Ολοκληρώθηκε στην Επιτροπή η επεξεργασία των τεσσάρων συμβάσεων Ελλάδας – Chevron – Helleniq για έρευνα υδρογονανθράκων. Την Πέμπτη η κρίσιμη συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια.
Σε ένα από τα πλέον στρατηγικά ενεργειακά εγχειρήματα της τελευταίας δεκαετίας εξελίσσεται η κύρωση των τεσσάρων συμβάσεων της Ελλάδας με τις «Chevron Greece Holdings» και «HELLENiQ Upstream» για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στη Νότια Κρήτη και νότια της Πελοποννήσου. Η επεξεργασία του σχετικού νομοσχεδίου στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής ολοκληρώθηκε, με την κατ’ άρθρο συζήτηση να συνεχίζεται αύριο και την τελική αναμέτρηση να μεταφέρεται στην Ολομέλεια την Πέμπτη 12 Μαρτίου.
Επενδυτικό ρίσκο ιδιωτών και μήνυμα σταθερότητας
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε την ανάπτυξη υδρογονανθράκων «εθνική υπόθεση», υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση βλέπει το project ως συνέχεια μιας διαχρονικής στρατηγικής. Τόνισε πως τα σχόλια και οι επιφυλάξεις των φορέων θα ληφθούν υπόψη, επιδιώκοντας, όπως είπε, «εναρμόνιση» της στρατηγικής με τις παρατηρήσεις που κατατέθηκαν.
Καθοριστική ήταν η παρέμβαση του διευθύνοντος συμβούλου της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων, Αριστοφάνη Στεφάτου, ο οποίος έκανε λόγο για «πολύ σημαντική εξέλιξη». Επισήμανε ότι το επενδυτικό ρίσκο αναλαμβάνεται εξ ολοκλήρου από ιδιωτικά κεφάλαια, άρα σε περίπτωση αποτυχίας δεν θα επιβαρυνθούν δημόσιοι πόροι. Αντίθετα, σε περίπτωση επιτυχίας, το Δημόσιο προσδοκά ουσιαστικά οφέλη, με συμβάσεις που –κατά τον ίδιο– ακολουθούν κατά περίπου 95% το υφιστάμενο συμβατικό πλαίσιο.
Ο Στεφάτος στάθηκε ιδιαίτερα στο μήνυμα αξιοπιστίας προς τις διεθνείς αγορές, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα «δεν αλλάζει τους όρους» και διασφαλίζει ίση μεταχείριση επενδυτών, στοιχείο κρίσιμο για την προσέλκυση μεγάλων ενεργειακών ομίλων.
Γεωπολιτική αναβάθμιση και υποδομές φυσικού αερίου
Ο διευθύνων σύμβουλος της HELLENiQ Upstream, Αναστάσιος Βλασσόπουλος, ανέδειξε τη σημασία της παραχώρησης νέων περιοχών για έρευνα, με «προγραμματισμό και επιστημονικό τρόπο», υπογραμμίζοντας ότι σε περίπτωση ανακάλυψης εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων, το ελληνικό Δημόσιο θα έχει «ουσιαστικά και σημαντικά οφέλη».
Στο γεωπολιτικό αποτύπωμα στάθηκε ο Σπυρίδων Μπέλλας, κύριος ερευνητής και πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου ΓεωΕνέργειας του ΙΤΕ, ο οποίος εκτίμησε ότι οι συμβάσεις ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και «κλείνουν τα κενά» νότια της Κρήτης και μεταξύ Πελοποννήσου και Κρήτης.
Από την πλευρά του ΔΕΣΦΑ, ο ανώτατος διευθυντής Στρατηγικής και Ανάπτυξης, Μιχαήλ Θωμαδάκης, υπογράμμισε ότι η κύρωση των συμβάσεων «προσθέτει στρατηγικό βάθος» σε ένα ενεργειακό σύστημα που ήδη διαθέτει κρίσιμες υποδομές, όπως η Ρεβυθούσα και ο εθνικός κορμός φυσικού αερίου. Ακόμη και στο στάδιο της έρευνας, κατά τον ίδιο, ενισχύεται η επενδυτική αξιοπιστία της χώρας και το πλαίσιο σταθερότητας δικαίου.
