Η κυβέρνηση προετοιμάζει νέο κύκλο παρεμβάσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, υπό την απειλή ενεργειακού σοκ από τη Μέση Ανατολή. Το πλαίσιο θα διαμορφωθεί με βάση τα δημοσιονομικά περιθώρια και τις ευρωπαϊκές αποφάσεις.
Σε φάση προετοιμασίας ενός νέου κύκλου παρεμβάσεων στήριξης για καταναλωτές και επιχειρήσεις εισέρχεται η κυβέρνηση, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος με το Ιράν δημιουργούν ισχυρές πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Μέγαρο Μαξίμου αναγνωρίζει ότι η αβεβαιότητα ως προς τη διάρκεια και την ένταση της σύρραξης συνιστά έναν κρίσιμο παράγοντα κινδύνου για την ελληνική οικονομία και προετοιμάζει απαντήσεις.
Σήμα Μητσοτάκη για νέα μέτρα, με δημοσιονομικό «φρένο»
Μετά το πρώτο «τροχιοδεικτικό» μήνυμα του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αμέσως μετά τη λήξη της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, επιβεβαίωσε ότι η Αθήνα εξετάζει στοχευμένες παρεμβάσεις. Χωρίς να ανοίξει τα «χαρτιά» του για τη μορφή και το εύρος των μέτρων, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη, «στα πλαίσια των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της», να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και, ενδεχομένως, της ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ακριβές «DNA» του πακέτου θα αποτελέσει αντικείμενο των συσκέψεων του οικονομικού επιτελείου με τον πρωθυπουργό, μετά την επιστροφή του από τις Βρυξέλλες. Στόχος είναι να υπάρξει ένα μείγμα μέτρων που δεν θα υπονομεύει τη δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά θα προσφέρει ανάσες σε ευάλωτα νοικοκυριά και ενεργοβόρες επιχειρήσεις, εφόσον η ενεργειακή κρίση λάβει μόνιμα χαρακτηριστικά.
Ευρωπαϊκή εργαλειοθήκη και εθνικές πρωτοβουλίες
Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, οι «27» ζήτησαν από την Κομισιόν να παρουσιάσει άμεσα μία εργαλειοθήκη στοχευμένων, προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων, που αποδίδονται ευθέως στην κρίση στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να κινηθεί γρήγορα για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να περιοριστούν οι οικονομικές συνέπειες για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα σε διατύπωση των συμπερασμάτων της Συνόδου, η οποία ανοίγει τον δρόμο για μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη εθνικών και ευρωπαϊκών μέτρων. Η Αθήνα, που εδώ και ημέρες πιέζει για ένα συγκεκριμένο σχέδιο δράσης, θέτει ως κεντρικό ζητούμενο τη διαμόρφωση τόσο εθνικής όσο και ευρωπαϊκής εργαλειοθήκης, ικανής να απορροφήσει μέρος του ενεργειακού σοκ.
Ενεργειακό σοκ, ανταγωνιστικότητα και κίνδυνος νέας κρίσης
Ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για «ενεργειακό σοκ» που πλήττει τα κράτη-μέλη, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και πριν από τον πόλεμο οι τιμές ενέργειας στην Ευρώπη ήταν «υπερβολικά υψηλές». Η νέα κρίση, όπως τόνισε, προστίθεται στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, επιδεινώνοντας προϋπάρχουσες αδυναμίες της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Καθώς η Ελλάδα παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε διακυμάνσεις των διεθνών τιμών ενέργειας, η κυβέρνηση επιχειρεί να χτίσει προληπτικά «αναχώματα» απέναντι σε ένα ενδεχόμενο παρατεταμένο κύμα ακρίβειας. Το βάρος πέφτει αφενός στην προστασία του διαθέσιμου εισοδήματος –ιδίως για τα χαμηλότερα και μεσαία στρώματα– και αφετέρου στη θωράκιση της παραγωγικής βάσης από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Σχόλιο
: Η κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην κοινωνική πίεση για άμεση ανακούφιση και στην ανάγκη διατήρησης της δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Το κλειδί θα είναι αν οι ευρωπαϊκές αποφάσεις δώσουν πραγματικό «χώρο» για γενναία εθνικά μέτρα ή αν η Αθήνα θα αναγκαστεί να περιοριστεί σε πιο στενά, συμβολικού χαρακτήρα πακέτα, με περιορισμένο αντίκτυπο στην ακρίβεια της ενέργειας.






