Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει περαιτέρω αποδέσμευση ρωσικού πετρελαίου που ήδη ταξιδεύει, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν εκτινάσσει τις τιμές. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αυξήσει άμεσα την προσφορά χωρίς να αναθεωρήσει επίσημα το καθεστώς κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Η Ουάσιγκτον βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι ενεργειακής και γεωπολιτικής διαχείρισης, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει την άρση κυρώσεων σε επιπλέον φορτία ρωσικού πετρελαίου που ήδη βρίσκονται στη θάλασσα. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια εβδομάδα κατά την οποία το πετρέλαιο ενισχύθηκε σχεδόν κατά 30%, με άλμα 8,5% μόνο την Παρασκευή, υπό τη σκιά του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν και της σχεδόν παράλυσης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Περιορισμένη χαλάρωση κυρώσεων για άμεση ενίσχυση της προσφοράς
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι το υπουργείο εξετάζει να «απο-κυρώσει» επιπλέον ποσότητες ρωσικού αργού που ήδη ταξιδεύουν, δημιουργώντας έτσι άμεσα διαθέσιμη προσφορά στις διεθνείς αγορές. «Υπάρχουν εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια κυρωμένου αργού στη θάλασσα. Και ουσιαστικά, απο-κυρώνοντάς τα, το Υπουργείο Οικονομικών μπορεί να δημιουργήσει προσφορά», τόνισε.
Η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει ότι οι κινήσεις αυτές δεν συνιστούν ουσιαστική χαλάρωση του κυρωτικού πλαισίου κατά της Μόσχας –που συνδέεται με τη στάση της στον πόλεμο στην Ουκρανία– αλλά αφορούν αποκλειστικά φορτία που ήδη βρίσκονται σε μεταφορά. Η λογική είναι τεχνική: δεν ανοίγουν νέες ροές, αλλά επιτρέπεται η εκκαθάριση ενός «στοκ» μπλοκαρισμένου πετρελαίου ώστε να ψυχρανθούν οι αγορές.
Ήδη από την Πέμπτη, η Ουάσιγκτον είχε προχωρήσει σε προσωρινή χαλάρωση κυρώσεων, επιτρέποντας στην Ινδία να αγοράσει ρωσικό πετρέλαιο που έχει εγκλωβιστεί στη θάλασσα λόγω διαφόρων καθεστώτων κυρώσεων. Οι σχετικές συναλλαγές έχουν εξουσιοδοτηθεί μέχρι το τέλος της ημέρας της 3ης Απριλίου 2026, δίνοντας σε εμπόρους και διυλιστήρια ένα στενό αλλά κρίσιμο παράθυρο.
Πόλεμος με Ιράν, Στενά του Ορμούζ και φόβοι για πληθωρισμό
Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου έχουν αποδιαρθρώσει την παγκόσμια ενεργειακή και μεταφορική αλυσίδα, με τη δραστηριότητα στα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου– να έχει σχεδόν παγώσει. Η εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου πάνω από τα 90 δολάρια ανά βαρέλι αναζωπυρώνει τους φόβους για νέο κύμα παγκόσμιου πληθωρισμού, σε μια περίοδο που κεντρικές τράπεζες επιδιώκουν σταδιακή ομαλοποίηση των επιτοκίων.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διαμηνύσει ότι μόνο η «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν θα τερματίσει τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, σήμα που οι αγορές ερμήνευσαν ως προοπτική παρατεταμένης αστάθειας στην προσφορά. Ο Μπέσεντ από την πλευρά του υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση θα διατηρήσει έναν «ρυθμό» ανακοινώσεων μέτρων για να φέρει «ανακούφιση στην αγορά κατά τη διάρκεια αυτής της σύγκρουσης», αναγνωρίζοντας ότι οι υψηλές τιμές αποτελούν πολιτικό και οικονομικό αγκάθι τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.
Ρωσική αντίδραση και γεωοικονομικές ισορροπίες
Ο οικονομικός σύμβουλος του Κρεμλίνου, Κιρίλ Ντμίτριεφ, δήλωσε ότι βρίσκεται σε επαφές με τις ΗΠΑ για το ζήτημα, σημειώνοντας μέσω της πλατφόρμας X ότι «οι δυτικές κυρώσεις έχουν αποδειχθεί επιζήμιες για την παγκόσμια οικονομία». Η Μόσχα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη συγκυρία για να αποδείξει πως οι περιορισμοί στην ενέργεια πλήττουν όχι μόνο τη Ρωσία αλλά και την παγκόσμια ανάπτυξη, ενισχύοντας τα επιχειρήματά της προς χώρες όπως η Ινδία.
Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές σημαίνουν αυξημένη μεταβλητότητα στο ενεργειακό κόστος, με άμεσες επιπτώσεις σε πληθωρισμό, μεταφορές και βιομηχανική ανταγωνιστικότητα. Η προσπάθεια των ΗΠΑ να ισορροπήσουν μεταξύ στρατηγικής πίεσης στη Ρωσία και σταθεροποίησης των αγορών πετρελαίου αναδεικνύει πόσο λεπτή είναι η γραμμή μεταξύ γεωπολιτικής και ενεργειακής ασφάλειας.
Σχόλιο 
: Η Ουάσιγκτον, χωρίς να το ομολογεί, αναγκάζεται σε πραγματιστική προσαρμογή: «ξεπαγώνει» ρωσικά βαρέλια για να αποτρέψει ενεργειακό σοκ και νέο πληθωριστικό κύμα, αποκαλύπτοντας τα όρια της κυρωτικής στρατηγικής όταν συγκρούεται με τη σκληρή πραγματικότητα της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου.
#ΗΠΑ #Ρωσία #Ιράν #Πετρέλαιο #Κυρώσεις #Ενέργεια #Αγορές
