Η αντιπαράθεση Ζελένσκι – Ορμπάν για τη στήριξη της Ουκρανίας απειλεί να μπλοκάρει κρίσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο ρόλος της Γερμανίας, της ενέργειας και της άμυνας.
Η αντιπαράθεση ανάμεσα στο Κίεβο και τη Βουδαπέστη εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση για τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Βίκτορ Ορμπάν απειλεί να μπλοκάρει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την αποδέσμευση περίπου 90 δισ. ευρώ ευρωπαϊκής βοήθειας, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε συνέντευξή του, τον χαρακτηρίζει «σύμμαχο της Ρωσίας». Πίσω από τη σκληρή ρητορική κρύβεται ένας βαθύς θεσμικός και γεωπολιτικός κόμβος, στον οποίο η Γερμανία κινδυνεύει να βρεθεί με τον μεγαλύτερο λογαριασμό.
Το ουγγρικό βέτο, ο «Plan B» και το κόστος για το Βερολίνο
Η επιμονή της Βουδαπέστης να χρησιμοποιεί το δικαίωμα βέτο σε ζητήματα στήριξης της Ουκρανίας και κυρώσεων κατά της Ρωσίας έχει μετατραπεί σε μόνιμο παράγοντα αστάθειας για την ΕΕ. Η απειλή μπλοκαρίσματος πακέτου 90 δισ. ευρώ δεν αφορά μόνο το Κίεβο, αλλά και τη συνολική αξιοπιστία του ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοδότησης κρίσεων.
Ο Ζελένσκι, αντιλαμβανόμενος τον κίνδυνο, προωθεί έναν «Plan B» για να παρακαμφθεί το ουγρικό βέτο. Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια χρήσης διακρατικών συμφωνιών μεταξύ πρόθυμων χωρών ή νομικών εργαλείων που επιτρέπουν στην Ένωση να κινηθεί χωρίς ομοφωνία. Όμως, όσο περισσότερο η ΕΕ αναγκάζεται να κατασκευάζει ad hoc λύσεις, τόσο αυξάνεται η θεσμική τριβή και το πολιτικό κόστος, ειδικά για το Βερολίνο που καλείται να ηγηθεί συναινέσεων.
Η Γερμανία, ως μεγαλύτερη οικονομία και βασικός χρηματοδότης των ευρωπαϊκών ταμείων, κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με μεγαλύτερη δημοσιονομική επιβάρυνση, αν μέρος των κοινών μηχανισμών παραλύσει και αντικατασταθεί από διμερείς ή πολυμερείς ρυθμίσεις. Παράλληλα, κάθε παράταση της αβεβαιότητας εντείνει τις πιέσεις στις αγορές ενέργειας και αυξάνει το πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση στο εσωτερικό.
Ενέργεια, άμυνα και η αναζήτηση ευρωπαϊκής αυτονομίας
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η περιοδεία του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς στη Νορβηγία, συνοδευόμενου από τον υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους. Η ατζέντα ξεπερνά την τυπική διπλωματία: περιλαμβάνει νατοϊκές ασκήσεις στον Βόρειο Πόλο, έναν πιθανό ναυπηγικό συμβιβασμό για υποβρύχια με τον Καναδά και, κρίσιμα, τη συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Η Νορβηγία έχει εξελιχθεί στον σημαντικότερο προμηθευτή φυσικού αερίου για τη Γερμανία μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, λειτουργώντας ως άτυπη «ασφάλεια ζωής» για τη γερμανική ενεργειακή μετάβαση. Την ίδια στιγμή, η συνεργασία στον τομέα της δορυφορικής τεχνολογίας και των διαστημικών υποδομών εντάσσεται στη στρατηγική για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αυτονομία σε κρίσιμες τεχνολογίες, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από την Κίνα.
Στο εσωτερικό μέτωπο, το Βερολίνο επιχειρεί να διαχειριστεί το ενεργειακό σοκ με κοινωνικά μέτρα. Η απόφαση για μερική αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και η επιβολή ημερήσιου πλαφόν στις τιμές καυσίμων στα πρατήρια δείχνουν ότι η κυβέρνηση φοβάται νέο κύμα ανατιμήσεων λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η υπουργός Δικαιοσύνης και Προστασίας Καταναλωτών Στέφανι Χούμπιγκ εξηγεί ότι στόχος είναι να ανακοπεί η κερδοσκοπία και να αποφευχθεί ανάγκη για ακόμα πιο επιθετική «φρένο τιμών» στο μέλλον.
Συνολικά, η αντιπαράθεση Ζελένσκι – Ορμπάν λειτουργεί ως καταλύτης που αποκαλύπτει τα κενά της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής: την ευαλωτότητα στην ομοφωνία, την ενεργειακή εξάρτηση και τις αργές αποφάσεις στην άμυνα. Η Γερμανία βρίσκεται στο κέντρο αυτών των αντιφάσεων, με την οικονομία της και τον πολιτικό της ρόλο να δοκιμάζονται ταυτόχρονα.
Σχόλιο 
: Η κρίση γύρω από το ουγγρικό βέτο δείχνει ότι η ΕΕ δεν μπορεί να συνεχίσει να διαχειρίζεται πολεμικές και ενεργειακές κρίσεις με εργαλεία σχεδιασμένα για εποχές σταθερότητας. Αν δεν προχωρήσει σε βαθιές θεσμικές αλλαγές – περιορισμό της ομοφωνίας, κοινά εργαλεία άμυνας και ενέργειας – η Γερμανία θα κληθεί να πληρώνει ολοένα μεγαλύτερο οικονομικό και πολιτικό τίμημα για να κρατά ενωμένη μια κατακερματισμένη Ευρώπη.
#Ουκρανία #Ορμπάν #Γερμανία #ΕΕ #Ενέργεια #Άμυνα
