Από 1η Απριλίου 2026 όλα τα ενοίκια περνούν υποχρεωτικά από τις τράπεζες, ενώ το νέο Μητρώο ΜΙΔΑ στοχεύει σε «κλειστά» ακίνητα που στην πράξη αποφέρουν αδήλωτα εισοδήματα.
Ένα αυστηρό, διπλό πλέγμα μέτρων για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής στα ενοίκια ενεργοποιούν το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και η ΑΑΔΕ. Στο στόχαστρο μπαίνουν τόσο τα «μαύρα» μισθώματα όσο και τα ακίνητα που δηλώνονται ως κενά αλλά στην πράξη κατοικούνται ή ενοικιάζονται χωρίς να εμφανίζεται το σχετικό εισόδημα στην εφορία.
Υποχρεωτική πληρωμή ενοικίων μέσω τραπεζών
Από την 1η Απριλίου 2026, κάθε πληρωμή ενοικίου – για κύρια κατοικία, εξοχικό ή φοιτητικό διαμέρισμα – θα πρέπει υποχρεωτικά να διενεργείται μέσω τραπεζικού συστήματος. Η ρύθμιση αυτή συνδέεται ευθέως με το μέτρο της επιστροφής ενός ενοικίου σε περίπου 1 εκατ. ενοικιαστές, καθώς μόνο όσοι πληρώνουν μέσω τράπεζας θα δικαιούνται την ενίσχυση, ακόμη και αν πληρούν τα υπόλοιπα κριτήρια.
Οι συνέπειες για όσους επιμείνουν στα μετρητά είναι πολλαπλές. Οι ιδιοκτήτες που θα συνεχίσουν να εισπράττουν ενοίκια «στο χέρι» χάνουν την έκπτωση 5% στο ακαθάριστο εισόδημα από μισθώματα. Αντίστοιχα, οι επιχειρήσεις που καταβάλλουν επαγγελματικά ενοίκια με μετρητά δεν θα μπορούν να αναγνωρίσουν τη σχετική δαπάνη φορολογικά. Το οικονομικό κίνητρο είναι σαφές: η μετάβαση σχεδόν όλων των συναλλαγών μίσθωσης στη «λευκή» οικονομία.
Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ από την εφαρμογή της επιστροφής ενοικίου ανέδειξαν το εύρος του προβλήματος. Από περίπου 900.000 δικαιούχους, οι 180.000 δήλωσαν ενοίκιο έως 100 ευρώ, 630.000 μεταξύ 100 και 400 ευρώ, ενώ μόλις το 10% δήλωσε ποσά άνω των 400 ευρώ, νούμερα που απέχουν από τις πραγματικές τιμές της αγοράς κατοικίας στα μεγάλα αστικά κέντρα.
ΜΙΔΑ, διασταυρώσεις και «κλειστά» ακίνητα
Το δεύτερο σκέλος της «παγίδας» είναι η ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Για κάθε ακίνητο θα δημιουργείται πλήρης φάκελος με είδος, επιφάνεια, θέση, όροφο, στοιχεία ηλεκτροδότησης, κατάσταση (κενό, μισθωμένο, δωρεάν παραχωρημένο), Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), κωδικό Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), δεδομένα από τον ΔΕΔΔΗΕ και ασφαλιστήρια συμβόλαια.
Με βάση αυτά τα δεδομένα θα «τρέξουν» στοχευμένες διασταυρώσεις. Η ΑΑΔΕ, σε συνεργασία με τον ΔΕΔΔΗΕ, θα συγκρίνει τις δηλώσεις «κενών» κατοικιών με τις πραγματικές καταναλώσεις ρεύματος. Διαμερίσματα και μονοκατοικίες με σημαντική κατανάλωση, που εμφανίζονται ως κενά μόνο στα χαρτιά, θα εντοπίζονται και θα οδηγούν σε ελέγχους για αδήλωτα ενοίκια ή δωρεάν παραχωρήσεις που δεν έχουν δηλωθεί.
Προοπτική νέας μείωσης φόρων στα ενοίκια
Η κυβέρνηση συνδέει ευθέως την αυστηροποίηση των ελέγχων με την προοπτική νέων φοροελαφρύνσεων στα εισοδήματα από ακίνητα, εφόσον αυξηθούν τα δηλωθέντα μισθώματα. Ήδη η πρόσφατη μεταρρύθμιση έφερε ελαφρύνσεις για 161.587 ιδιοκτήτες με ετήσια εισοδήματα από ενοίκια άνω των 12.000 ευρώ, εισάγοντας νέο ενδιάμεσο συντελεστή 25% για το τμήμα από 12.000 έως 24.000 ευρώ.
Εάν το «δίχτυ» των τραπεζικών πληρωμών και του ΜΙΔΑ αποδώσει, η φορολογική βάση στα ακίνητα θα διευρυνθεί, επιτρέποντας θεωρητικά περαιτέρω μείωση συντελεστών. Παράλληλα, η αποκάλυψη «μαύρων» μισθώσεων εκτιμάται ότι θα αυξήσει την προσφορά διαθέσιμων ακινήτων στην αγορά, μεσοπρόθεσμα λειτουργώντας αποσυμπιεστικά στις τιμές.
Σχόλιο 
: Ο συνδυασμός τραπεζικών συναλλαγών και ΜΙΔΑ αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη έως σήμερα προσπάθεια «χαρτογράφησης» της αγοράς ενοικίων. Αν και αυξάνει τη διαφάνεια και δυνητικά μειώνει τη φορολογία για τους συνεπείς, εντείνει την πίεση σε όσους βασίζονταν σε αδήλωτα εισοδήματα για να διατηρούν τεχνητά χαμηλές τιμές στα συμβόλαια. Το στοίχημα για την κυβέρνηση είναι να ισορροπήσει ανάμεσα στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και στην ανάγκη αποφυγής περαιτέρω επιβάρυνσης ενός ήδη πιεσμένου στεγαστικού περιβάλλοντος.
#ενοίκια #φοροδιαφυγή #ΑΑΔΕ #ΜΙΔΑ #ακίνητα
