Η ελληνική ναυπηγική βιομηχανία διεκδικεί κεντρικό ρόλο στην ανανέωση του ακτοπλοϊκού στόλου, με αιχμή τις επενδύσεις στην Ελευσίνα. Ο Πάνος Ξενοκώστας θέτει ως προϋπόθεση θεσμική και χρηματοδοτική στήριξη σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τη μετάβαση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας από την επιβίωση στη στρατηγική αναβάθμιση περιέγραψε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ONEX Shipyards & Technologies και πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων, Πάνος Ξενοκώστας, μιλώντας στο ναυτιλιακό συνέδριο του The Economist. Κεντρικός του άξονας: η ακτοπλοΐα και τα ναυπηγεία ως ενιαίο, αλληλοεξαρτώμενο οικοσύστημα, που πρέπει να αναχθεί σε στρατηγική προτεραιότητα για τη χώρα.
Η ακτοπλοΐα ως ζήτημα εθνικής συνοχής
Ο κ. Ξενοκώστας υπογράμμισε ότι τα ελληνικά ναυπηγεία έχουν πλέον αποδείξει πως «μπορούν να κατασκευάσουν τα πάντα», άρα τεχνικά είναι σε θέση να υποστηρίξουν τον εκσυγχρονισμό του γηρασμένου ακτοπλοϊκού στόλου. Ωστόσο μετέφερε τη συζήτηση από το τεχνικό στο πολιτικό επίπεδο, χαρακτηρίζοντας το θέμα «βαθιά πολιτικό και κυρίως ευρωπαϊκό».
Συνδέοντας νησιωτικότητα, διασύνδεση και βιωσιμότητα των νησιωτικών κοινωνιών, περιέγραψε την ακτοπλοΐα ως «κοινωνικό θέμα» και όχι απλώς ως υπηρεσία μεταφορών. Ζήτησε σαφή νομοθετική και χρηματοδοτική στήριξη από την ελληνική κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Ένωση, επισημαίνοντας ότι εφόσον διασφαλιστούν οι πόροι, «η ναυπηγική βιομηχανία είναι εδώ» για να υλοποιήσει τα έργα.
Χρησιμοποίησε μάλιστα μια χαρακτηριστική εικόνα: «Τα ναυπηγεία και η ακτοπλοΐα αποτελούν την πίσω αυλή και την μπροστινή αυλή του ίδιου σπιτιού». Ένα ενιαίο οικοσύστημα, το οποίο –όπως είπε– οφείλει η Πολιτεία να προστατεύει «ως κόρη οφθαλμού».
Οικονομικός πολλαπλασιαστής και βιομηχανικό hub στην Ελευσίνα
Στο οικονομικό αποτύπωμα, ο επικεφαλής της ONEX ανέδειξε τη δεκαετή συνεργασία με την Attica Group, που περιλαμβάνει συντηρήσεις, αναβαθμίσεις, εγκαταστάσεις scrubbers και μεγάλες μετασκευές. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η αυξημένη διαθεσιμότητα του στόλου και ένα ισχυρό παραγωγικό αποτύπωμα στην Ελλάδα.
Εκτίμησε ότι κάθε ευρώ εισιτηρίου σε πλοίο ακτοπλοΐας στηρίζει περίπου 3.000 θέσεις Ελλήνων ναυτικών στις ακτοπλοϊκές εταιρείες, ενώ μέσω επισκευών και αναβαθμίσεων δημιουργεί άλλες 3.000 θέσεις εργασίας στη ναυπηγική βιομηχανία. Τα σχετικά έσοδα παραμένουν στην ελληνική οικονομία, με «τεράστιο πολλαπλασιαστή ισχύος» και ουσιαστική συμβολή στο ΑΕΠ.
Περιγράφοντας το επιχειρηματικό μοντέλο της ONEX, τόνισε ότι ο Όμιλος λειτουργεί ως «cloud» ολοκληρωμένων υπηρεσιών προς τον πλοιοκτήτη: όχι πώληση ωρών ή πρώτης ύλης, αλλά «αποτελέσματος», με τεχνολογία, λύσεις, διαφάνεια τιμών και στρατηγική ασφάλεια.
