλοίο ανοιχτά της Σρι Λάνκα, στην πρώτη χρήση τορπίλης από αμερικανικό υποβρύχιο εναντίον εχθρικού σκάφους μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ουάσιγκτον στέλνει επιπλέον βομβαρδιστικά και μαχητικά, ικανά να φέρουν βόμβες 500, 1.000 και 2.000 λιβρών, με στόχο, σύμφωνα με τις ενδείξεις, υπόγειες αποθήκες όπλων και κρίσιμες εγκαταστάσεις του ιρανικού πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος.
Κόστος, αποθέματα και πολιτική διάσταση
Η ένταση και η έκταση των επιχειρήσεων συνεπάγονται ήδη τεράστια κατανάλωση πυρομαχικών: από πυραύλους Tomahawk μέχρι αντιαεροπορικούς αναχαιτιστές. Μέλη του Κογκρέσου συζητούν πρόσθετο έκτακτο πακέτο χρηματοδότησης για να καλυφθούν τα κόστη του πολέμου και να αναπληρωθούν κρίσιμα αποθέματα, εν μέσω προειδοποιήσεων ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ελλείψεις σε ορισμένα προηγμένα όπλα.
Ο Χέγκσεθ, ωστόσο, διέψευσε κατηγορηματικά ότι υπάρχει κίνδυνος εξάντλησης των αποθεμάτων, επαναλαμβάνοντας τη γραμμή Τραμπ περί «σχεδόν απεριόριστου» οπλοστασίου. Η αντίφαση ανάμεσα στη δημόσια διαβεβαίωση και τις ανησυχίες στο Κογκρέσο προϊδεάζει για σκληρές εσωτερικές πολιτικές συζητήσεις, τόσο για το οικονομικό βάρος όσο και για τη στρατηγική σκοπιμότητα μιας σύγκρουσης χωρίς σαφές τέλος.
Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, μια παρατεταμένη κρίση ΗΠΑ – Ιράν σημαίνει αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο, πιθανές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και νέους κραδασμούς στη διεθνή ασφάλεια, σε μια ήδη επιβαρυμένη παγκόσμια συγκυρία.
Σχόλιο
: Η Ουάσιγκτον φαίνεται να έχει επιλέξει μια στρατηγική υψηλής έντασης φθοράς του Ιράν, χωρίς όμως ξεκάθαρο πολιτικό ορίζοντα εξόδου. Αυτό αυξάνει δραματικά τους κινδύνους κλιμάκωσης, εμπλοκής τρίτων δρώντων και αποσταθεροποίησης της ευρύτερης περιοχής, ενώ το οικονομικό κόστος και η κατανάλωση πολύτιμων αποθεμάτων πυρομαχικών προμηνύουν δύσκολες αποφάσεις για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.





