Σταθερή επάρκεια καυσίμων διαβεβαιώνει ο Νίκος Τσάφος, μετατοπίζοντας το βάρος στον κίνδυνο από τις διεθνείς τιμές. Τα επίπεδα παραμένουν μακριά από την ενεργειακή κρίση του 2022, αλλά η γεωπολιτική αστάθεια κρατά την αγορά σε εγρήγορση.
Την εικόνα μιας αγοράς καυσίμων χωρίς άμεσο κίνδυνο επάρκειας αλλά με αυξημένη ευαισθησία στις διεθνείς τιμές σκιαγράφησε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ. Όπως τόνισε, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα στην προμήθεια και διύλιση πετρελαίου, ωστόσο η γεωπολιτική ένταση και ιδίως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να ασκούν πίεση στο κόστος ενέργειας.
Οι γεωπολιτικοί παράγοντες πίσω από την τιμή στην αντλία
Ο υφυπουργός προσδιόρισε τέσσερις κρίσιμους παράγοντες που επηρεάζουν τις τιμές των καυσίμων: τη διάρκεια του πολέμου, την ένταση των συγκρούσεων, τον κίνδυνο επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές και τις εξελίξεις στα Στενά και στις θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας. Οποιαδήποτε διαταραχή σε αυτούς τους άξονες μπορεί να περιορίσει τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου, προκαλώντας άνοδο τιμών στις διεθνείς αγορές.
Παρά ταύτα, ο κ. Τσάφος υπογράμμισε ότι για την Ελλάδα ο κύριος κίνδυνος αφορά το επίπεδο των διεθνών τιμών και όχι την επάρκεια προϊόντων. Τα ελληνικά διυλιστήρια, όπως σημείωσε, έχουν διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας και χαμηλή εξάρτηση από την εμπόλεμη ζώνη, ενώ η χώρα εξάγει σημαντικές ποσότητες πετρελαιοειδών. Αυτό δημιουργεί ένα σχετικό «δίχτυ ασφαλείας» σε ό,τι αφορά τη φυσική διαθεσιμότητα καυσίμων.
Πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ρεύμα: πού βρισκόμαστε σε σχέση με το 2022
Στο πετρέλαιο, η τιμή του Brent κινείται γύρω στα 85 δολάρια το βαρέλι, έναντι περίπου 70 δολαρίων πριν λίγους μήνες, δηλαδή μια αύξηση της τάξης του 10%-15%. Η άνοδος αυτή, όμως, δεν περνά πλήρως στην αντλία, καθώς πάνω από το 50% της τελικής τιμής αποτελείται από φόρους. Επιπλέον, η πρόσφατη υποχώρηση του δολαρίου έναντι του ευρώ λειτουργεί ως «μαξιλάρι» για τους Ευρωπαίους καταναλωτές. Σημαντικό είναι ότι τα σημερινά επίπεδα απέχουν αρκετά από την κορύφωση της κρίσης του 2022, όταν το Brent είχε φτάσει μέχρι τα 120 δολάρια.
Για το φυσικό αέριο, στο ολλανδικό TTF η τιμή από περίπου 30 ευρώ/MWh πριν την κρίση έχει ανέβει γύρω στα 50 ευρώ/MWh, με πρόσκαιρες κορυφές στα 60 ευρώ/MWh. Παρά την άνοδο, οι τιμές παραμένουν κοντά στα περσινά επίπεδα και πολύ χαμηλότερα από το 2022, όταν είχαν εκτιναχθεί στα 350 ευρώ/MWh. Αντίστοιχα, στην ηλεκτρική ενέργεια, η χονδρική τιμή στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας διαμορφώθηκε τον Ιανουάριο στα 109 ευρώ/MWh, υποχώρησε στα 78 ευρώ/MWh τον Φεβρουάριο και τις τελευταίες ημέρες κινείται γύρω στα 100 ευρώ/MWh, χαμηλότερα από πολλές χώρες της ΕΕ όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Βουλγαρία.
Ο ρόλος των ΑΠΕ και τα όρια «συναγερμού» για την αγορά
Κομβικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών παίζουν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Όπως εξήγησε ο κ. Τσάφος, όταν μειώνεται η παραγωγή από ΑΠΕ, αυξάνεται η χρήση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή και, κατ’ επέκταση, η τιμή του. Αντίστροφα, ισχυρή παρουσία ΑΠΕ περιορίζει την ανάγκη για εισαγόμενο καύσιμο και πιέζει τις τιμές προς τα κάτω. Η Ελλάδα έχει ήδη φτάσει σε συμμετοχή περίπου 55% των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα και έχει μετατραπεί από καθαρό εισαγωγέα σε εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, εξέλιξη που ενισχύει τη στρατηγική της θέση.
Ο υφυπουργός έθεσε και σαφή όρια «συναγερμού» για την αγορά: για το πετρέλαιο, όταν η τιμή ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, και για το φυσικό αέριο όταν υπερβεί τα 60 ευρώ/MWh. Πάνω από αυτά τα επίπεδα, οι επιπτώσεις στην οικονομία και στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών γίνονται πλέον οξείες και απαιτούν πρόσθετες πολιτικές παρεμβάσεις.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Τσάφου επιβεβαιώνει ότι το ελληνικό ενεργειακό σύστημα είναι σήμερα πιο ανθεκτικό σε διαταραχές προμήθειας, αλλά παραμένει εκτεθειμένο στη μεταβλητότητα των διεθνών τιμών και στη γεωπολιτική αστάθεια. Το στοίχημα για την κυβέρνηση είναι διπλό: αφενός να επιταχύνει περαιτέρω τις επενδύσεις σε ΑΠΕ και δίκτυα ώστε να μειωθεί διαρθρωτικά το κόστος, αφετέρου να διασφαλίσει ότι οι διακυμάνσεις δεν μεταφράζονται σε ανεξέλεγκτες αυξήσεις στην αντλία και στους λογαριασμούς ρεύματος. Η αναφορά σε σαφή όρια «συναγερμού» αποτελεί προειδοποιητικό σήμα προς την αγορά ότι μια νέα εκτίναξη του πετρελαίου ή του φυσικού αερίου θα μπορούσε να επαναφέρει στο προσκήνιο σενάρια σκληρής ενεργειακής κρίσης.
#ενέργεια #καύσιμα #φυσικόαέριο #ηλεκτρικόΡεύμα #ΑΠΕ
