Η κυβέρνηση ενεργοποιεί ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό πλαίσιο επαλήθευσης ηλικίας για καπνό, νικοτίνη και αλκοόλ, αξιοποιώντας Gov.gr Wallet και Kids Wallet. Στόχος είναι η ουσιαστική προστασία ανηλίκων με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα.
Μια νέα ψηφιακή αρχιτεκτονική για την προστασία των ανηλίκων από την πρόσβαση σε καπνό, προϊόντα νικοτίνης και αλκοόλ θέτει σε εφαρμογή το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνέργεια με τον πρόσφατο νόμο του Υπουργείου Υγείας. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου παρουσίασε το πλαίσιο, το οποίο αξιοποιεί τις εφαρμογές Gov.gr Wallet και Kids Wallet, καθώς και τις πλατφόρμες alto.gov.gr και events.gov.gr, με στόχο να μετατρέψει την τυπική νομοθεσία σε καθημερινό, λειτουργικό εργαλείο εποπτείας.
Το νέο μοντέλο ελέγχου: QR, wallet και ελάχιστα δεδομένα
Η καινοτομία του συστήματος βρίσκεται στον τρόπο επαλήθευσης της ηλικίας στο σημείο πώλησης. Ο πωλητής επιλέγει στην εφαρμογή την απαιτούμενη ηλικιακή ομάδα (π.χ. άνω των 18 ετών) και εμφανίζεται ένα QR code. Ο υποψήφιος αγοραστής σκανάρει τον κωδικό μέσω του Gov.gr Wallet ή του Kids Wallet και συναινεί στην αποστολή ενός πιστοποιητικού επιβεβαίωσης ηλικίας.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο πωλητής δεν βλέπει την ακριβή ηλικία ή άλλα προσωπικά στοιχεία, αλλά μόνο μια ένδειξη «πράσινο» ή «κόκκινο» για το αν επιτρέπεται η πώληση. Έτσι, επιτυγχάνεται ταυτόχρονα συμμόρφωση με τη νομοθεσία, ταχύτητα στη συναλλαγή και ελαχιστοποίηση της έκθεσης προσωπικών δεδομένων. Η ευθύνη εξακρίβωσης της ηλικίας παραμένει ρητά στον πωλητή, ενώ αν δεν προσκομιστεί αποδεικτικό ηλικίας, η συναλλαγή απαγορεύεται.
Το πλαίσιο προβλέπει αυστηρή, καθολική απαγόρευση πώλησης, προσφοράς και διάθεσης προϊόντων καπνού, νικοτίνης (συμπεριλαμβανομένης της άτμισης) και αλκοόλ σε ανηλίκους. Η ψηφιακή επαλήθευση θεωρείται το επιχειρησιακό «βραχίονα» του νόμου, που επιτρέπει την εφαρμογή του στην πράξη, όχι μόνο στη φυσική αλλά σταδιακά και στην ηλεκτρονική αγορά, μετά από περίοδο προσαρμογής των επιχειρήσεων.
alto.gov.gr και events.gov.gr: χαρτογράφηση αγοράς και έλεγχος εκδηλώσεων
Κεντρικό εργαλείο εποπτείας αποτελεί το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων στο alto.gov.gr. Εκεί υποχρεούνται να εγγραφούν όλες οι επιχειρήσεις και τα σημεία πώλησης προϊόντων καπνού, αλκοόλ και συναφών μη καπνικών προϊόντων. Με την εγγραφή εκδίδεται έγγραφο με QR code, ώστε οι αρμόδιες αρχές να πραγματοποιούν ταχύτερους και πιο αξιόπιστους επιτόπιους ελέγχους. Η προθεσμία εγγραφής λήγει στις 16 Απριλίου 2026, στοιχείο που δημιουργεί σαφές χρονοδιάγραμμα συμμόρφωσης για την αγορά.
Παράλληλα, το πλαίσιο αγγίζει και τον χώρο της διασκέδασης. Η είσοδος και παραμονή ανηλίκων σε αμιγώς μπαρ και νυχτερινά κέντρα απαγορεύεται, ενώ ιδιωτικές εκδηλώσεις με συμμετοχή ανηλίκων επιτρέπονται μόνο σε οριοθετημένους χώρους, εκτός ωραρίου λειτουργίας και μετά από υποχρεωτική δήλωση στην πλατφόρμα events.gov.gr. Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας μειώνει τα περιθώρια καταστρατήγησης και διευκολύνει τους ελέγχους.
Δημόσια υγεία, εποπτεία αγοράς και το στοίχημα της εφαρμογής
Το συνολικό πλαίσιο βασίζεται σε πέντε άξονες: πρόληψη και προστασία ανηλίκων, αυστηρότερη εποπτεία της αγοράς, ειδική ρύθμιση για νέα προϊόντα νικοτίνης, δημιουργία ψηφιακού μητρώου ελέγχου και ενίσχυση ελεγκτικών μηχανισμών και κυρώσεων. Η κυβέρνηση φιλοδοξεί ότι ο συνδυασμός τεχνολογικών εργαλείων και θεσμικών ρυθμίσεων θα περιορίσει ουσιαστικά την πρόσβαση των νέων σε εξαρτησιογόνες ουσίες και θα ενισχύσει τη δημόσια υγεία.
Ωστόσο, η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα κριθεί από τρεις παραμέτρους: την ταχύτητα και πληρότητα εγγραφής των επιχειρήσεων στο alto.gov.gr, την πραγματική χρήση των εφαρμογών επαλήθευσης ηλικίας στην καθημερινή πρακτική των σημείων πώλησης και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων και των κυρώσεων. Χωρίς συστηματική εποπτεία και ουσιαστικά αντικίνητρα για παραβάτες, ακόμη και το πιο εξελιγμένο ψηφιακό σύστημα κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση επιχειρεί ένα από τα πιο φιλόδοξα εγχειρήματα ψηφιακής ρύθμισης συμπεριφοράς στην αγορά, συνδέοντας real time ελέγχους, μητρώα και wallets. Αν πετύχει, θα αποτελέσει ευρωπαϊκό case study για το πώς η ψηφιακή διακυβέρνηση μπορεί να μετατρέψει μια «νεκρή» αντικαπνιστική νομοθεσία σε ζωντανό εργαλείο πολιτικής δημόσιας υγείας· αν αποτύχει, θα προστεθεί σε μια μακρά λίστα καλών προθέσεων που προσέκρουσαν στην αδράνεια της αγοράς και την αδυναμία ελέγχου.
#ψηφιακή_διακυβέρνηση #Govgr #KidsWallet #δημόσια_υγεία #ανήλικοι