Συμμαχία με Hanwha και διεθνής γεωοικονομική διάσταση
Κομβικό στοιχείο της επόμενης φάσης αποτελεί η στρατηγική συμφωνία με την κορεατική Hanwha Power Systems, που υπεγράφη στην Ουάσιγκτον. Πρόκειται για σύμπραξη ανάμεσα σε εταιρεία με εμπειρία στην αναδιάρθρωση και επαναλειτουργία ναυπηγείων και έναν μεγάλο τεχνολογικό όμιλο, με στόχο την κατασκευή πλοίων LNG, πλοίων ακτοπλοΐας, ρυμουλκών και πλωτών μονάδων παραγωγής ενέργειας.
Η συνεργασία στοχεύει να καλύψει το τεχνολογικό κενό τριών δεκαετιών και να δημιουργήσει δυνατότητες νέων ναυπηγήσεων όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για ολόκληρη τη Μεσόγειο, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μαύρη Θάλασσα. Ο κ. Ξενοκώστας επισήμανε ότι η συμφωνία ευθυγραμμίζεται με το U.S. Maritime Action Plan για την ενίσχυση της ναυπηγικής βιομηχανίας στις ΗΠΑ, υπενθυμίζοντας πως η συμμετοχή της U.S. International Development Finance Corporation στο χρηματοδοτικό σχήμα των ναυπηγείων Ελευσίνας ήταν η πρώτη επένδυση της σε ναυπηγείο παγκοσμίως. Ήδη, γραμμή παραγωγής 20+20 ρυμουλκών, αξίας περίπου 200 εκατ. ευρώ, βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ευρωπαϊκή καθυστέρηση, περιφερειακή ζήτηση και dual use υποδομές
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων κάλεσε την Ευρώπη «να πάει πιο γρήγορα», σημειώνοντας ότι στις ΗΠΑ η ναυπηγική έχει αναδειχθεί σε στρατηγική προτεραιότητα. Την ίδια στιγμή, το κλείσιμο ναυπηγείων σε Ιράν, Ντουμπάι και Ομάν αυξάνει τη ζήτηση υπηρεσιών στη Μεσόγειο, ενισχύοντας τον ρόλο των ελληνικών ναυπηγείων, που ήδη εξυπηρετούν 200-210 πλοία ετησίως.
Για το σχέδιο δημιουργίας ολοκληρωμένου βιομηχανικού hub στην Ελευσίνα, ανακοίνωσε ότι εντός 12 μηνών το ναυπηγείο θα συνδεθεί με τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο Αθήνας, ανοίγοντας τον δρόμο για συμπληρωματικές βιομηχανικές δραστηριότητες πέραν της ναυπηγικής. Τόνισε ότι οι σύγχρονες υποδομές πρέπει να είναι «dual use», εξυπηρετώντας τόσο εμπορικές όσο και αμυντικές ανάγκες στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή.
Κλείνοντας, ο κ. Ξενοκώστας έθεσε έναν σαφή στόχο: «Να κάνουμε την Ελλάδα μια ισχυρή χώρα μέσα από πραγματική βιομηχανική παραγωγή», με ικανότητα να κατασκευάζει «τα πάντα» και να επαναφέρει την εγχώρια ναυπηγική στο κέντρο της εθνικής παραγωγικής ταυτότητας.
Σχόλιο 
: Η τοποθέτηση Ξενοκώστα αποτυπώνει το pivot της ελληνικής ναυπηγικής από «πρόβλημα» σε εργαλείο βιομηχανικής πολιτικής, υπό την προϋπόθεση ότι κράτος και ΕΕ θα στηρίξουν με στοχευμένα χρηματοδοτικά και ρυθμιστικά εργαλεία την ανανέωση της ακτοπλοΐας. Η συμμαχία με τη Hanwha και η εμπλοκή αμερικανικών θεσμών ανεβάζουν γεωπολιτικά το project Ελευσίνας, αλλά και αυξάνουν τον πήχη: χωρίς γρήγορες αποφάσεις σε Βρυξέλλες και Αθήνα, ο κίνδυνος είναι η Ελλάδα να παραμείνει απλός επισκευαστικός κόμβος αντί για πλήρες βιομηχανικό hub.
#ναυπηγεία #ακτοπλοΐα #ONEX #Hanwha #Ελευσίνα #βιομηχανία
