Οι προσωποποιημένες ευχές επί πληρωμή του Νάιτζελ Φάρατζ αποκαλύπτουν μια σκοτεινή διασύνδεση με τη διαδικτυακή ακροδεξιά. Η γλώσσα των memes γίνεται εργαλείο κανονικοποίησης ρατσιστικών και αυταρχικών ιδεών.
Η υπόθεση των βίντεο του Νάιτζελ Φάρατζ στην πλατφόρμα Cameo φωτίζει μια νέα, ανησυχητική σύζευξη πολιτικής, διαδικτυακής κουλτούρας και ακροδεξιού λόγου. Ο ηγέτης του Reform UK, που έχει ήδη διαρρήξει το παραδοσιακό δικομματικό σύστημα στη Βρετανία, έχει κερδίσει εκατοντάδες χιλιάδες λίρες στέλνοντας προσωποποιημένα μηνύματα σε θαυμαστές και άγνωστους πελάτες. Όμως αυτό το «πλευρικό μεροκάματο» δεν είναι άσχετο με την πολιτική του επιρροή: στην εποχή των κοινωνικών δικτύων, το «posting» είναι πολιτική.
Από το χιούμορ των memes στη γλώσσα της ακροδεξιάς
Τα βίντεο του Φάρατζ δεν μένουν ιδιωτικά· κάθε πελάτης λαμβάνει σύνδεσμο για να τα διαμοιράσει στα κοινωνικά δίκτυα, μετατρέποντάς τα σε υλικό δημόσιας προβολής. Έτσι, όταν ο Φάρατζ στέλνει μηνύματα σε νεοναζιστικές ομάδες, ή χρησιμοποιεί σεξιστική γλώσσα για την Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ, δεν πρόκειται για «αθώες πλάκες», αλλά για δημόσιες δηλώσεις με πολιτικό βάρος.
Ο Βρετανός πολιτικός εμφανίζεται ιδιαίτερα επιδέξιος στην αξιοποίηση της meme κουλτούρας. Η επαναλαμβανόμενη αναφορά του στο «Big Chungus» –ένα φαινομενικά αθώο meme με τον Bugs Bunny– συνδέεται με διαδικτυακούς χώρους όπως το 4chan, όπου ο ίδιος όρος «κουμπώνεται» πάνω σε πραγματικά, συχνά ακραία, πολιτικά συνθήματα. Όταν ο Φάρατζ παραφράζει τον βρετανικό ύμνο σε «Rule Big Chungus, Big Chungus rules the waves», συμμετέχει ενεργά σε αυτή την κουλτούρα, όχι απλώς την παρατηρεί.
Ο ίδιος επικαλείται συχνά άγνοια για τις αναφορές που χρησιμοποιεί, όμως η χρήση τους στο δικό του TikTok, όπου «πειράζει» το αν είναι ο ίδιος «Big Chungus», δείχνει ότι κατανοεί τη δυναμική των memes και την αξιοποιεί για να ενισχύσει την ψηφιακή του απήχηση.
Ρατσιστικά υπονοούμενα, ιστορικά σύμβολα και πολιτικό σχέδιο
Πέρα από τα φαινομενικά αστεία, ορισμένες αναφορές είναι ξεκάθαρα τοξικές. Σε βίντεο του περασμένου καλοκαιριού, ο Φάρατζ στέλνει χαιρετισμούς από τον «Ngubu», όρο που χρησιμοποιείται διαδικτυακά ως ρατσιστικό στερεότυπο για Αφρικανούς ποδοσφαιριστές και έχει δώσει το όνομά του σε ρατσιστικό κρυπτονομισμα. Στο ίδιο μήνυμα, επαναλαμβάνει το σύνθημα «Up the Rhodesia», παραλλαγή του διαδικτυακού «Up the Ra», που έχει αποκοπεί από το ιρλανδικό ιστορικό του πλαίσιο και λειτουργεί ως «αιχμηρό» σύνθημα στις πλατφόρμες.
Η αναφορά στη Ροδεσία δεν είναι τυχαία. Εδώ και δεκαετίες, η πρώην αποικία έχει αναγορευθεί σε μυθικό σημείο αναφοράς της λευκής υπεροχής: ως «χαμένη λευκή εθνοκρατία» σε περιοδικά όπως το Soldier of Fortune, ως αισθητική επιλογή σε παραστρατιωτικές ομάδες όπως οι Boogaloo Bois, ακόμη και στον τίτλο του μανιφέστου του μακελάρη Ντίλαν Ρουφ, «The Last Rhodesian». Πρόκειται για κώδικες που αναγνωρίζει άμεσα η διεθνής ακροδεξιά.
Όταν αυτά τα στοιχεία συνδυαστούν με τις καταγγελίες για ρατσιστικό και αντισημιτικό εκφοβισμό στο παρελθόν του Φάρατζ, αλλά και με την ατζέντα του Reform UK –κατάργηση της επ’ αόριστον άδειας παραμονής για νόμιμους μετανάστες και δημιουργία βρετανικής εκδοχής της αμερικανικής ICE– προκύπτει μια συνεκτική, σκληρά αντιμεταναστευτική και αυταρχική κοσμοθεωρία.
Το αμερικανικό παράδειγμα και ο κίνδυνος κανονικοποίησης
Η ανάλυση των πρακτικών του Φάρατζ αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ιδωθεί στο πλαίσιο των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, όπου το «shitposting», η μαζική χρήση πρόχειρα παραγόμενων εικόνων με τεχνητή νοημοσύνη και η γενικευμένη «ψηφιακή αποβλάκωση» αποτελούν την αισθητική ενός καθεστώτος με αυταρχικά χαρακτηριστικά. Η ειρωνεία, το meme, η «πλάκα» λειτουργούν ως όχημα για την κανονικοποίηση πολιτικών που αλλιώς θα προκαλούσαν ευρύτερες αντιδράσεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, η δραστηριότητα του Φάρατζ στο Cameo και στο TikTok δεν είναι απλώς επικοινωνιακό τρικ, αλλά τμήμα μιας στρατηγικής που μετατρέπει την ακροδεξιά διαδικτυακή κουλτούρα σε πολιτικό mainstream. Για τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες –συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας– η υπόθεση λειτουργεί ως προειδοποίηση για το πώς η γλώσσα του διαδικτύου μπορεί να γίνει όχημα βαθύτερης θεσμικής και κοινωνικής μετατόπισης.
Σχόλιο 
: Η περίπτωση Φάρατζ δείχνει ότι η μάχη για τη δημοκρατία δεν δίνεται μόνο στις κάλπες ή στα κοινοβούλια, αλλά και στα timelines: όποιος ελέγχει τη γλώσσα και τα σύμβολα της ψηφιακής κουλτούρας, επηρεάζει σε βάθος το πολιτικό φαντασιακό της επόμενης μέρας.
#Farage #ReformUK #ακροδεξιά #memes #πολιτική
