Παρίσι και Βερολίνο επιχειρούν τελευταία απόπειρα διάσωσης του φιλόδοξου προγράμματος FCAS, με αυστηρή προθεσμία έως τα μέσα Απριλίου. Οι βιομηχανικές διαφωνίες Dassault–Airbus απειλούν τον πυρήνα της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας.
Η Γαλλία και η Γερμανία αποφάσισαν να κάνουν μία τελευταία, χρονικά οριοθετημένη προσπάθεια για να διασώσουν το πρόγραμμα του μαχητικού νέας γενιάς Future Combat Air System (FCAS), το οποίο έχει βαλτώσει λόγω βαθιών διαφωνιών μεταξύ των δύο βασικών βιομηχανικών εταίρων, της γαλλικής Dassault και της γερμανικής Airbus Defence and Space. Η συμφωνία προβλέπει διαδικασία διαμεσολάβησης με καταληκτική ημερομηνία τα μέσα Απριλίου.
Πολιτική πίεση για συμβιβασμό σε Dassault και Airbus
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι ο ρόλος των κυβερνήσεων είναι να εξασφαλίσουν πως οι δύο εταιρείες θα καταλήξουν σε συμφωνία: «Δεν μπορούν να συμφωνήσουν. Δική μας δουλειά είναι να διασφαλίσουμε ότι θα φτάσουν σε συμφωνία, γι’ αυτό αποφασίσαμε από κοινού να ξεκινήσουμε πρωτοβουλία που θα φέρει την Airbus και τη Dassault πιο κοντά τις επόμενες εβδομάδες», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία πρέπει να γίνει «ήρεμα και με σεβασμό», ώστε να εντοπιστούν σημεία σύγκλισης.
Από γερμανικής πλευράς, αξιωματούχος ανέφερε ότι Παρίσι και Βερολίνο συμφώνησαν σε μια «τελική απόπειρα διαμεσολάβησης» μεταξύ των βιομηχανιών, η οποία θα γίνει από εμπειρογνώμονες. Λόγω των επικείμενων αποφάσεων για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, το Βερολίνο θέτει ως ορόσημο τα μέσα Απριλίου για να υπάρξει αποτέλεσμα. Η πίεση είναι διπλή: πολιτική, καθώς το πρόγραμμα έχει εξελιχθεί σε σύμβολο ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, και δημοσιονομική, καθώς απαιτείται δέσμευση σημαντικών πόρων σε περιβάλλον αυστηρών προϋπολογισμών.
Στρατηγικό διακύβευμα για την ευρωπαϊκή άμυνα
Το FCAS, στο οποίο συμμετέχει και η Ισπανία, έχει σχεδιαστεί για να αντικαταστήσει τα γερμανικά Eurofighter και τα γαλλικά Rafale περίπου γύρω στο 2040. Το πρόγραμμα δεν αφορά μόνο ένα νέο μαχητικό αεροσκάφος –το επίκεντρο της διαμάχης Dassault–Airbus– αλλά ένα ολοκληρωμένο «σύστημα συστημάτων» που περιλαμβάνει επανδρωμένο αεροσκάφος, σμήνη drones και ένα «combat cloud» για δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις.
Οι διαφωνίες σχετίζονται με τον επιμερισμό της τεχνολογικής ηγεσίας, των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και του βιομηχανικού έργου. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίζεται ανοιχτός ακόμη και στο ενδεχόμενο ανάπτυξης δύο διαφορετικών αεροσκαφών, επιλογή που ο Μακρόν απορρίπτει, καθώς θα υπονόμευε την κεντρική ιδέα της κοινής ευρωπαϊκής πλατφόρμας και θα εκτίνασσε το κόστος.
Σύμφωνα με προηγούμενες πληροφορίες, ο Γάλλος πρόεδρος είχε συναντηθεί πρόσφατα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Dassault, Ερίκ Τραπιέ, και τον CEO της Airbus, Γκιγιόμ Φορί, ενώ το θέμα τέθηκε εκ νέου σε διμερή συνάντηση Μακρόν–Μερτς. Το γεγονός ότι η διαμεσολάβηση ανατίθεται τώρα σε εμπειρογνώμονες δείχνει ότι η πολιτική υπομονή εξαντλείται και ότι η επόμενη φάση θα είναι αποφασιστική: είτε θα επιτευχθεί συμβιβασμός είτε το FCAS θα κινδυνεύσει με διάσπαση ή ακύρωση, με σοβαρές επιπτώσεις στη θέση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Σχόλιο
: Η «τελική ευκαιρία» για το FCAS είναι στην πραγματικότητα τεστ ωριμότητας για την ευρωπαϊκή αμυντική ολοκλήρωση: αν Παρίσι και Βερολίνο δεν καταφέρουν να υπερβούν βιομηχανικές τριβές σε ένα τόσο κεντρικό πρόγραμμα, η φιλοδοξία για στρατηγική αυτονομία θα μείνει στα χαρτιά και θα ενισχυθεί η εξάρτηση από αμερικανικά συστήματα, με μακροπρόθεσμο κόστος για την τεχνολογική και γεωπολιτική ισχύ της Ευρώπης.






