Από τον διευθύνοντα σύμβουλο της McDonald’s μέχρι τον Τζάνι Ινφαντίνο, μια νέα κουλτούρα «σταρ-αφεντικών» κυριαρχεί στη δημόσια σφαίρα. Το φαινόμενο τροφοδοτείται από τα social media και ένα πολιτικό κλίμα που ενθαρρύνει την επίδειξη ισχύος.
Η εικόνα του διευθύνοντος συμβούλου της McDonald’s, Κρις Κεμπτσίνσκι, να δοκιμάζει αδέξια το νέο «Big Arch burger» μπροστά σε ψυχρό εταιρικό φόντο, έγινε viral. Όχι επειδή η διαφήμιση ήταν ευρηματική, αλλά επειδή ενσάρκωνε μια νέα εποχή: αυτήν της εμμονικής αυτοπροβολής των CEO. Ο ίδιος συστήνεται ως «Chris K», επιχειρώντας μια επίπλαστη οικειότητα, την ώρα που η εικόνα του μοιάζει περισσότερο με εταιρική ενημέρωση παρά με διαφήμιση μαζικής κατανάλωσης.
Από τον Jobs στον «influencer CEO»
Η προσωποποίηση των εταιρειών γύρω από χαρισματικούς ηγέτες δεν είναι καινούριο φαινόμενο. Στιβ Τζομπς και Ρίτσαρντ Μπράνσον έγιναν εδώ και δεκαετίες παγκόσμια brands. Σήμερα όμως κάτι έχει αλλάξει: η αυτοπροβολή δεν είναι αποτέλεσμα σπάνιου χαρίσματος, αλλά σχεδόν προϋπόθεση της θέσης. Ακόμη και μέτριες προσωπικότητες επιχειρούν να σταθούν στο κέντρο της σκηνής, επειδή το επιβάλλει η λογική του social media engagement.
Παραδείγματα αφθονούν. Ο ιδρυτής της Ring πρωταγωνίστησε σε διαφήμιση της εταιρείας του στο Super Bowl, η οποία κατέληξε μπούμερανγκ καθώς ανέδειξε τον δυστοπικό χαρακτήρα της τεχνολογίας παρακολούθησης. Το επικοινωνιακό φιάσκο δεν τον απομάκρυνε από τα φώτα· αντίθετα, τον οδήγησε σε μια «περιοδεία συγγνώμης», κρατώντας τον στο επίκεντρο της δημοσιότητας.
Ο Ινφαντίνο, η FIFA και η πολιτική ισχύς
Η λογική αυτή διαπερνά και τον χώρο του αθλητισμού. Ο πρόεδρος της FIFA, Τζάνι Ινφαντίνο, έχει μετατρέψει τη θέση του σε μόνιμη σκηνή αυτοπροβολής: από την ομιλία του πριν από τον εναρκτήριο αγώνα του Μουντιάλ στο Κατάρ, μέχρι το άλμπουμ με αυτοκόλλητα όπου εμφανίζεται ο ίδιος δίπλα στους ποδοσφαιριστές. Η κορύφωση ήρθε όταν, σε τελετή κλήρωσης Παγκοσμίου Κυπέλλου, μονοπώλησε το σόου και απένειμε στον Ντόναλντ Τραμπ ένα νέο βραβείο της FIFA για την «ειρήνη», κίνηση με σαφές πολιτικό στίγμα.
Εδώ, η CEO-κουλτούρα συναντά την πολιτική: η επίδειξη ισχύος, η ατιμωρησία και η άνεση με την οποία οι «ισχυροί» επανακαθορίζουν κανόνες και σύμβολα θυμίζουν περισσότερο πολιτικούς ηγέτες παρά τεχνοκράτες διαχειριστές.
Η εποχή της αποθρασυμένης «τάξης των αφεντικών»
Σύμφωνα με την ανάλυση, μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας Τραμπ, η «τάξη των αφεντικών» νιώθει πιο αποθρασυμένη. Στην προηγούμενη δεκαετία, οι διοικήσεις επιχειρούσαν –έστω επικοινωνιακά– να δείξουν ότι ακούν εργαζομένους και κοινωνία. Τώρα, ο τόνος είναι πιο προστακτικός: οι υπόλοιποι οφείλουν να ακούν και να χειροκροτούν. Δισεκατομμυριούχοι CEO παρεμβαίνουν σε ζητήματα δημογραφίας, πολέμου τεχνολογιών, ακόμη και για το αν πρέπει να επιβιώσει το ανθρώπινο είδος, συχνά με κυνισμό που σοκάρει.
Την ίδια στιγμή, οι ειδικοί του marketing υποστηρίζουν ότι το κοινό «θέλει να βλέπει πρόσωπα» και όχι απλώς προϊόντα. Podcasts τύπου «Diary of a CEO» και τοξικά μηνύματα περί «υψηλής απόδοσης» τροφοδοτούν τη ζήτηση για αφηγήσεις επιτυχημένων ηγετών που διδάσκουν ζωή και καριέρα.
Ο αρθρογράφος ωστόσο αντιτείνει ότι ίσως η κοινωνία χρειάζεται λιγότερη θεοποίηση των CEO και περισσότερη ανωνυμία: διευθύνοντες σύμβουλοι που μιλούν για EBITDA και στρατηγική, χωρίς να διεκδικούν ρόλο ποπ σταρ στην καθημερινότητά μας.
Σχόλιο 
: Η αποθέωση των CEO ως influencers δεν είναι απλώς αισθητικό φαινόμενο· μεταφράζεται σε πραγματική ισχύ, πολιτική επιρροή και διαμόρφωση κοινωνικών προτύπων χωρίς δημοκρατικό έλεγχο. Για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες –και την Ελλάδα– το ερώτημα δεν είναι αν θα μιμηθούν το μοντέλο, αλλά πώς θα θωρακίσουν θεσμούς, ΜΜΕ και εργαζομένους από την υπερσυγκέντρωση ορατότητας και επιρροής σε λίγα, συχνά αδιαφανή, πρόσωπα.
#CEO #McDonalds #Infantino #επιχειρηματικότητα #πολιτική
