Ισχυρές απώλειες στις ασιατικές αγορές έδωσαν τη θέση τους σε ράλι σε Ευρώπη και ΗΠΑ, μετά από πιο ήπιες δηλώσεις Τραμπ για το Ιράν. Η γεωπολιτική ένταση, η ενέργεια και οι προσδοκίες για επιτόκια δημιουργούν εκρηκτικό μείγμα για τις αγορές.
Η συνεδρίαση της Δευτέρας στις διεθνείς αγορές ανέδειξε, για ακόμη μία φορά, πόσο ευάλωτο είναι το επενδυτικό κλίμα στις πολιτικές παρεμβάσεις και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Οι ασιατικές αγορές κατέγραψαν ισχυρές απώλειες, όμως από το μεσημέρι και μετά η εικόνα στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ αντιστράφηκε θεαματικά, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ υιοθέτησε πιο ήπιο τόνο ως προς την αντιπαράθεση με το Ιράν.
Πρωινός πανικός: Ασία σε ελεύθερη πτώση, Ευρώπη υπό πίεση
Η συνεδρίαση ξεκίνησε με γενικευμένες ρευστοποιήσεις. Η συνεχιζόμενη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, η απουσία ενδείξεων αποκλιμάκωσης στον Κόλπο και η άνοδος των τιμών ενέργειας έστρεψαν τους επενδυτές στην ασφάλεια. Ωστόσο, ακόμη και τα παραδοσιακά «καταφύγια» δεν άντεξαν: ο χρυσός και το ασήμι υποχώρησαν περίπου 7% και 8% αντίστοιχα, ενώ οι αποδόσεις κρατικών ομολόγων κινήθηκαν ανοδικά.
Στην Ασία, οι απώλειες ήταν εκτεταμένες: ο ιαπωνικός Nikkei 225 έκλεισε με πτώση 3,5%, έχοντας βρεθεί ενδοσυνεδριακά ακόμη χαμηλότερα. Ο Kospi της Νότιας Κορέας βούτηξε περίπου 6,5%, ενώ ο Hang Seng στο Χονγκ Κονγκ και ο Shanghai Composite υποχώρησαν κατά περίπου 3,5% και 3,6% αντίστοιχα. Η Ταϊβάν έχασε 2,5%, ενώ ο αυστραλιανός A&P/ASX 200 περιορίστηκε σε ηπιότερη πτώση, γύρω στο 0,7%.
Η Ευρώπη άνοιξε στο ίδιο μοτίβο: ο DAX στη Φρανκφούρτη και ο CAC 40 στο Παρίσι κινούνταν νωρίς το πρωί περίπου 2% χαμηλότερα, ενώ ο FTSE 100 στο Λονδίνο εμφάνιζε αντίστοιχη εικόνα, πριν σημειώσει μια ήπια αντίδραση.
Ανατροπή κλίματος μετά τις δηλώσεις Τραμπ
Η καμπή ήρθε γύρω στο μεσημέρι ώρα Ευρώπης, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ άρχισε να μιλά για υποτιθέμενες διμερείς συνομιλίες με την Τεχεράνη – τις οποίες το Ιράν δεν έχει επιβεβαιώσει. Η αλλαγή τόνου, σε σχέση με τις σκληρές απειλές του Σαββατοκύριακου περί «εξάλειψης» ιρανικών ενεργειακών υποδομών αν δεν ανοίξει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ, λειτούργησε ως σπινθήρας για ράλι.
Ο DAX όχι μόνο κάλυψε τις απώλειες αλλά πέρασε πάνω από τις 23.000 μονάδες, φλερτάροντας με ημερήσια άνοδο κοντά στο 3%. Ο CAC 40 βρέθηκε πάνω από 2% σε θετικό έδαφος, ενώ ο FTSE 100 περιόρισε τις αρχικές απώλειες και κινήθηκε προς κέρδη κοντά στο 1%. Στη Wall Street, ο Dow Jones ενισχυόταν περίπου 2,2% και ο S&P 500 γύρω στο 1,8%, καθώς οι επενδυτές έσπευδαν να επανατοποθετηθούν.
