Η Ουάσιγκτον χορήγησε στην Ινδία εξαίρεση 30 ημερών για αγορές ρωσικού πετρελαίου, εν μέσω σχεδόν πλήρους παράλυσης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η κίνηση στοχεύει στη σταθεροποίηση της παγκόσμιας προσφοράς χωρίς σημαντικό οικονομικό όφελος για τη Μόσχα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραχώρησαν στην Ινδία εξαίρεση διάρκειας 30 ημερών, επιτρέποντάς της να προχωρήσει σε εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου σε μια περίοδο που η ναυσιπλοΐα στα στρατηγικά Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν παγώσει λόγω του πολέμου με το Ιράν. Η κίνηση στοχεύει να αποτρέψει νέα αναταραχή στις διεθνείς αγορές ενέργειας, σε μια στιγμή που η παγκόσμια οικονομία παραμένει ευάλωτη σε ενεργειακά σοκ.
Στόχος η σταθεροποίηση της αγοράς χωρίς ενίσχυση της Ρωσίας
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, η εξαίρεση είναι «σκόπιμα βραχυπρόθεσμη» και αφορά μόνο φορτία πετρελαίου που έχουν ήδη εγκλωβιστεί στη θάλασσα, λόγω της διαταραχής των θαλάσσιων διαδρόμων. Όπως υποστήριξε, το μέτρο «δεν θα προσφέρει σημαντικό οικονομικό όφελος στη ρωσική κυβέρνηση», καθώς δεν επιτρέπει νέες μακροπρόθεσμες συμφωνίες αλλά μόνο την εκκαθάριση ήδη υφιστάμενων συναλλαγών.
Η Ινδία είχε αυξήσει θεαματικά τις αγορές ρωσικού αργού μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, επωφελούμενη από σημαντικές εκπτώσεις. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον έχει πιέσει επανειλημμένα το Νέο Δελχί να περιορίσει αυτή την εξάρτηση, αξιοποιώντας ως μοχλό πίεσης και τους αμερικανικούς δασμούς στις ινδικές εξαγωγές.
Οι εμπορικές εντάσεις αποκλιμακώθηκαν με μια ενδιάμεση εμπορική συμφωνία που συμφωνήθηκε τον προηγούμενο μήνα, η οποία οδήγησε σε χαλάρωση ορισμένων δασμών. Η σημερινή εξαίρεση εντάσσεται σε αυτή την προσπάθεια επαναπροσέγγισης, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει το πόσο περιορισμένες είναι οι επιλογές των ΗΠΑ όταν η ενεργειακή ασφάλεια τίθεται σε κίνδυνο.
Ενεργειακή ασφυξία από τα Στενά του Ορμούζ και ινδικές εσωτερικές προσαρμογές
Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ – από όπου διέρχεται κρίσιμος όγκος παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου – έχει εκθέσει την εξάρτηση της διεθνούς οικονομίας από τη Μέση Ανατολή. Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν έχει κλείσει τα Στενά, αλλά αποτρέπει τη διέλευση πλοίων των ΗΠΑ, του Ισραήλ ή όσων τα στηρίζουν, με αποτέλεσμα την πτώση της κίνησης κατά περίπου 90%.
Παράλληλα, η ινδική κυβέρνηση ζήτησε από όλα τα διυλιστήρια να μεγιστοποιήσουν την παραγωγή υγραερίου (LPG) και να το διαθέτουν αποκλειστικά σε κρατικές εταιρείες – Indian Oil, Bharat Petroleum (BPCL) και Hindustan Petroleum (HPCL) – οι οποίες υποχρεώνονται να το διοχετεύουν μόνο σε οικιακούς καταναλωτές. Δεδομένου ότι εκτιμάται πως το 70–80% των ινδικών νοικοκυριών χρησιμοποιεί LPG για μαγείρεμα, η κίνηση αυτή δείχνει την προσπάθεια της κυβέρνησης να θωρακίσει την εσωτερική αγορά έναντι ενδεχόμενων ελλείψεων.
Επιπλέον, οι αρχές ζήτησαν από τα διυλιστήρια να μην χρησιμοποιούν προπάνιο και βουτάνιο – βασικά συστατικά του LPG – για πετροχημική παραγωγή, δίνοντας απόλυτη προτεραιότητα στις βασικές ενεργειακές ανάγκες των νοικοκυριών. Η Ινδία, ως ένας από τους μεγαλύτερους διεθνώς διυλιστές και εξαγωγείς πετρελαϊκών προϊόντων, βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο μιας περίπλοκης ισορροπίας: μεταξύ συμμόρφωσης προς τις δυτικές κυρώσεις, διατήρησης προνομιακών τιμών από τη Ρωσία και προστασίας της εγχώριας κοινωνικής και οικονομικής σταθερότητας.
Σχόλιο 
: Η βραχύβια εξαίρεση των ΗΠΑ προς την Ινδία επιβεβαιώνει ότι, όταν η ασφάλεια εφοδιασμού απειλείται, η γεωπολιτική των κυρώσεων υποχωρεί έναντι της ενεργειακής πραγματικότητας. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς διαφοροποίηση πηγών και διαδρόμων ενέργειας, ακόμη και οι ισχυρότερες δυνάμεις αναγκάζονται σε τακτικές υπαναχωρήσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την προβλεψιμότητα των αγορών.
#ΗΠΑ #Ινδία #Ρωσία #πετρέλαιο #ενέργεια
