Ένα πολυετές πακέτο 5,3 δισ. ευρώ ενεργοποιεί η κυβέρνηση μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Στόχος είναι η μείωση της ενεργειακής φτώχειας και η στήριξη πολύ μικρών επιχειρήσεων στην πράσινη μετάβαση.
Ένα από τα μεγαλύτερα μέχρι σήμερα ευρωπαϊκά προγράμματα με σαφές κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα παρουσίασε η κυβέρνηση, μέσω της ελληνικής πρότασης για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Όπως ανακοίνωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, το συνολικό πακέτο δράσεων φτάνει τα 5,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032 και απευθύνεται αποκλειστικά σε ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, είναι δεύτερη στην ΕΕ σε πόρους ανά κάτοικο από το Ταμείο και έκτη χώρα που καταθέτει ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο μάλιστα είναι το μεγαλύτερο μέχρι στιγμής ως προς τον προϋπολογισμό. Στον σχεδιασμό συμμετείχαν 13 υπουργεία, φορείς της αγοράς, η τοπική αυτοδιοίκηση και η κοινωνία των πολιτών.
Στοχευμένες παρεμβάσεις σε κατοικίες, θέρμανση και στέγαση
Κεντρικό εργαλείο του σχεδίου είναι τα προγράμματα «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες και 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, με επιδοτήσεις που μπορούν να ξεπεράσουν το 80% του κόστους, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Προβλέπεται, επίσης, μαζική αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης: τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά θα εγκαταστήσουν αντλίες θερμότητας και 110.000 ηλιακούς θερμοσίφωνες, με επιδοτήσεις έως 80%.
Παράλληλα, αυξάνεται κατά 100 ευρώ ετησίως το επίδομα θέρμανσης για περίπου 780.000 δικαιούχους την περίοδο 2027-2032, ώστε να απορροφηθεί μέρος της επιβάρυνσης από πετρέλαιο, φυσικό αέριο και υγραέριο. Δημιουργείται Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης με «κάρτα ευάλωτου» για απλούστερη πρόσβαση σε όλα τα μέτρα, καθώς και one-stop shops σε κάθε Περιφέρεια για δωρεάν υποστήριξη νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι η κοινωνική στέγαση: αξιοποιώντας τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, θα ανεγερθούν 2.350 κατοικίες ενεργειακής κλάσης Α+, που θα παραχωρούνται με πολύ χαμηλό μίσθωμα σε περίπου 7.000 ευάλωτους πολίτες. Προβλέπεται επίσης εκσυγχρονισμός 15 φοιτητικών εστιών για 5.600 φοιτητές, με έμφαση στην ενεργειακή αναβάθμιση και τη μείωση λειτουργικού κόστους.
Ηλεκτροκίνηση, προσβασιμότητα και στήριξη μικρών επιχειρήσεων
Στον τομέα των μεταφορών, το σχέδιο χρηματοδοτεί ένα πλέγμα παρεμβάσεων: κοινωνικό leasing για 12.500 ευάλωτα νοικοκυριά με ηλεκτρικά αυτοκίνητα (μέσο μίσθωμα έως 150 ευρώ/μήνα), 100% επιδότηση για ηλεκτρικά αμαξίδια και λοιπά ατομικά μέσα μετακίνησης 13.200 ατόμων με αναπηρία, προμήθεια 210 ηλεκτρικών λεωφορείων για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αναβάθμιση και προμήθεια συρμών Μετρό, καθώς και ανάπτυξη ευέλικτων υπηρεσιών μεταφοράς κατά παραγγελία σε αστικές και αγροτικές περιοχές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προσβασιμότητα: αναβαθμίζονται οι σταθμοί της Γραμμής 1 του Μετρό και 33 σταθμοί του ΟΣΕ, ενώ επεκτείνεται ψηφιακό σύστημα εσωτερικής πλοήγησης με χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε όλους τους σταθμούς Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Παράλληλα, αναπτύσσεται δίκτυο 4.400 δημόσιων φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων και 76,8 χλμ. ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων σε πόλεις με χαμηλά εισοδήματα και ελλιπείς συγκοινωνίες.
Για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις προβλέπονται δύο κρίσιμες γραμμές στήριξης: «Εξοικονομώ» για περίπου 10.000 επιχειρήσεις με αναβαθμίσεις κτιρίων και εξοπλισμού, με ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης, και επιδότηση αγοράς ή μίσθωσης επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων (ΙΧ, van, λεωφορεία, φορτηγά) για περίπου 15.000 επιχειρήσεις. Επιπλέον, θεσπίζεται ισχυρό κίνητρο 20.000 ευρώ (29.000 ευρώ για προσβάσιμα οχήματα) για αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, ξεκινώντας από Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Τα εισοδηματικά κριτήρια είναι αυστηρά: για μονομελές νοικοκυριό έως 10.500 ευρώ, για ζευγάρι με δύο παιδιά 27.100 ευρώ και για ζευγάρι με περισσότερα από τρία παιδιά και μέλος με αναπηρία 36.400 ευρώ. Συνολικά, εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Σχόλιο 
: Το Ελληνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ κλιματικής πολιτικής και κοινωνικής συνοχής: αν υλοποιηθεί χωρίς γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, μπορεί να μειώσει ουσιαστικά την ενεργειακή φτώχεια, να ανανεώσει κρίσιμες υποδομές μεταφορών και να δώσει στις πολύ μικρές επιχειρήσεις χώρο να επενδύσουν στην αποδοτικότητα αντί να εγκλωβίζονται στο ενεργειακό κόστος.
#KoinonikoKlimatikoTameio #Exoikonomo #EnergeiakiFtocheia #Ilektrokinisi #MikresEpicheiriseis
