Η κυβέρνηση ενεργοποιεί πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε βασικά αγαθά και καύσιμα, μετατρέποντας την ακρίβεια σε κεντρικό πολιτικό στοίχημα. Η επιτυχία ή αποτυχία των μέτρων θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό τη δυναμική της Νέας Δημοκρατίας στις δημοσκοπήσεις.
Η αντιμετώπιση της ακρίβειας, που εδώ και μήνες κυριαρχεί στις ανησυχίες των πολιτών, αναδεικνύεται σε κομβικό τεστ αξιοπιστίας για την κυβέρνηση και προσωπικά για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το νέο πακέτο μέτρων κατά της αισχροκέρδειας, με επιβολή πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους σε βασικά αγαθά και καύσιμα, επιχειρεί να απαντήσει στις πληθωριστικές πιέσεις που τροφοδοτεί η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και η κλιμάκωση στην περιοχή του Κόλπου.
Το περιεχόμενο των μέτρων και η πολιτική στόχευση
Το πλαίσιο που ανακοινώθηκε καλύπτει βιομηχανία, σούπερ μάρκετ, εταιρείες εμπορίας καυσίμων και πρατήρια. Ορίζεται πλαφόν στα περιθώρια κέρδους, τα οποία δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τα επίπεδα που ίσχυαν πριν την κρίση, ενώ προβλέπεται εντατικοποίηση των ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές. Η ισχύς του πακέτου εκτείνεται έως τις 30 Ιουνίου, με πρόβλεψη επαναξιολόγησης ανά κλάδο στη βάση εισήγησης της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε μήνυμα μηδενικής ανοχής στην κερδοσκοπία, υπογραμμίζοντας ότι «δεν πρέπει αυτή η οικονομική αναταραχή να οδηγήσει σε φαινόμενα κερδοσκοπίας» και διαβεβαιώνοντας για «διαρκή επαγρύπνηση». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, μίλησε για αποφασιστικότητα να χρησιμοποιηθούν «όλα τα όπλα» απέναντι στην αισχροκέρδεια, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «κάθε κατεργάρης θα κάτσει στον πάγκο του».
Η πολιτική στόχευση είναι διπλή: αφενός να περιοριστεί η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, αφετέρου να ενισχυθεί η εικόνα μιας κυβέρνησης με γρήγορα αντανακλαστικά σε περίοδο διεθνούς αναταραχής. Η Νέα Δημοκρατία βλέπει τα ποσοστά της να κινούνται σταθερά πάνω από το 30%, όμως γνωρίζει ότι η ακρίβεια μπορεί να λειτουργήσει διαβρωτικά, ιδίως όσο πλησιάζει η έναρξη της προεκλογικής περιόδου.
Δημοσιονομικές αντοχές, επιχειρηματικότητα και ρίσκο φθοράς
Κεντρικό επιχείρημα της κυβέρνησης είναι ότι τα σημερινά δημοσιονομικά περιθώρια επιτρέπουν στοχευμένες παρεμβάσεις, σε αντίθεση με την περίοδο της προηγούμενης δεκαετίας. Ο Κωστής Χατζηδάκης απέδωσε τα περιθώρια αυτά στην «πολιτική της δημοσιονομικής σοβαρότητας και της νοικοκυροσύνης», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων μέτρων, εφόσον το απαιτήσουν η εξέλιξη της κρίσης και οι αντοχές της οικονομίας.
Ταυτόχρονα, ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, απηύθυνε σαφές κάλεσμα στην επιχειρηματική κοινότητα να επιδείξει κοινωνική ευθύνη, σημειώνοντας ότι «το κέρδος είναι θεμιτό, η αισχροκέρδεια όχι». Ζήτησε τη στήριξη της αντιπολίτευσης στο μέτρο του πλαφόν, επιχειρώντας να μετατρέψει την καταπολέμηση της αισχροκέρδειας σε πεδίο εθνικής συνεννόησης και όχι σε μέτωπο μικροκομματικής αντιπαράθεσης.
Παράλληλα, κυβερνητικά στελέχη διαβεβαιώνουν ότι δεν τίθεται ζήτημα επάρκειας εφοδιασμού, ιδίως στον τομέα της ενέργειας. Ωστόσο, η διάρκεια και η ένταση της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν θα αποτελέσουν καθοριστικό παράγοντα για τις διεθνείς τιμές καυσίμων και, κατ’ επέκταση, για την αποτελεσματικότητα των ελληνικών παρεμβάσεων.
Το πραγματικό «κρας τεστ» για τη Νέα Δημοκρατία δεν είναι η επικοινωνιακή διαχείριση, αλλά η ικανότητα των μέτρων να αποτρέψουν αδικαιολόγητες ανατιμήσεις στο ράφι και στην αντλία. Αν οι πολίτες διαπιστώσουν απτά αποτελέσματα στο πορτοφόλι τους, η δημοσκοπική δυναμική της κυβέρνησης μπορεί να παγιωθεί. Αν όχι, η ακρίβεια κινδυνεύει να εξελιχθεί στον βασικό πυλώνα πολιτικής φθοράς της επόμενης περιόδου.
Σχόλιο 
: Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους είναι πολιτικά ελκυστικό αλλά τεχνικά δύσκολο στη στοχευμένη εφαρμογή του. Αν δεν συνοδευτεί από διαφανείς ελέγχους, ψηφιακή ιχνηλάτηση στην εφοδιαστική αλυσίδα και γρήγορες κυρώσεις, κινδυνεύει είτε να παρακαμφθεί από την αγορά είτε να προκαλέσει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Η κυβέρνηση παίζει στο πιο ευαίσθητο πεδίο για τους ψηφοφόρους – την τσέπη τους – και θα κριθεί όχι από τις δηλώσεις, αλλά από τις αποδείξεις στο ταμείο.
#αισχροκέρδεια #ακρίβεια #ΝΔ #οικονομία #πολιτική
