Η σύγκρουση Ισραήλ–Ιράν εισέρχεται σε νέα, πιο επικίνδυνη φάση με αμοιβαίες επιθέσεις και διάχυση στην περιοχή. Την ίδια ώρα ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά για «αποκλιμάκωση», ενώ στέλνει επιπλέον δυνάμεις και ζητά νέα χρηματοδότηση.
Η ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται δραματικά, καθώς Ισραήλ και Ιράν εξαπέλυσαν νέες αμοιβαίες επιθέσεις, την ώρα που η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να κινείται σε δύο παράλληλες –και αντικρουόμενες– τροχιές: ενισχύει στρατιωτικά το μέτωπο, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μιλά δημοσίως για «σταδιακό τερματισμό» των επιχειρήσεων.
Νέοι βομβαρδισμοί και διεύρυνση του μετώπου
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι τα τελευταία πλήγματα στόχευσαν «το τρομοκρατικό καθεστώς» στην Τεχεράνη, καθώς και «στόχους της Χεζμπολάχ» στη Βηρυτό. Παράλληλα, το Ισραήλ υποστηρίζει ότι εντόπισε βαλλιστικούς πυραύλους εκτοξευμένους από το Ιράν προς ισραηλινό έδαφος.
Στον αντίποδα, η Τεχεράνη φέρεται να εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους προς τη βάση Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό – κοινή στρατιωτική εγκατάσταση ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου – χωρίς ωστόσο να πλήξει τον στόχο, σύμφωνα με δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων. Η κίνηση αυτή εκλαμβάνεται ως μήνυμα ότι η αντιπαράθεση μπορεί να καταστεί ευθέως αμερικανοϊρανική.
Την ίδια στιγμή, τα υπουργεία Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσαν ότι αντιμετωπίζουν εισερχόμενες απειλές από πυραύλους και drones, επιβεβαιώνοντας ότι η σύγκρουση έχει ήδη ξεφύγει από το στενό δίπολο Ισραήλ–Ιράν και διαχέεται σε ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο.
Η διπλή γλώσσα της Ουάσιγκτον και ο ρόλος του Λονδίνου
Παρά τις δηλώσεις Τραμπ περί «προσέγγισης των στόχων» και προετοιμασίας για «σταδιακό κλείσιμο» της αμερικανικής στρατιωτικής εκστρατείας κατά του Ιράν, οι κινήσεις επί του πεδίου δείχνουν το αντίθετο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι ΗΠΑ αποστέλλουν χιλιάδες επιπλέον πεζοναύτες και πρόσθετα πολεμικά πλοία στην περιοχή, ενώ ο Λευκός Οίκος έχει αιτηθεί από το Κογκρέσο πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 200 δισ. δολαρίων για τη συνέχιση του πολέμου.
Σε ανάρτησή του, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ έχουν σχεδόν επιτύχει μια σειρά μεγαλεπήβολων στόχων: την «πλήρη αποδόμηση» της ιρανικής πυραυλικής ικανότητας, την «καταστροφή» της αμυντικής βιομηχανικής βάσης, την «εξουδετέρωση» ναυτικού και αεροπορίας, καθώς και την αποτροπή της Τεχεράνης από την απόκτηση πυρηνικών. Οι διατυπώσεις αυτές, ωστόσο, απέχουν από ανεξάρτητες επιβεβαιώσεις και λειτουργούν κυρίως ως πολιτική αφήγηση προς το εσωτερικό ακροατήριο.
Το Λονδίνο, από την πλευρά του, καταδίκασε τις «απερίσκεπτες επιθέσεις» του Ιράν και επιβεβαίωσε ότι έχει επιτρέψει στις ΗΠΑ τη χρήση βρετανικών βάσεων για χτυπήματα εναντίον ιρανικών «πυραυλικών εγκαταστάσεων και δυνατοτήτων» που χρησιμοποιούνται για επιθέσεις σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ. Η βρετανική κυβέρνηση αναφέρει πως εργάζεται με διεθνείς εταίρους για σχέδιο προστασίας της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Ενεργειακό σοκ και παγκόσμιες επιπτώσεις
Η σύγκρουση έχει ήδη μεταφραστεί σε ισχυρό σοκ για τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οι ισραηλινές επιθέσεις σε μεγάλο υπεράκτιο κοίτασμα φυσικού αερίου του Ιράν, σε συνδυασμό με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη – κρίσιμου διαύλου για σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου – έχουν εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης διεθνώς.
Σε μια προσπάθεια να περιορίσει το βραχυπρόθεσμο πλήγμα στις αγορές, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε προσωρινή άρση ορισμένων κυρώσεων στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου. Η κίνηση είναι ενδεικτική του διλήμματος που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ: από τη μία κλιμακώνουν στρατιωτικά έναντι του Ιράν, από την άλλη χρειάζονται επιπλέον προσφορά πετρελαίου για να αποφευχθεί βαθύτερη ενεργειακή και οικονομική κρίση.
Παράλληλα, ο Τραμπ εξαπολύει λεκτικά πυρά κατά των συμμάχων του στο ΝΑΤΟ, αποκαλώντας τους «δειλούς» επειδή δεν συμμετέχουν ενεργά στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν και δεν αναλαμβάνουν ρόλο στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η στάση αυτή απειλεί να βαθύνει τις ρωγμές εντός της Δύσης, σε μια συγκυρία όπου η συνοχή του δυτικού στρατοπέδου είναι κρίσιμη.
Τέλος, ο ίδιος ο Τραμπ δηλώνει ότι στο μέλλον η φύλαξη των Στενών του Ορμούζ θα πρέπει να περάσει κυρίως στις χώρες που εξαρτώνται από αυτά, υπονοώντας αποχώρηση των ΗΠΑ από τον ρόλο «παγκόσμιου χωροφύλακα» – την ώρα όμως που στην πράξη η Ουάσιγκτον παραμένει ο βασικός στρατιωτικός παίκτης στην περιοχή.
Σχόλιο 
: Η αναντιστοιχία λόγων και πράξεων της Ουάσιγκτον, η εμπλοκή των πετρελαιοπαραγωγών κρατών του Κόλπου και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ μετατρέπουν τη σύγκρουση Ισραήλ–Ιράν από περιφερειακό πόλεμο σε συστημικό κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία, με τις ενεργειακές αγορές να λειτουργούν ως ο πιο ευαίσθητος επιταχυντής της κρίσης.
#Ισραήλ #Ιράν #Τραμπ #ΜέσηΑνατολή #Πετρέλαιο #Ορμούζ
