Η Nissan απειλεί να κλείσει το μεγαλύτερο εργοστάσιο αυτοκινήτων της Βρετανίας αν το Ηνωμένο Βασίλειο μείνει εκτός των νέων κανόνων «Made in Europe». Η αντιπαράθεση φωτίζει τις μετα-Brexit τριβές γύρω από τη βιομηχανική πολιτική και την πράσινη μετάβαση.
Η ιαπωνική αυτοκινητοβιομηχανία Nissan προειδοποίησε ότι ενδέχεται να κλείσει το εργοστάσιό της στο Σάντερλαντ, εάν το Ηνωμένο Βασίλειο δεν ενταχθεί πλήρως στο νέο καθεστώς «Made in Europe» που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το εργοστάσιο, με 6.000 εργαζομένους και θεωρητική δυναμικότητα 600.000 οχημάτων ετησίως, αποτελεί τη μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής αυτοκινήτων στη Βρετανία και εμβληματικό πυλώνα της τοπικής βιομηχανίας.
Ο νέος ευρωπαϊκός βιομηχανικός σχεδιασμός και ο κίνδυνος για το Ηνωμένο Βασίλειο
Η προειδοποίηση της Nissan συνδέεται άμεσα με την προτεινόμενη Πράξη Βιομηχανικού Επιταχυντή (Industrial Accelerator Act – IAA), που παρουσίασε ο επίτροπος Ανταγωνισμού Στεφάν Σεζουρνέ. Στόχος της ΙΑΑ είναι να θωρακίσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία ηλεκτρικών οχημάτων απέναντι στον φθηνό ανταγωνισμό από την Κίνα, κατευθύνοντας κρατικές ενισχύσεις σε οχήματα που παράγονται σε εργοστάσια εντός Ευρώπης.
Σύμφωνα με τα σχέδια, οι δημόσιες επιδοτήσεις για την επιτάχυνση της παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων θα συνδέονται με αυστηρά κριτήρια προέλευσης. Ο φόβος της Nissan –όπως μεταφέρθηκε, σύμφωνα με δημοσιεύματα, σε κατ’ ιδίαν επαφές με τη βρετανική κυβέρνηση– είναι ότι τυχόν αποκλεισμός του Ηνωμένου Βασιλείου από τα σχήματα αυτά θα το θέσει σε μειονεκτική θέση σε σχέση με εργοστάσια εντός ΕΕ, συνιστώντας «υπαρξιακή απειλή» για τη μονάδα του Σάντερλαντ λόγω απώλειας πρόσβασης σε κίνητρα και αγορές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο, διευκρίνισε ότι η Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας ΕΕ–ΗΒ θεωρείται «συμφωνία ελεύθερου εμπορίου» για τους σκοπούς της ΙΑΑ. Κατά συνέπεια, προϊόντα που παράγονται στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ισοδύναμα με προϊόντα ενωσιακής προέλευσης, εκτός εάν το Λονδίνο υιοθετήσει μέτρα τύπου «buy British» που θα αποκλείουν ευρωπαϊκά προϊόντα από αντίστοιχα καθεστώτα στήριξης.
Πίεση από τη βρετανική αυτοκινητοβιομηχανία και οι πολιτικές ισορροπίες
Η προοπτική περιορισμού της πρόσβασης σε ευρωπαϊκά κίνητρα προκαλεί έντονη ανησυχία στη βρετανική αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία εξαρτάται από διασυνοριακές αλυσίδες εφοδιασμού και εξαγωγές προς την ΕΕ. Ο επικεφαλής της Ένωσης Κατασκευαστών και Εμπόρων Αυτοκινήτων (SMMT), Μάικ Χοουζ, εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για τις προτάσεις, επισημαίνοντας ότι, όπως είναι διατυπωμένες, «διακρίνουν σε βάρος των οχημάτων και εξαρτημάτων που κατασκευάζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο» και απειλούν μια εμπορική σχέση σχεδόν 70 δισ. λιρών ετησίως.
Ο Χοουζ προειδοποίησε ότι η ΙΑΑ, εάν εφαρμοστεί χωρίς πλήρη ένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου ως «έμπιστου εταίρου», θα τοποθετήσει τις βρετανικές μονάδες σε «συστημικό ανταγωνιστικό μειονέκτημα» στην ευρωπαϊκή αγορά και ενδεχομένως θα έρθει σε σύγκρουση με τη συμφωνία ΕΕ–ΗΒ για το Brexit. Κάλεσε, έτσι, το Λονδίνο και τις Βρυξέλλες να κινηθούν επειγόντως για την επίλυση του ζητήματος, επεκτείνοντας ρητά το καθεστώς πλήρους εταίρου στον βρετανικό κλάδο.
Ο Βρετανός υπουργός Επιχειρήσεων Πίτερ Κάιλ μετέβη πρόσφατα στις Βρυξέλλες για να υποστηρίξει την ένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στην πρωτοβουλία «Made in Europe», χωρίς όμως να συναντήσει τον Σεζουρνέ. Η Κομισιόν, από την πλευρά της, επισημαίνει ότι τρίτες χώρες με ανοικτές αλυσίδες εφοδιασμού και συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου –όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία– μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «εγχώριοι παραγωγοί» σε δημόσιες προμήθειες ηλεκτρικών οχημάτων.
Το διακύβευμα υπερβαίνει κατά πολύ τη Nissan: αφορά το πώς η Ευρώπη θα οικοδομήσει μια πράσινη βιομηχανική πολιτική χωρίς να υπονομεύσει πολύπλοκες, διασυνοριακές αλυσίδες αξίας που έχουν διαμορφωθεί επί δεκαετίες. Για το Ηνωμένο Βασίλειο, η υπόθεση αποτελεί τεστ για το κατά πόσον μπορεί να παραμείνει ουσιαστικά ενταγμένο στον ευρωπαϊκό βιομηχανικό χώρο, παρά το Brexit, χωρίς να αναγκαστεί να επιλέξει μεταξύ προστατευτισμού και ανταγωνιστικότητας.
Σχόλιο 
: Η προειδοποίηση της Nissan λειτουργεί ως καμπανάκι για όλη την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία: η επιθετική βιομηχανική πολιτική απέναντι στην Κίνα κινδυνεύει, αν δεν σχεδιαστεί προσεκτικά, να δημιουργήσει νέες γραμμές ρήξης εντός της ευρωπαϊκής οικονομικής σφαίρας, με πρώτο θύμα το μετα-Brexit Ηνωμένο Βασίλειο αλλά με πιθανές παρενέργειες και σε επενδυτικές αποφάσεις διεθνών ομίλων σε όλη την ήπειρο.
#Nissan #Σάντερλαντ #MadeInEurope #ΕυρωπαϊκήΕπιτροπή #Αυτοκινητοβιομηχανία
