Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι καταγγέλλει ότι η Ουάσινγκτον συνδέει εγγυήσεις ασφαλείας με ουκρανική αποχώρηση από το Ντονμπάς. Το σχέδιο προκαλεί ανησυχία για τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ευρώπης.
Νέα διάσταση στις αμερικανοουκρανικές σχέσεις δίνει η δημόσια καταγγελία του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σύμφωνα με την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, συνδέουν τις μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας προς το Κίεβο με την παραχώρηση ολόκληρης της ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς στη Ρωσία. Η τοποθέτηση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο, το οποίο, όπως προειδοποιεί ο Ζελένσκι, θα μπορούσε να υπονομεύσει όχι μόνο την ουκρανική, αλλά και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Οι όροι των αμερικανικών εγγυήσεων και το σχέδιο των 28 σημείων
Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι «οι Αμερικανοί είναι έτοιμοι να οριστικοποιήσουν τις εγγυήσεις σε υψηλό επίπεδο, μόλις η Ουκρανία είναι έτοιμη να αποσυρθεί από το Ντονμπάς». Η φράση αυτή περιγράφει μια de facto ανταλλαγή: νομικά και πολιτικά δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας από την Ουάσινγκτον, με αντάλλαγμα μόνιμες εδαφικές παραχωρήσεις προς τη Μόσχα.
Η παραχώρηση του Ντονμπάς εντάσσεται σε ένα σχέδιο 28 σημείων που παρουσίασαν πέρυσι οι ΗΠΑ σε Κίεβο και Μόσχα, στο οποίο προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία εντός 100 ημερών από το τέλος του πολέμου. Κατά τον Ζελένσκι, η απώλεια της περιοχής θα έδινε στη Ρωσία κρίσιμες αμυντικές και επιθετικές θέσεις, εδραιώνοντας την παρουσία της στα ουκρανικά ανατολικά σύνορα και δυσχεραίνοντας κάθε μελλοντική προσπάθεια ανάκτησης εδαφών.
Ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε ότι η Ρωσία ποντάρει στη σταδιακή κόπωση της Δύσης και ειδικά της Ουάσινγκτον, καθώς ο πόλεμος παρατείνεται και η Μόσχα καταγράφει αργές αλλά σταθερές προωθήσεις στην ανατολική Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, η Μόσχα εκτιμά ότι η πίεση προς το Κίεβο θα αυξάνεται όσο η Ουκρανία εξαρτάται από τις δυτικές προμήθειες όπλων και χρηματοδότηση.
Ο ρόλος της Μέσης Ανατολής και τα όρια της δυτικής στήριξης
Ο Ζελένσκι επεσήμανε ότι «η Μέση Ανατολή επηρεάζει σαφώς τον πρόεδρο Τραμπ», υπονοώντας πως η κλιμάκωση στην περιοχή αποσπά την προσοχή και τους πόρους της Ουάσινγκτον από την Ουκρανία. Κατά τον ίδιο, ο Λευκός Οίκος επιλέγει «στρατηγική αυξημένης πίεσης στην ουκρανική πλευρά» ώστε να κλείσει γρήγορα ένα μέτωπο, την ώρα που εντείνονται οι απαιτήσεις συμμάχων και εταίρων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Παρά τις αιχμές, ο Ουκρανός πρόεδρος ευχαρίστησε τις ΗΠΑ για τη συνέχιση της αποστολής αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot, σε μια περίοδο που η ζήτηση για προηγμένα συστήματα αεράμυνας είναι αυξημένη από χώρες της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οι ποσότητες παραμένουν ανεπαρκείς, τη στιγμή που η Ουκρανία υφίσταται διαρκείς ρωσικούς βομβαρδισμούς σε υποδομές και πόλεις.
Οι συνομιλίες για τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, τις οποίες το Κίεβο θεωρεί απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε συνολική ειρηνευτική συμφωνία, συνεχίζονται, αλλά, όπως δήλωσε ο Ζελένσκι, απαιτείται ακόμη «πολλή δουλειά» πριν υπάρξει τελική συμφωνία. Ο Λευκός Οίκος δεν σχολίασε άμεσα τις δηλώσεις του.
Για την Ευρώπη, και ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα που επενδύουν στη σταθερότητα της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και στην απρόσκοπτη λειτουργία των εμπορικών και ενεργειακών διαύλων μέσω Μαύρης Θάλασσας, η συζήτηση περί «ειρήνης με αντάλλαγμα εδάφη» στην Ουκρανία δεν είναι αφηρημένη γεωπολιτική άσκηση, αλλά ζήτημα άμεσης στρατηγικής σημασίας.
Σχόλιο 
: Η καταγγελία Ζελένσκι φωτίζει το πραγματικό διακύβευμα: οι ΗΠΑ επιχειρούν να κλείσουν το ουκρανικό μέτωπο με ένα «συμφωνημένο πάγωμα» υπέρ της Ρωσίας, μεταφέροντας το βάρος της αποτροπής στην Ευρώπη. Για την Ε.Ε., η αποδοχή μόνιμων εδαφικών αναθεωρήσεων με αμερικανική σφραγίδα θα αποτελούσε επικίνδυνο προηγούμενο, ενθαρρύνοντας αναθεωρητικές δυνάμεις και σε άλλα μέτωπα. Η Αθήνα οφείλει να διαβάσει αυτή τη συζήτηση όχι μόνο ως ουκρανικό ζήτημα, αλλά ως πρόβα τζενεράλε για το πώς η Δύση θα αντιμετωπίζει στο μέλλον διεκδικήσεις επί συνόρων και θαλάσσιων ζωνών στην ευρύτερη γειτονιά μας.
#ΗΠΑ #Τραμπ #Ζελένσκι #Ουκρανία #Ρωσία #Ντονμπάς #Ασφάλεια
