Ο Ισραηλινός πρέσβης στις ΗΠΑ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο χερσαίας εισβολής στο Ιράν, κλιμακώνοντας τη ρητορική γύρω από τον πόλεμο. Οι δηλώσεις του έρχονται σε αντίθεση με πιο καθησυχαστικά μηνύματα από την ισραηλινή προεδρία.
Νέα διάσταση λαμβάνει η συζήτηση για ενδεχόμενη κλιμάκωση της σύγκρουσης Ισραήλ – Ιράν, μετά τις δηλώσεις του Ισραηλινού πρέσβη στις ΗΠΑ, Μάικλ Λάιτερ, ο οποίος αρνήθηκε να αποκλείσει αποστολή ισραηλινών χερσαίων δυνάμεων στο ιρανικό έδαφος. Οι δηλώσεις έγιναν σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Face the Nation» του CBS, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη κοινή στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ–Ισραήλ με αεροπορικά πλήγματα κατά της Τεχεράνης.
Αντικρουόμενα μηνύματα από Ισραήλ και ανησυχία για κλιμάκωση
Ο Λάιτερ τόνισε ότι το μόνο ενδεχόμενο που «αποκλείει» το Ισραήλ είναι η παραμονή του ιρανικού καθεστώτος «σε θέση που να μπορεί να απειλεί εμάς και τους γείτονές μας». Αν και δήλωσε πως η «προτίμηση» του Ισραήλ είναι να υπάρξει εσωτερική ιρανική εξέγερση που θα ανατρέψει το καθεστώς, δεν απέκλεισε ρητά την αποστολή στρατευμάτων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «αν αυτό περιλαμβάνει μπότες στο έδαφος, η προτίμησή μας είναι αυτές οι μπότες να είναι ιρανικές».
Οι τοποθετήσεις αυτές έρχονται σε ευθεία αντίθεση με πρόσφατες δηλώσεις του Ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτζογκ, ο οποίος εμφανίστηκε σε συνέντευξή του να μην αναμένει ανάπτυξη ούτε ισραηλινών ούτε αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η ανατροπή του καθεστώτος δεν απαιτεί χερσαία εισβολή. Η απόκλιση στις δημόσιες τοποθετήσεις κορυφαίων Ισραηλινών αξιωματούχων ενισχύει τη διεθνή ανησυχία για το πραγματικό βάθος των σχεδιασμών στο Τελ Αβίβ.
Στάση Τεχεράνης, Ουάσιγκτον και περιφερειακές ισορροπίες
Η ιρανική πλευρά, διά του υπουργού Εξωτερικών, διαμηνύει ότι είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τυχόν χερσαία εισβολή, με τις ιρανικές δυνάμεις να «περιμένουν κάθε εχθρό που θα εισέλθει στο έδαφός μας για να πολεμήσουν, να τον σκοτώσουν και να τον καταστρέψουν». Παράλληλα, η ακύρωση μεγάλης άσκησης του αμερικανικού στρατού και οι συζητήσεις για ενδεχόμενη ζώνη απαγόρευσης πτήσεων πάνω από κουρδικές περιοχές στο δυτικό Ιράν τροφοδοτούν σενάρια προετοιμασίας για ευρύτερη χερσαία επιχείρηση.
Η κυβέρνηση Τραμπ αποφεύγει επίσης να κλείσει την πόρτα σε ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων, με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ να αρνείται να καθορίσει «τι θα κάνουμε ή δεν θα κάνουμε». Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν σχεδιάζει εξοπλισμό κουρδικών ομάδων στο Ιράν, ώστε να μην περιπλέξει περαιτέρω το ήδη «εξαιρετικά σύνθετο» πολεμικό σκηνικό.
Ο Λάιτερ εκτίμησε ότι ο πόλεμος θα διαρκέσει «εβδομάδες», ευθυγραμμιζόμενος με την εκτίμηση της Ουάσιγκτον, και έκανε λόγο για «ρωγμές» στο ιρανικό στρατιωτικο-ασφαλιστικό σύστημα, με δυσκολίες στη μετάδοση διαταγών. Υπογράμμισε ότι η επιχείρηση «δεν εξαρτάται από χρονοδιάγραμμα» και ότι πρόκειται για «τρομοκρατικό καθεστώς που πρέπει να πέσει».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το «μεταπολεμικό» όραμα που περιέγραψε: η ελπίδα του Ισραήλ είναι, όπως είπε, να συγκροτηθεί μεταβατική κυβέρνηση από τα διάφορα ιρανικά κόμματα της αντιπολίτευσης, με «καθοδήγηση» από ΗΠΑ και Ισραήλ, για περίπου έναν χρόνο, πριν η χώρα περάσει σε δημοκρατική διαδικασία. Μια τέτοια προοπτική, όμως, αναβιώνει σε μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας μνήμες εξωτερικών παρεμβάσεων αλλαγής καθεστώτων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής.
Σχόλιο
: Η άρνηση του Ισραήλ και της Ουάσιγκτον να αποκλείσουν χερσαία εισβολή, σε συνδυασμό με τη ρητορική περί «αλλαγής καθεστώτος» και μεταβατικής κυβέρνησης, μετατρέπει μια ήδη επικίνδυνη σύγκρουση σε εν δυνάμει γεωπολιτικό σεισμό για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με βαθιές επιπτώσεις και για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τις ενεργειακές ροές.