Περιβαλλοντικές ενστάσεις και κριτική στο μοντέλο εσόδων
Το ενεργειακό διακύβευμα συνοδεύεται από έντονες περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιφυλάξεις. Η επικεφαλής Περιβαλλοντικής Πολιτικής του WWF Ελλάς, Θεοδότα Νάντσου, υποστήριξε ότι η κρίση αποδεικνύει την ανάγκη για αποκεντρωμένη, ανανεώσιμη ενέργεια με ισχυρές κοινωνικές και περιβαλλοντικές εγγυήσεις, ασκώντας κριτική στην επιλογή συμβάσεων με πετρελαϊκές εταιρείες αντί ενός ολοκληρωμένου χωροταξικού πλαισίου για τις ΑΠΕ.
Αντίστοιχα, ο Κωνσταντίνος Καλούδης από τη Greenpeace Greece συνέδεσε την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και εξέφρασε αντιρρήσεις τόσο για τους περιβαλλοντικούς κινδύνους όσο και για τους οικονομικούς όρους. Όπως σημείωσε, οι συμβάσεις προβλέπουν έσοδα επί των κερδών και όχι επί του τζίρου, κάτι που –κατά την οργάνωση– μπορεί να διευκολύνει φοροαποφυγή.
Ο διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, Δημήτρης Σακελλαρίου, ζήτησε αυστηρότερη και σαφέστερη νομοθεσία για το περιεχόμενο των περιβαλλοντικών μελετών, ώστε να αποφεύγονται κενές ως προς την ουσιαστική προστασία της θάλασσας μελέτες.
Περιφέρειες, τοπική ανάπτυξη και εκκρεμότητες
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στον ρόλο των περιφερειών. Ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Δημήτρης Πτωχός, χαρακτήρισε την κύρωση των συμβάσεων «σημαντικό ορόσημο», τονίζοντας ότι το ζήτημα είναι ταυτόχρονα ενεργειακό, αναπτυξιακό και στρατηγικό, με προοπτική αναβάθμισης του ρόλου των περιφερειών και των τοπικών κοινωνιών.
Ο αντιπεριφερειάρχης Χανίων, Νικόλαος Καλογέρης, υποστήριξε ότι το άρθρο 12 της σύμβασης καλύπτει κρίσιμες περιβαλλοντικές πρόνοιες, προτείνοντας ωστόσο να συμμετέχει εκπρόσωπος της Περιφέρειας στην τεχνική συμβουλευτική επιτροπή που θα ελέγχει τα προγράμματα εργασιών. Αντίθετα, ο πρόεδρος του ΙΕΝΕ, Κωνσταντίνος Σταμπόλης, εξέφρασε ανησυχία για την απουσία ρητής υποχρέωσης πραγματοποίησης γεωτρήσεων εντός συγκεκριμένου χρονικού ορίζοντα, ενώ το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο επεσήμανε την απουσία του διαχρονικού γαλλικού συμβούλου-εμπειρογνώμονα.
Καθώς το νομοσχέδιο οδεύει στην Ολομέλεια, η Βουλή καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας, την προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων και τις επιτακτικές δεσμεύσεις για κλιματική ουδετερότητα και προστασία ευαίσθητων θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Σχόλιο 
: Η συμφωνία Chevron–Helleniq λειτουργεί ως τεστ ωριμότητας για την ελληνική ενεργειακή πολιτική: αν η κυβέρνηση καταφέρει να «κλειδώσει» επενδυτική αξιοπιστία, ουσιαστικό δημόσιο όφελος και αυστηρές περιβαλλοντικές εγγυήσεις, η χώρα θα έχει κερδίσει ένα ισχυρό χαρτί στη γεωπολιτικά φορτισμένη σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου· αν όχι, ο κίνδυνος να εγκλωβιστεί σε ένα ακριβό και κοινωνικά διχαστικό project είναι υπαρκτός.
#Chevron #HelleniqEnergy #υδρογονάνθρακες #Κρήτη #Πελοπόννησος #ενέργεια #επενδύσεις
