Χωρίς συμφωνία ολοκληρώθηκε η υπουργική σύνοδος του ΠΟΕ στο Γιαουντέ, αφήνοντας μετέωρη την παράταση του μορατόριουμ στους ψηφιακούς δασμούς. Η αποτυχία υπονομεύει και την ευρύτερη ατζέντα μεταρρύθμισης του Οργανισμού.
Σε ναυάγιο κατέληξε τα ξημερώματα της Δευτέρας η τετραήμερη υπουργική σύνοδος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) στο Γιαουντέ του Καμερούν, καθώς τα 166 μέλη δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία ούτε για την παράταση του μορατόριουμ στους δασμούς ηλεκτρονικού εμπορίου, ούτε για τον κεντρικό στόχο της συνάντησης: ένα συνεκτικό πρόγραμμα μεταρρύθμισης του ίδιου του Οργανισμού.
Το ναυάγιο της παράτασης στο ηλεκτρονικό εμπόριο
Το επίμαχο ζήτημα ήταν η τύχη της εικοσαετούς πρακτικής του ΠΟΕ να «παγώνει» την επιβολή δασμών στις διασυνοριακές ψηφιακές μεταφορές – από λογισμικό και υπηρεσίες cloud μέχρι streaming και ψηφιακό περιεχόμενο. Το ισχύον μορατόριουμ λήγει την Τρίτη και η αδυναμία συμφωνίας ανοίγει θεωρητικά τον δρόμο για επιβολή εθνικών ψηφιακών δασμών.
Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι είχε διαμορφωθεί συμβιβασμός για τετραετή παράταση, συνοδευόμενη από ρήτρα λήξης περίπου ενός έτους για να δοθεί χρόνος προσαρμογής στις επιχειρήσεις. Οι ΗΠΑ, με το βλέμμα στις μεγάλες ψηφιακές τους εταιρείες, πίεζαν για πολύ μεγαλύτερο ορίζοντα, της τάξης της δεκαετίας.
Ωστόσο, η Βραζιλία παρενέβη την ύστατη στιγμή, μπλοκάροντας οποιαδήποτε επέκταση του μορατόριουμ. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον συνέδεσε ρητά την έγκρισή της για την παράταση με την αποδοχή από τα μέλη ενός ευρύτερου σχεδίου εργασίας για τη μεταρρύθμιση του ΠΟΕ, δένοντας ουσιαστικά δύο δύσκολα πακέτα μεταξύ τους και καθιστώντας ακόμη πιο περίπλοκη την εξεύρεση συναίνεσης.
Εύθραυστη αξιοπιστία και επόμενα βήματα στη Γενεύη
Η γενική διευθύντρια του ΠΟΕ, Νγκόζι Οκόντζο-Ιουεάλα, αναγνώρισε ότι οι υπουργοί εργάστηκαν πέραν του προγραμματισμένου χρόνου, αλλά τελικά «ο χρόνος τελείωσε», όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι αρκετές αντιπροσωπείες έπρεπε να αναχωρήσουν. Τόνισε, πάντως, ότι έχει διαμορφωθεί ένα προσχέδιο «πακέτου Γιαουντέ», το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για συνέχιση των διαπραγματεύσεων στα κεντρικά του ΠΟΕ στη Γενεύη.
Στο πακέτο αυτό περιλαμβάνεται το σχέδιο εργασίας για τη μεταρρύθμιση του Οργανισμού – το βασικό αναμενόμενο αποτέλεσμα της συνόδου – αλλά και οι διατυπώσεις για το μορατόριουμ στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Η αποτυχία συμφωνίας ενισχύει την εικόνα ενός ΠΟΕ που δυσκολεύεται να παράγει πολυμερείς κανόνες σε μια εποχή έντονων γεωοικονομικών ανταγωνισμών και περιφερειακών συμφωνιών.
Για τις επιχειρήσεις, και ιδίως για τον κλάδο της ψηφιακής οικονομίας στην Ευρώπη και διεθνώς, η αβεβαιότητα γύρω από τους ψηφιακούς δασμούς αυξάνει τον κίνδυνο κατακερματισμού της αγοράς και διπλής φορολόγησης, καθώς χώρες μπορεί να κινηθούν μονομερώς. Για τις αναδυόμενες οικονομίες, η δυνατότητα επιβολής δασμών θεωρείται εργαλείο δημοσιονομικών εσόδων και πολιτικής βιομηχανικής προστασίας.
Η σύνδεση που επέλεξαν οι ΗΠΑ ανάμεσα στο μορατόριουμ και το συνολικό σχέδιο μεταρρύθμισης φανερώνει τη διττή στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στον ΠΟΕ: από τη μία επανεμπλοκή, από την άλλη σκληρή διαπραγμάτευση για να διασφαλιστούν αμερικανικές προτεραιότητες. Η στάση της Βραζιλίας αναδεικνύει, ταυτόχρονα, την αυξανόμενη αυτοπεποίθηση μεγάλων αναδυόμενων οικονομιών που δεν διστάζουν να μπλοκάρουν διεθνείς συμβιβασμούς.
Σχόλιο 
: Το αδιέξοδο στο Γιαουντέ λειτουργεί ως ακόμη ένα καμπανάκι για την κρίση πολυμέρειας στο παγκόσμιο εμπόριο. Αν δεν υπάρξει γρήγορη γέφυρα στη Γενεύη, ο κίνδυνος ενός κατακερματισμένου ψηφιακού χώρου με αντικρουόμενους δασμούς και κανόνες μεγαλώνει, με σημαντικές επιπτώσεις για τις ευρωπαϊκές – και ελληνικές – επιχειρήσεις που επενδύουν στην εξωστρέφεια μέσω ψηφιακών υπηρεσιών.
#ΠΟΕ #ηλεκτρονικό_εμπόριο #δασμοί #παγκόσμιο_εμπόριο