Παράλληλα, ο χρυσός ανέκτησε το μεγαλύτερο μέρος των πρωινών απωλειών, το ασήμι επέστρεψε σε θετικό έδαφος, ενώ οι τιμές του πετρελαίου, που είχαν κινηθεί οριακά ανοδικά, γύρισαν σε πτώση περίπου 10%, υποχωρώντας ξανά κάτω από τα 90 δολάρια ανά βαρέλι. Ακόμη και τα κρυπτονομίσματα πέρασαν από ζημίες σε κέρδη, σε ένα περιβάλλον έντονης μεταβλητότητας και γρήγορου trading.
Μήνας σοκ για τις αγορές και ο κίνδυνος «τριπλής κρίσης» ενέργειας
Παρά το ράλι της Δευτέρας, ο Μάρτιος παραμένει ιδιαίτερα επώδυνος για τους επενδυτές. Ο DAX έχει χάσει συνολικά περίπου 8% σε έναν μήνα, έχοντας νωρίτερα βρεθεί να υποχωρεί άνω του 12% από τα προ της επίθεσης στην Τεχεράνη επίπεδα πάνω από τις 25.000 μονάδες. Πρόκειται για χαμηλά που θυμίζουν την περίοδο μετά τον πανικό των δασμών του Τραμπ, την αποκαλούμενη «Ημέρα Απελευθέρωσης».
Ο CAC 40 έχει επίσης υποχωρήσει περίπου 8% τον τελευταίο μήνα, ενώ ο FTSE 100 χάνει γύρω στο 6,6%, πιθανόν μερικώς προστατευμένος από τους εγχώριους πόρους πετρελαίου του Ηνωμένου Βασιλείου. Στις ΗΠΑ, οι απώλειες είναι ηπιότερες αλλά υπαρκτές: ο Dow Jones περίπου 4,8% και ο S&P 500 γύρω στο 3,3%.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και η απειλή κλιμάκωσης στην καρδιά της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας τροφοδοτούν φόβους για μια κρίση μεγαλύτερη από τις πετρελαϊκές αναταράξεις της δεκαετίας του 1970 ή τις συνέπειες της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, έκανε λόγο για «δύο πετρελαϊκές κρίσεις και μία κατάρρευση φυσικού αερίου μαζί», χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «μεγάλη, μεγάλη απειλή» για την παγκόσμια οικονομία.
Οι εκρηκτικές τιμές ενέργειας ακυρώνουν τις προηγούμενες προσδοκίες των αγορών για άμεσες μειώσεις επιτοκίων. Η αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων καθιστά πιο επικίνδυνη οποιαδήποτε χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, περιορίζοντας τον χώρο κίνησης κεντρικών τραπεζών και κρατών.
Σχόλιο 
: Η συνεδρίαση αυτή λειτουργεί ως εγχειρίδιο για το πώς η γεωπολιτική μπορεί να υπαγορεύσει, μέσα σε λίγες ώρες, βίαιες μεταστροφές στις αγορές. Η εξάρτηση της παγκόσμιας οικονομίας από κρίσιμα «σημεία πνιγμού» όπως τα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με την προσωποποίηση του ρίσκου σε ηγέτες τύπου Τραμπ, εντείνει τη μεταβλητότητα και καθιστά τον κλασικό διαχωρισμό «ασφαλών» και «επικίνδυνων» περιουσιακών στοιχείων ολοένα πιο δυσδιάκριτο. Για τους επενδυτές –και τις ευρωπαϊκές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής– το μήνυμα είναι σαφές: η ενεργειακή ασφάλεια και η σταθερότητα της εξωτερικής πολιτικής έχουν μετατραπεί σε κρίσιμους μακροοικονομικούς δείκτες, ισάξιους με τον πληθωρισμό ή την ανάπτυξη.
#αγορές #Τραμπ #Ιράν #ενέργεια #χρηματιστήρια
