Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι κατέστρεψαν όλους τους στρατιωτικούς στόχους στο νησί Χαργκ, βασικό κόμβο των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Η Τεχεράνη απειλεί με αντίποινα σε ενεργειακές υποδομές, ενώ η Ουάσιγκτον ετοιμάζει συνοδεία δεξαμενόπλοιων στο Στενό του Ορμούζ.
Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν εισέρχεται σε ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να ανακοινώνει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν «εξαφανίσει κάθε στρατιωτικό στόχο» στο νησί Χαργκ, τον κατεξοχήν κόμβο εξαγωγών αργού της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη προειδοποιεί πως τυχόν πλήγμα στις πετρελαϊκές της υποδομές θα οδηγήσει σε επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων εταιρειών που συνεργάζονται με τις ΗΠΑ στην περιοχή.
Χαργκ και Στενό του Ορμούζ: ο πνιγμός της ιρανικής οικονομίας, ο λογαριασμός στον κόσμο
Περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου διέρχεται από το Χαργκ, ένα μικρό νησί στον Περσικό Κόλπο, περίπου 15 ναυτικά μίλια από τις ιρανικές ακτές. Η απειλή του Τραμπ να στοχοποιήσει όχι μόνο στρατιωτικές, αλλά και πετρελαϊκές υποδομές, αν υπάρξει περαιτέρω παρενόχληση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, μεταφράζεται ουσιαστικά σε απειλή οικονομικού στραγγαλισμού της Τεχεράνης.
Ωστόσο, η καταστροφή της πετρελαϊκής υποδομής στο Χαργκ θα είχε βαρύ τίμημα για το παγκόσμιο σύστημα ενέργειας. Αν και μεγάλο μέρος του ιρανικού αργού κατευθύνεται προς την Κίνα, η απότομη διακοπή των ροών θα ανάγκαζε το Πεκίνο και άλλους αγοραστές να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές, εκτοξεύοντας τη ζήτηση και, συνεπώς, τις τιμές. Ήδη το πετρέλαιο διαπραγματεύεται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, με τις αγορές να τιμολογούν παρατεταμένη κρίση.
Επιπλέον, τυχόν σοβαρές ζημιές σε τερματικούς σταθμούς και αγωγούς στο νησί θα χρειάζονταν χρόνια για να αποκατασταθούν, παγιώνοντας ένα καθεστώς περιορισμένης προσφοράς. Η ιρανική απειλή για πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις άλλων χωρών που συνεργάζονται με τις ΗΠΑ θα μπορούσε να διαχύσει τον κίνδυνο σε ολόκληρο τον Κόλπο, από τη Σαουδική Αραβία μέχρι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Αμερικανική στρατιωτική κλιμάκωση και ενεργοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων
Σε παράλληλη κίνηση, η Ουάσιγκτον αναπτύσσει επιπλέον 2.500 Πεζοναύτες και το αμφίβιο επιθετικό πλοίο USS Tripoli στη Μέση Ανατολή, αυξάνοντας την αποτρεπτική ισχύ, αλλά και τον κίνδυνο άμεσης εμπλοκής σε ευρύτερες επιχειρήσεις. Το Πεντάγωνο διευκρινίζει ότι η ανάπτυξη δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη επικείμενη χερσαία επιχείρηση, ωστόσο η παρουσία μιας πλήρους Εκστρατευτικής Μονάδας Πεζοναυτών προσφέρει δυνατότητες από ταχείες αποβάσεις μέχρι εκκενώσεις και προστασία πρεσβειών.
Στο μέτωπο της ενέργειας, η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να μετριάσει την εκτίναξη των τιμών μέσω μεγάλης κλίμακας άντλησης από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου. Το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας έχει καλέσει εταιρείες να υποβάλουν προσφορές για 86 εκατ. βαρέλια, ως πρώτο τμήμα σχεδιαζόμενης διάθεσης 172 εκατ. βαρελιών. Το πετρέλαιο θα δοθεί ως «δάνεια» προς τις εταιρείες, με επιστροφή ποσοτήτων με προσαύξηση, μοντέλο που θεωρείται ότι σταθεροποιεί τις τιμές χωρίς άμεσο δημοσιονομικό κόστος.
Η κίνηση εντάσσεται σε ευρύτερη διεθνή προσπάθεια συντονισμένης χρήσης στρατηγικών αποθεμάτων. Παράλληλα, ο Τραμπ δηλώνει ότι το αμερικανικό ναυτικό θα αρχίσει «πολύ σύντομα» να συνοδεύει εμπορικά δεξαμενόπλοια στο Στενό του Ορμούζ, επιχειρώντας να αποκαταστήσει την ελευθερία ναυσιπλοΐας σε μια θαλάσσια αρτηρία από την οποία διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Στο διπλωματικό επίπεδο, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι το Ιράν έχει «εντελώς ηττηθεί» και «ζητά συμφωνία», χωρίς όμως να δίνει λεπτομέρειες, ενώ επιτίθεται στα μέσα ενημέρωσης που, όπως λέει, «αρνούνται να αναγνωρίσουν» την επιτυχία των αμερικανικών επιχειρήσεων. Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό του Ιράν, η κυβέρνηση διατηρεί καθολικό μπλόκο στο διαδίκτυο για πάνω από δύο εβδομάδες, με οργανώσεις δικαιωμάτων να κάνουν λόγο για σκόπιμη φίμωση της ενημέρωσης και της διαφωνίας.
Η κλιμάκωση στο Χαργκ και στο Στενό του Ορμούζ δεν είναι απλώς ακόμη ένα επεισόδιο στον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν, αλλά ένας κόμβος όπου διασταυρώνονται ενεργειακή ασφάλεια, γεωπολιτική ισορροπία και παγκόσμια πληθωριστική πίεση – με την Ευρώπη και, κατ’ επέκταση, την Ελλάδα να παρακολουθούν στενά τις επιπτώσεις σε τιμές καυσίμων και μεταφορικά κόστη.
Σχόλιο 
: Η στοχοποίηση του Χαργκ δείχνει ότι ο πόλεμος μετατρέπεται σε πόλεμο υποδομών, με το πετρέλαιο να χρησιμοποιείται ως στρατηγικό όπλο. Ακόμη κι αν δεν πληγούν τελικά οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, η απλή απειλή αρκεί για να διατηρεί το risk premium στις τιμές ενέργειας, επιτείνοντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό. Για οικονομίες εισαγωγείς, όπως η ελληνική, η εξίσωση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη: ακριβότερη ενέργεια, υψηλότερο κόστος μεταφορών και νέα πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
#ΗΠΑ #Ιράν #Χαργκ #Πετρέλαιο #Ορμούζ #ΜέσηΑνατολή
