Λάθος ανάρτηση του Αμερικανού υπουργού Ενέργειας για υποτιθέμενη συνοδεία τάνκερ από το Ναυτικό προκάλεσε έντονη μεταβλητότητα στις τιμές πετρελαίου. Ο Λευκός Οίκος διέψευσε άμεσα την πληροφορία, ενώ το Πεντάγωνο δηλώνει ότι τα σχέδια για ναυτικές συνοδείες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Ένα επικοινωνιακό λάθος στην Ουάσιγκτον ήταν αρκετό για να ταράξει εκ νέου τις ήδη νευρικές αγορές ενέργειας. Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ ανήρτησε σε επίσημο λογαριασμό του στα κοινωνικά δίκτυα ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό «συνόδευσε επιτυχώς» δεξαμενόπλοιο μέσω των Στενών του Ορμούζ, διασφαλίζοντας τη ροή πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές. Η ανάρτηση διαγράφηκε γρήγορα, αλλά στο μεταξύ οι τιμές του αργού είχαν ήδη αντιδράσει απότομα.
Διάψευση από Λευκό Οίκο και Υπουργείο Ενέργειας
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ ξεκαθάρισε σε ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους ότι το αμερικανικό Ναυτικό «δεν έχει συνοδεύσει κανένα πλοίο αυτή τη στιγμή». Τόνισε ωστόσο ότι η επιλογή παραμένει στο τραπέζι και ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «θα την αξιοποιήσει απολύτως εφόσον και όταν κριθεί αναγκαίο».
Αμερικανός αξιωματούχος είχε ήδη δηλώσει στο Politico πριν από τη συνέντευξη Τύπου ότι η ανάρτηση του Ράιτ «δεν είναι αληθής». Το υπουργείο Ενέργειας, σε γραπτή ανακοίνωση, απέδωσε το περιστατικό σε «λανθασμένη λεζάντα» που προστέθηκε από υπηρεσιακούς παράγοντες και αφαιρέθηκε όταν διαπιστώθηκε το σφάλμα, χωρίς να διευκρινίζει ποιος ευθύνεται.
Στην ίδια ανακοίνωση υπογραμμίζεται ότι «ο πρόεδρος Τραμπ, ο υπουργός Ράιτ και η υπόλοιπη ενεργειακή ομάδα του προέδρου παρακολουθούν στενά την κατάσταση, συνομιλούν με παράγοντες της αγοράς και ζητούν από τον στρατό να καταρτίσει επιπλέον επιλογές για να παραμείνουν ανοικτά τα Στενά του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής συνοδείας τάνκερ από το Ναυτικό».
Πίεση στις τιμές πετρελαίου και κλιμάκωση με το Ιράν
Η βιαστική –και τελικώς λανθασμένη– ανακοίνωση είχε άμεσο αντίκτυπο στις αγορές. Οι τιμές του αργού, που είχαν ήδη υποχωρήσει μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν είναι «πολύ ολοκληρωμένος», έπεσαν κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι με την ανάρτηση Ράιτ, πριν ανακάμψουν όταν αυτή διαγράφηκε. Λίγες ώρες νωρίτερα οι τιμές είχαν εκτοξευθεί κοντά στα 120 δολάρια, μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε τάνκερ που διέρχονταν τα Στενά και τις αποφάσεις Ιράκ και Κουβέιτ να μειώσουν την παραγωγή.
Οι ΗΠΑ είχαν ανακοινώσει από την προηγούμενη εβδομάδα σχέδια για ναυτική συνοδεία τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ, χωρίς όμως σαφές χρονοδιάγραμμα ή λεπτομέρειες. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει δηλώσει ότι το Ναυτικό είναι έτοιμο να ξεκινήσει τις συνοδείες, αλλά δεν αναμένει ότι θα χρειαστούν. Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν, σημείωσε πως τα επιχειρησιακά σχέδια δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί και ότι, αν δοθεί εντολή, ο στρατός θα παρουσιάσει πλήρη αποτίμηση αναγκών, δομής διοίκησης και κινδύνων.
Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη συνεχίζει να απειλεί τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή. Σύμφωνα με αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, το Ιράν φέρεται να προετοιμάζει την τοποθέτηση ναρκών στα Στενά. Τουλάχιστον ένα πλοίο, το φορτηγό Star Maria με σημαία Νήσων Μάρσαλ, διέσχισε την Τρίτη τα Στενά από Δυσμάς προς Ανατολάς.
Κατηγορίες Ιράν για «χειραγώγηση αγορών»
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έσπευσε να εκμεταλλευθεί την αναστάτωση, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι χρησιμοποιεί «ψευδείς ειδήσεις» για να επηρεάσει τις αγορές ενέργειας. Σε ανάρτησή του υποστήριξε ότι «οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δημοσιεύουν fake news για να χειραγωγήσουν τις αγορές» και ότι αυτό δεν θα τους προστατεύσει από το «κύμα πληθωρισμού» που έχουν, όπως είπε, επιβάλει στους ίδιους τους Αμερικανούς.
Το επεισόδιο αναδεικνύει πόσο ευάλωτες είναι οι παγκόσμιες αγορές ενέργειας σε κάθε σήμα από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, αλλά και πόσο κρίσιμος είναι ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ ως «λαιμός μπουκαλιού» για τη ροή πετρελαίου. Η παραμικρή ένδειξη αλλαγής στη στρατιωτική στάση των ΗΠΑ ή στην επιθετικότητα του Ιράν μεταφράζεται άμεσα σε έντονη μεταβλητότητα στις τιμές, με συνέπειες που αγγίζουν από τις διεθνείς αγορές μέχρι τον λογαριασμό καυσίμων του τελικού καταναλωτή.
Σχόλιο
: Η υπόθεση Ράιτ δείχνει πόσο επικίνδυνος μπορεί να γίνει ο συνδυασμός γεωπολιτικής έντασης και επικοινωνιακής προχειρότητας: μια λανθασμένη λεζάντα αρκεί για να κινηθούν δισεκατομμύρια στις αγορές, ενώ παράλληλα δίνει στην Τεχεράνη επιχειρήματα περί «χειραγώγησης». Για την Ευρώπη και χώρες-εισαγωγείς όπως η Ελλάδα, η αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ παραμένει κρίσιμος παράγοντας κινδύνου για τον πληθωρισμό και το ενεργειακό κόστος, καθιστώντας ακόμη πιο επιτακτική τη διαφοροποίηση πηγών και διαδρομών εφοδιασμού.






