Ο Αλέξανδρος Εξάρχου καταγγέλλει συντονισμένες προσπάθειες υπονόμευσης του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου από βόρειες χώρες της ΕΕ. Προειδοποιεί για επιστροφή σε εξάρτηση από ρωσικό αέριο και εκρηκτικές επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος, το φιλόδοξο σχέδιο που τοποθετεί την Ελλάδα στον πυρήνα της τροφοδοσίας της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης με αμερικανικό LNG, αναδεικνύεται σε πεδίο σκληρής ενδοευρωπαϊκής σύγκρουσης. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου AKTOR και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου, περιγράφει ένα σκηνικό υπονόμευσης από κράτη-μέλη, κυρίως του ευρωπαϊκού Βορρά, που επιδιώκουν de facto επαναφορά της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Πιέσεις κατά των μακροπρόθεσμων συμβολαίων LNG
Σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, σε χώρες από τις οποίες θα διέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος ασκούνται έντονες πιέσεις ώστε να μην προχωρήσουν σε μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας LNG από τις ΗΠΑ. Όπως αποκάλυψε, στην πρόσφατη σύνοδο υπουργών Ενέργειας στην Ουάσιγκτον υπήρξαν κράτη που δίστασαν να δεσμευτούν, με τον δισταγμό τους να αποδίδεται σε παρεμβάσεις άλλων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ή αξιωματούχων που εμφανίζονται με τον μανδύα της ΕΕ, αλλά εξυπηρετούν εθνικά συμφέροντα.
Ο ίδιος προειδοποιεί ότι αν δεν στηριχθεί αποφασιστικά η ελληνική πτυχή του έργου, ο Κάθετος Διάδρομος κινδυνεύει να αποτύχει ως εθνικός σχεδιασμός, με απώλεια όχι μόνο οικονομικών αλλά κυρίως γεωπολιτικών οφελών για την Ελλάδα. Τονίζει ότι τα συμφέροντα ΕΕ, Ελλάδας και ΗΠΑ «ταυτίζονται» στο συγκεκριμένο project και ζητά «πανστρατιά» για την υλοποίησή του.
Παθογένειες της ΕΕ και κίνδυνος επιστροφής στο ρωσικό αέριο
Ο κ. Εξάρχου ασκεί σκληρή κριτική στις δομικές αδυναμίες της Ένωσης, υποστηρίζοντας ότι κάθε φορά που δεν ευθυγραμμίζονται τα εθνικά συμφέροντα, η ΕΕ αδυνατεί να αντιδράσει σε περιόδους κρίσης. Κατά την άποψή του, ορισμένα βόρεια κράτη δεν έχουν ειλικρινή πρόθεση να εφαρμόσουν στην πράξη την απαγόρευση του ρωσικού αερίου και καλλιεργούν κλίμα απραξίας, ώστε η επιστροφή στην ενεργειακή εξάρτηση από τη Μόσχα να καταστεί μη αναστρέψιμη.
Παράλληλα, καυτηριάζει τον υπερρυθμιστικό ρόλο των Βρυξελλών, σημειώνοντας ότι η ΕΕ «δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τους μεγάλους παίκτες» της διεθνούς σκηνής και περιορίζεται στην παραγωγή οδηγιών που αυξάνουν το κόστος των προϊόντων, επιβαρύνοντας την ευρωπαϊκή οικονομία.
Πόλεμος στη Μέση Ανατολή και πληθωριστικό σοκ στην Ευρώπη
Στο γεωπολιτικό επίπεδο, ο κ. Εξάρχου εκτιμά ότι η συνέχιση του πολέμου στο Ιράν και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή θα πλήξει την ΕΕ δυσανάλογα σε σχέση με ΗΠΑ και Κίνα, λόγω της ευπάθειάς της στον πληθωρισμό και της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα. Όταν δυσκολευτούν οι ροές φυσικού αερίου και πετρελαίου, ο πληθωρισμός στην Ευρώπη «δεν θα συγκρίνεται» με αυτόν των άλλων μεγάλων οικονομιών, με πρώτο θύμα –όπως σημειώνει– τον πιο αδύναμο κρίκο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επικείμενη απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με τον πόλεμο, καθιστά καίριας σημασίας το έγκαιρο κλείσιμο μακροπρόθεσμων συμφωνιών LNG τώρα που οι τιμές spot του αμερικανικού καυσίμου είναι ευνοϊκές. Διαφορετικά, ο κίνδυνος εκτίναξης τιμών και νέας ενεργειακής κρίσης στην Ευρώπη είναι υπαρκτός.
Ο ρόλος της Ελλάδας, τα FSRU και η «ελληνικότητα» του έργου
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου αναδεικνύει τα στρατηγικά οφέλη για την Ελλάδα: αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, ανάδειξη της χώρας σε πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη και ενίσχυση της γεωπολιτικής ασφάλειας. Υποστηρίζει ότι ο Κάθετος Διάδρομος πρέπει να στηριχθεί θεσμικά και νομοθετικά, ακόμη και με επιδοτήσεις στα κράτη διέλευσης, ώστε το κόστος διαμετακόμισης να παραμείνει λογικό και σταθερό.
Εκτιμά ότι οι συμφωνίες που δρομολογήθηκαν στην Ουάσιγκτον θα εξελιχθούν σε οριστικές συμβάσεις και ότι πριν το 2030 θα χρειαστεί δεύτερο FSRU στην Ελλάδα για να υποστηρίξει την ανάπτυξη του διαδρόμου. Παράλληλα, θέτει σαφές πολιτικό πλαίσιο: δηλώνει ότι δεν πρόκειται να υπηρετήσει «γεωπολιτικές στρατηγικές άλλου κράτους» εις βάρος του ελληνικού συμφέροντος και επιμένει πως ο Κάθετος Διάδρομος πρέπει να ταυτίζεται με τον ελληνικό χαρακτήρα του εγχειρήματος, αλλιώς «εναλλακτικές» που τον αλλοιώνουν δεν θα τον βρουν συμμέτοχο.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Εξάρχου φωτίζει το βαθύ ρήγμα ανάμεσα στη ρητορική της ευρωπαϊκής «απεξάρτησης» από τη Ρωσία και στην πραγματική σύγκρουση συμφερόντων εντός ΕΕ. Ο Κάθετος Διάδρομος λειτουργεί ως τεστ αξιοπιστίας της ενεργειακής στρατηγικής των Βρυξελλών και ταυτόχρονα ως μοχλός αναβάθμισης της Ελλάδας. Αν το έργο προχωρήσει με σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο και διασφαλισμένη ελληνική προστιθέμενη αξία, η χώρα μπορεί να μετατρέψει την ενεργειακή αστάθεια σε διαρκές γεωοικονομικό πλεονέκτημα.
#ενέργεια #LNG #ΚάθετοςΔιάδρομος #ΕΕ #φυσικόαέριο #γεωπολιτική
