Η Γαλλία, η Ιταλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ανοίγουν δίαυλο με την Τεχεράνη για την ασφαλή ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Η κίνηση αναδεικνύει τις ενδοευρωπαϊκές διαφωνίες και την εξάρτηση από την αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα.
Σε μια κίνηση που αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία της Ευρώπης για την ενεργειακή της ασφάλεια και τη ναυτιλιακή της δραστηριότητα, αρκετά ευρωπαϊκά κράτη –μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Ιταλία– έχουν ξεκινήσει συνομιλίες με το Ιράν με αντικείμενο την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι επαφές είναι ακόμη «διστακτικές» και διερευνητικού χαρακτήρα, αλλά σηματοδοτούν μια προσπάθεια απευθείας συνεννόησης με την Τεχεράνη σε ένα από τα πιο στρατηγικά σημεία της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας.
Η γεωοικονομική σημασία των Στενών και ο ρόλος των ΗΠΑ
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα, από το οποίο διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε ένταση ή απειλή στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα έχει άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας και, κατ’ επέκταση, στον πληθωρισμό και την οικονομική σταθερότητα της Ευρώπης. Οι ευρωπαϊκές ναυτιλιακές εταιρείες εμφανίζονται επιφυλακτικές να κινηθούν χωρίς σαφείς εγγυήσεις ασφάλειας, αναμένοντας παράλληλα την έναρξη επιχειρήσεων συνοδείας πλοίων από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην περιοχή.
Η αμερικανική παρουσία στον Περσικό Κόλπο παραμένει καθοριστικός παράγοντας, ωστόσο η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία προς το Ιράν υποδηλώνει την επιθυμία ορισμένων κρατών-μελών να αποκτήσουν μεγαλύτερο βαθμό αυτονομίας στις διπλωματικές και ενεργειακές τους επιλογές, ιδίως σε περιόδους αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Ενδοευρωπαϊκές διαφωνίες και πολιτικοί κίνδυνοι
Δεν συμμερίζονται όλες οι ευρωπαϊκές χώρες αυτή τη γραμμή. Ορισμένα κράτη, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Ηνωμένο Βασίλειο, φέρονται αντίθετα σε μια ενεργή προσέγγιση προς την Τεχεράνη, εκτιμώντας ότι μπορεί να υπονομεύσει την κοινή δυτική στάση έναντι του Ιράν ή να σταλεί μήνυμα ανοχής σε πρακτικές που η Δύση καταγγέλλει. Αυτή η διάσταση απόψεων εντός της Ευρώπης αναδεικνύει το διαχρονικό δίλημμα ανάμεσα στην ανάγκη για ρεαλιστική διαχείριση των ενεργειακών ροών και στη διατήρηση σκληρής γραμμής σε ζητήματα ασφάλειας και περιφερειακής πολιτικής.
Για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, μια ενδεχόμενη συμφωνία με το Ιράν που θα διασφαλίζει απρόσκοπτη διέλευση πλοίων θα μείωνε τον κίνδυνο διαταραχών στην τροφοδοσία και θα περιόριζε τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές ενέργειας. Ωστόσο, πολιτικά, μια τέτοια κίνηση ενδέχεται να επιβαρύνει τις σχέσεις με εταίρους που επιθυμούν πιο σκληρή στάση έναντι της Τεχεράνης, δημιουργώντας νέο πεδίο τριβής τόσο εντός ΕΕ όσο και στις διατλαντικές σχέσεις.
Σχόλιο 
: Η ευρωπαϊκή στροφή σε απευθείας διάλογο με το Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ δείχνει πως οι ενεργειακοί και ναυτιλιακοί κίνδυνοι υπερισχύουν σταδιακά των ιδεολογικών γραμμών. Αν και η κίνηση είναι προσεκτική, αναδεικνύει την πίεση για αυτοτελή ευρωπαϊκή στρατηγική σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, αλλά και το ρήγμα μεταξύ κρατών που προκρίνουν τον ρεαλισμό και όσων επιμένουν σε σκληρή αποτρεπτική στάση απέναντι στην Τεχεράνη.
#Ιράν #Γαλλία #Ιταλία #ΣτενάΟρμούζ #ΕΕ #Ενέργεια #Ναυτιλία
