Η κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν και το μπλοκάρισμα του Στενού του Ορμούζ βυθίζουν τα χρηματιστήρια. Ο Ντόναλντ Τραμπ μεταθέτει το τελεσίγραφο προς την Τεχεράνη, ενώ η αγορά αμφισβητεί τις προοπτικές αποκλιμάκωσης.
Η πολεμική σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν εισέρχεται σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση, με άμεσες συνέπειες για τις διεθνείς αγορές. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε παράταση της «παύσης» στις επιθέσεις κατά των ιρανικών ενεργειακών υποδομών έως τις αρχές Απριλίου, υποστηρίζοντας ότι οι συνομιλίες με την Τεχεράνη «πηγαίνουν πολύ καλά». Ωστόσο, το Ιράν επιμένει δημόσια ότι δεν διαπραγματεύεται με την Ουάσιγκτον, ενώ στο πεδίο των επιχειρήσεων η ένταση κλιμακώνεται.
Αγορές σε πτώση και κίνδυνος ύφεσης
Η αβεβαιότητα γύρω από την τύχη του Στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων φορτίων πετρελαίου και LNG, έχει προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στα χρηματιστήρια. Η Τεχεράνη, συνεχίζοντας τις αντίποινες για τις ισραηλινοαμερικανικές επιχειρήσεις, έχει ουσιαστικά διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στο στενό, περιορίζοντας τις ροές καυσίμων και εντείνοντας τον φόβο ενεργειακού σοκ.
Στη Wall Street, ο S&P 500 υποχώρησε κατά 1,7%, ο Dow Jones κατά 1% και ο Nasdaq κατά 2,4%, καταγράφοντας τη χειρότερη συνεδρίαση από την έναρξη του πολέμου. Ο S&P 500 οδεύει προς την πέμπτη συνεχόμενη εβδομαδιαία πτώση – τη μεγαλύτερη περίοδο διόρθωσης σχεδόν τεσσάρων ετών – ένδειξη ότι οι επενδυτές προεξοφλούν πλέον όχι μόνο γεωπολιτικό, αλλά και μακροοικονομικό κίνδυνο.
Η χρονική στιγμή των ανακοινώσεων του Τραμπ δείχνει σαφή προσπάθεια διαχείρισης του επενδυτικού κλίματος. Η απειλή για χτυπήματα σε ιρανικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας διατυπώθηκε Παρασκευή βράδυ, μετά το κλείσιμο των αγορών, για να ακολουθήσει υποχώρηση και εξαγγελία δεκαήμερης παράτασης της «παύσης» πριν από το άνοιγμα τη Δευτέρα. Ωστόσο, η αγορά φαίνεται να εστιάζει περισσότερο στα γεγονότα επί του πεδίου παρά στη ρητορική του Λευκού Οίκου.
Κλιμάκωση στο μέτωπο και στρατιωτικός κίνδυνος
Στο στρατιωτικό επίπεδο, η εικόνα είναι εξόχως ανησυχητική. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Πεντάγωνο εξετάζει την αποστολή έως και 10.000 επιπλέον Αμερικανών στρατιωτών στη Μέση Ανατολή, πέραν των περίπου 5.000 πεζοναυτών και των αλεξιπτωτιστών της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας που έχουν ήδη αναπτυχθεί. Μια τέτοια κίνηση θα σηματοδοτούσε σαφή διεύρυνση της χερσαίας διάστασης της σύγκρουσης, αυξάνοντας τον κίνδυνο γενικευμένου περιφερειακού πολέμου.
Ταυτόχρονα, το Ισραήλ φέρεται να έχει πλήξει στόχους στα νότια προάστια της Βηρυτού, σε προπύργια της Χεζμπολάχ, αλλά και «στην καρδιά της Τεχεράνης», σύμφωνα με ισραηλινές ανακοινώσεις που επικαλούνται διεθνή πρακτορεία. Η Τεχεράνη αναφέρει δικές της πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις κατά στόχων στο Ισραήλ και σε βάσεις στον Κόλπο που χρησιμοποιούν αμερικανικές δυνάμεις, επιβεβαιώνοντας ότι ο κύκλος των αντιποίνων δεν έχει κλείσει.
Σε αυτό το περιβάλλον, η δήλωση του Τραμπ ότι η διπλωματική διαδικασία εξελίσσεται θετικά μοιάζει περισσότερο με προσπάθεια κατευνασμού των αγορών παρά με αντανάκλαση μιας πραγματικής προόδου. Όσο το Στενό του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά υπό περιορισμό και ο κίνδυνος νέων χτυπημάτων σε ενεργειακές υποδομές παραμένει υψηλός, οι διεθνείς επενδυτές θα συνεχίσουν να τιμολογούν ασφάλιστρο κινδύνου σε ενέργεια, μετοχές και ομόλογα.
Για οικονομίες όπως η ελληνική, με μεγάλη εξάρτηση από τις θαλάσσιες μεταφορές και τις τιμές ενέργειας, η εξέλιξη στο Ορμούζ δεν είναι μια μακρινή σύγκρουση, αλλά ένας παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει άμεσα κόστος καυσίμων, ναύλους και πληθωρισμό τους επόμενους μήνες.
Σχόλιο 
: Η παράταση του τελεσιγράφου στο Ορμούζ δείχνει ότι ο Λευκός Οίκος φοβάται περισσότερο το σοκ στις αγορές παρά την εικόνα ισχύος. Όμως, όσο η στρατιωτική κλιμάκωση συνεχίζεται και το Ιράν αποδεικνύει ότι μπορεί να εργαλειοποιεί τις ροές ενέργειας, η γεωοικονομική ζημιά συσσωρεύεται. Οι επενδυτές δεν πείθονται από τις διαβεβαιώσεις περί «καλών συνομιλιών» και τιμολογούν σενάριο παρατεταμένης κρίσης, με κίνδυνο να μετατραπεί η σημερινή νευρικότητα σε δομική αποστροφή κινδύνου αν δεν υπάρξει σύντομα αξιόπιστο πλαίσιο αποκλιμάκωσης.
#Ιράν #Τραμπ #Ορμούζ #ΗΠΑ #Ισραήλ #Αγορές #Πετρέλαιο
