Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί παγκόσμιο αλλά άνισο σοκ, με επίκεντρο ενέργεια, εφοδιαστική αλυσίδα και αγορές. Ιδιαίτερα εκτεθειμένες είναι οι φτωχότερες και εισαγωγικές οικονομίες.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις διεθνείς οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν, κάνοντας λόγο για ένα «παγκόσμιο, αλλά ασύμμετρο» σοκ. Κεντρικοί δίαυλοι μετάδοσης, σύμφωνα με την ανάλυση του Ταμείου, είναι οι τιμές ενέργειας, οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και οι χρηματοπιστωτικές αγορές.
Ενεργειακό σοκ και πίεση στις ευάλωτες οικονομίες
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι οι εισαγωγείς ενέργειας πλήττονται πολύ πιο έντονα από τους εξαγωγείς, ενώ οι φτωχότερες χώρες είναι περισσότερο εκτεθειμένες από τις πλουσιότερες. Οι οικονομίες με περιορισμένα δημοσιονομικά «μαξιλάρια» και χαμηλά συναλλαγματικά και δημοσιονομικά αποθέματα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του κινδύνου, καθώς έχουν ελάχιστο χώρο αντίδρασης σε ένα νέο κύμα ανόδου τιμών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η προοπτική περαιτέρω διαταραχών στην προσφορά ενέργειας και κρίσιμων πρώτων υλών, καθώς δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων αναγκάζονται να αλλάξουν δρομολόγια για λόγους ασφάλειας. Το κόστος μεταφοράς αυξάνεται, οι χρόνοι παράδοσης επιμηκύνονται και η αβεβαιότητα ενισχύεται, δημιουργώντας συνθήκες νέων πληθωριστικών πιέσεων διεθνώς.
Κίνδυνοι για τρόφιμα, λίπασμα και παγκόσμια σταθερότητα
Σύμφωνα με το Ταμείο, περιοχές της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής, της Ασίας-Ειρηνικού και της Λατινικής Αμερικής ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες και με αυξημένες τιμές σε τρόφιμα και λιπάσματα. Αυτό δημιουργεί έναν επικίνδυνο συνδυασμό ενεργειακού και διατροφικού σοκ, ιδιαίτερα για χώρες που ήδη αντιμετωπίζουν υψηλό πληθωρισμό και κοινωνικές εντάσεις.
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι πολλές οικονομίες εισέρχονται σε αυτή τη νέα φάση γεωπολιτικής αναταραχής με ήδη επιβαρυμένα δημόσια οικονομικά και υψηλό χρέος. Η περιορισμένη δημοσιονομική ευχέρεια καθιστά δυσκολότερη τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων έναντι ενός ακόμη κύματος ανατιμήσεων, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο χρηματοπιστωτικής αστάθειας.
Σχόλιο 
: Η προειδοποίηση του ΔΝΤ επιβεβαιώνει ότι ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι περιφερειακό, αλλά συστημικό σοκ, που «χτυπά» δυσανάλογα τις αδύναμες οικονομίες. Για χώρες με υψηλό χρέος και περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, η νέα άνοδος σε ενέργεια, μεταφορές, τρόφιμα και λιπάσματα μπορεί να ανατρέψει ταχέως τις ισορροπίες, επαναφέροντας τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού και κοινωνικών εντάσεων. Οι κυβερνήσεις καλούνται να ενισχύσουν στοχευμένα τα πιο ευάλωτα στρώματα, ενώ οι κεντρικές τράπεζες θα βρεθούν ξανά σε λεπτή ισορροπία μεταξύ τιθάσευσης του πληθωρισμού και στήριξης της ανάπτυξης.
#ΔΝΤ #Ιράν #οικονομία #ενέργεια #πληθωρισμός
