Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, κάλεσε τις ένοπλες δυνάμεις να αποστασιοποιηθούν από την ηγεσία και να σταθούν στο πλευρό του λαού. Η παρέμβασή του αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τον ρόλο του στρατού σε ενδεχόμενη πολιτική μετάβαση.
Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου μονάρχη του Ιράν Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί, απηύθυνε δημόσια έκκληση προς τα μέλη των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων να «καταθέσουν τα όπλα» απέναντι στο σημερινό καθεστώς και να ταχθούν στο πλευρό του πληθυσμού. Με τη δήλωσή του επιχειρεί να ενισχύσει την πίεση προς την Τεχεράνη, σε μια συγκυρία παρατεταμένης κοινωνικής και πολιτικής έντασης.
Το μήνυμα προς τις ένοπλες δυνάμεις
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, ο Παχλαβί απευθύνθηκε «στους ίδιους τους άνδρες και τις γυναίκες των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων», καλώντας τους να μην λειτουργούν ως εργαλείο καταστολής, αλλά ως προστάτες του ιρανικού λαού. Η φράση «να καταθέσετε τα όπλα» δεν ερμηνεύεται μόνο κυριολεκτικά, αλλά και ως προτροπή να σταματήσουν να υπακούν σε εντολές που στρέφονται κατά των πολιτών.
Η παρέμβαση στοχεύει ιδιαίτερα τα μεσαία και κατώτερα στρώματα του στρατεύματος, όπου η κοινωνική δυσαρέσκεια είναι συχνά εντονότερη. Σε αυταρχικά καθεστώτα, η στάση των ενόπλων δυνάμεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα της εξουσίας. Οποιαδήποτε ρωγμή στην αλυσίδα εντολών μπορεί να αποδειχθεί καταλυτική σε περίοδο κλιμάκωσης της κρίσης.
Συμβολισμός και πολιτικές προεκτάσεις
Ο Ρεζά Παχλαβί, παρότι ζει στην εξορία, διατηρεί για ένα τμήμα της ιρανικής διασποράς και της αντιπολίτευσης τον συμβολισμό της προεπαναστατικής μοναρχίας. Η δημόσια παρέμβασή του εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των αντικαθεστωτικών δυνάμεων να συντονίσουν πολιτική, διπλωματική και επικοινωνιακή πίεση στο καθεστώς της Τεχεράνης.
Ωστόσο, ο πραγματικός αντίκτυπος ενός τέτοιου καλέσματος εξαρτάται από τον βαθμό στον οποίο βρίσκει ακροατήριο στο εσωτερικό του στρατού, αλλά και στους πανίσχυρους Φρουρούς της Επανάστασης, που αποτελούν τον πυρήνα του μηχανισμού ασφαλείας του καθεστώτος. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν ενδείξεις μαζικών αποστασιών, αλλά η επανάληψη τέτοιων μηνυμάτων μπορεί να υποσκάψει σταδιακά το ηθικό και τη νομιμοφροσύνη.
Σε περιφερειακό επίπεδο, κάθε ένδειξη αποσταθεροποίησης στο Ιράν παρακολουθείται στενά από γειτονικές χώρες και διεθνείς δρώντες, λόγω του ρόλου της Τεχεράνης σε ενεργειακές ροές, γεωπολιτικές ισορροπίες και περιφερειακές συγκρούσεις. Η συζήτηση για το αν ο στρατός θα συνεχίσει να στηρίζει άνευ όρων την ηγεσία ή θα επιλέξει μια πιο ουδέτερη στάση αποκτά έτσι βαρύνουσα σημασία.
Σχόλιο
: Η έκκληση Παχλαβί δεν ανατρέπει άμεσα τους συσχετισμούς, αλλά φωτίζει το στρατό ως πιθανό καταλύτη πολιτικής αλλαγής στο Ιράν, αν και προς το παρόν η ηγεσία του παραμένει σφιχτά ευθυγραμμισμένη με το καθεστώς.






