Ο Νάιτζελ Φάρατζ επιχειρεί τώρα να αποκηρύξει τον Ντόναλντ Τραμπ, μετά από μια δεκαετία στενής πολιτικής ταύτισης. Η στροφή αυτή αποκαλύπτει τα όρια του λαϊκισμού όταν αλλάζει το πολιτικό και γεωπολιτικό κλίμα.
Η εικόνα του Νάιτζελ Φάρατζ στο Οβάλ Γραφείο δίπλα στον Ντόναλντ Τραμπ υπήρξε για χρόνια σύμβολο της άρρηκτης σχέσης τους. Σήμερα, ο επικεφαλής του Reform UK προσπαθεί αγωνιωδώς να πείσει ότι ουδέποτε υπήρξε «κολλητός» του Αμερικανού προέδρου, καθώς η βρετανική κοινή γνώμη στρέφεται μαζικά εναντίον του Τραμπ, ιδίως μετά τον πόλεμο με το Ιράν και τις επιπτώσεις του σε ενέργεια, τρόφιμα και κόστος δανεισμού.
Η θεαματική στροφή και το φιάσκο του Mar-a-Lago
Καθοριστική στιγμή σε αυτή την απόπειρα αποστασιοποίησης υπήρξε το πρόσφατο φιάσκο με το δείπνο στο Mar-a-Lago. Ο Φάρατζ ανακοίνωσε ότι πετά στη Φλόριντα για να δειπνήσει με τον Τραμπ και να του μεταφέρει τις θέσεις του για την κρίση με το Ιράν. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε τελικά να μη βρεθεί στο κλαμπ του στο Παλμ Μπιτς, προτιμώντας άλλο θέρετρο στη Φλόριντα, αφήνοντας τον Βρετανό λαϊκιστή εκτεθειμένο.
Αντί η ομάδα Φάρατζ να αναγνωρίσει την ταπείνωση, επέλεξε να την εμφανίσει ως σημείο καμπής. Διαρροές προς οικονομικό Τύπο υποστήριξαν ότι «η σχέση των δύο λαϊκιστών έχει ψυχρανθεί από το 2024». Η αφήγηση όμως συγκρούεται με τα γεγονότα: κανείς δεν ταξιδεύει διατλαντικά «στο περίπου» για δείπνο με έναν ηγέτη με τον οποίο δήθεν έχει απομακρυνθεί.
Η βρετανική δεξιά σε αμηχανία για τον Τραμπ
Η υπόθεση Φάρατζ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο φαινόμενο στη βρετανική δεξιά. Πολιτικοί και σχολιαστές που πριν λίγες εβδομάδες επέκριναν σφοδρά τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ επειδή δεν συντάχθηκε άκριτα με την αμερικανοϊσραηλινή γραμμή στο Ιράν, σήμερα επιχειρούν να αναδιπλωθούν, καταγγέλλοντας δημόσιες επιπλήξεις ξένων ηγετών προς το Λονδίνο.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ρόμπερτ Τζένρικ του Reform UK, ο οποίος στην αρχή της κρίσης κατηγορούσε τον Στάρμερ ότι χειρίζεται το ζήτημα «όσο πιο άσχημα γίνεται», για να εμφανιστεί τώρα θιασώτης της βρετανικής «αξιοπρέπειας» απέναντι στην Ουάσινγκτον. Η ταχύτητα με την οποία αλλάζουν θέσεις αναδεικνύει την ευκαιριακή φύση ενός τμήματος του πολιτικού προσωπικού.
Το προφίλ Φάρατζ και τα όρια του λαϊκισμού
Ο Φάρατζ έχει χτίσει την καριέρα του πάνω στην εικόνα του ανθρώπου που «λέει αλήθειες» και αντιστέκεται στο κατεστημένο. Στην πράξη, όμως, η δεκαετής σχεδόν λατρευτική του στάση απέναντι στον Τραμπ τον έχει μετατρέψει σε όμηρο μιας επιλογής που σήμερα είναι πολιτικά τοξική για το ευρύ βρετανικό εκλογικό σώμα.
Ενδεικτικό της ελαφρότητας με την οποία αντιμετωπίζει σοβαρά ζητήματα είναι ότι το πρόσφατα ανακοινωθέν «σκιώδες υπουργικό συμβούλιο» του Reform UK δεν περιλάμβανε καν χαρτοφυλάκια Άμυνας ή Εξωτερικών. Ακόμη και μετά την έκρηξη της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, ο Φάρατζ δεν έσπευσε να καλύψει αυτό το κενό, σαν να πρόκειται για δευτερεύον ζήτημα.
Την ίδια ώρα, η βρετανική κοινωνία βλέπει να αναδύεται ένας νέος τύπος «ειδικού της Στενά του Ορμούζ»: πολίτες που μέχρι χθες αγνοούσαν τη γεωγραφία της περιοχής, σήμερα εμφανίζονται ως αυτόκλητοι αναλυτές των τιμών πετρελαίου, ύστερα από λίγες ώρες κατανάλωσης πολιτικών podcast. Ο Φάρατζ, με τις βεβιασμένες στροφές και τις απλουστεύσεις του, ταιριάζει απόλυτα σε αυτό το προφίλ.
Για τους Βρετανούς ψηφοφόρους, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι αν ο Φάρατζ θα καταφέρει να ξαναγράψει την προσωπική του ιστορία με τον Τραμπ, αλλά αν θα του εμπιστευθούν τη διαχείριση κρίσεων που επηρεάζουν άμεσα την οικονομία και την ασφάλεια της χώρας. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας, ο λαϊκισμός χωρίς συνεκτική στρατηγική δείχνει όλο και πιο επικίνδυνος.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Φάρατζ λειτουργεί ως προειδοποίηση και για την Ευρώπη: οι ηγέτες που επενδύουν σε προσωπολατρίες τύπου Τραμπ, δύσκολα αποτινάσσουν το πολιτικό κόστος όταν αλλάζει το κλίμα. Η βραχυπρόθεσμη εκλογική απόδοση του λαϊκισμού έρχεται συχνά με μακροπρόθεσμο θεσμικό και γεωπολιτικό τίμημα.
#Βρετανία #Farage #Trump #ReformUK #λαϊκισμός
