Η κυβέρνηση Τραμπ επιβάλλει υψηλούς δασμούς σε επώνυμα φάρμακα και αλλάζει ριζικά τον τρόπο υπολογισμού δασμών σε χάλυβα, αλουμίνιο και χαλκό. Οι κινήσεις σηματοδοτούν στροφή σε στοχευμένα μέτρα μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που έκρινε αντισυνταγματικό το προηγούμενο πλαίσιο.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε νέο πακέτο εμπορικών μέτρων, με αιχμή την επιβολή δασμών έως και 100% σε ορισμένα επώνυμα φαρμακευτικά προϊόντα και την αναμόρφωση του τρόπου υπολογισμού δασμών σε χάλυβα, αλουμίνιο και χαλκό. Οι αποφάσεις έρχονται ακριβώς έναν χρόνο μετά την λεγόμενη από τον Λευκό Οίκο «Ημέρα Απελευθέρωσης», όταν είχαν επιβληθεί σαρωτικοί δασμοί που προκάλεσαν αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και στη συνέχεια κρίθηκαν αντισυνταγματικοί από το Ανώτατο Δικαστήριο.
Στοχευμένοι δασμοί στα φάρμακα με εκτενείς εξαιρέσεις
Η νέα προεδρική εντολή για τα φάρμακα προβλέπει δασμούς έως 100% σε ορισμένα επώνυμα σκευάσματα, αλλά με ένα πλέγμα εξαιρέσεων που περιορίζει σημαντικά την πραγματική εμβέλεια του μέτρου. Εξαιρούνται τα γενόσημα, καθώς και εταιρείες που έχουν δεσμευθεί να κατασκευάσουν παραγωγικές μονάδες στις ΗΠΑ έως το τέλος της θητείας Τραμπ. Παράλληλα, χώρες που έχουν συνάψει ειδικές εμπορικές συμφωνίες με την Ουάσιγκτον θα αντιμετωπίσουν χαμηλότερους συντελεστές.
Έτσι, φάρμακα που εισάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και την Ελβετία θα επιβαρυνθούν με δασμό 15%, ενώ τα αντίστοιχα από το Ηνωμένο Βασίλειο με 10%. Μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες όπως οι Pfizer, Merck, Bristol Myers Squibb και AstraZeneca εξαιρούνται πλήρως, στο πλαίσιο εμπιστευτικών συμφωνιών με τον Λευκό Οίκο.
Βάσει αυτών των συμφωνιών, οι εταιρείες αποδέχθηκαν να προσφέρουν φάρμακα στο πρόγραμμα Medicaid σε επίπεδα «τιμής ευνοούμενου κράτους», δηλαδή σε τιμές ευθυγραμμισμένες με άλλες ανεπτυγμένες αγορές, να λανσάρουν νέα σκευάσματα στις ΗΠΑ με την ίδια τιμολογιακή λογική και να επενδύσουν σε νέες παραγωγικές εγκαταστάσεις επί αμερικανικού εδάφους. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι έτσι ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού και περιορίζει μακροπρόθεσμα το κόστος υγείας, συνδέοντας ταυτόχρονα τη βιομηχανική πολιτική με την πολιτική τιμολόγησης.
Νέα φόρμουλα δασμών σε χάλυβα, αλουμίνιο και χαλκό
Σε ό,τι αφορά τα βιομηχανικά μέταλλα, η Ουάσιγκτον αλλάζει ριζικά τη μέθοδο υπολογισμού. Οι δασμοί δεν θα βασίζονται πλέον στο δηλωθέν κόστος παραγωγής στο εξωτερικό, αλλά στην πλήρη αξία του προϊόντος που πληρώνει ο Αμερικανός πελάτης. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι «απλοποιεί» το σύστημα και κλείνει κερδοσκοπικά «παράθυρα», κατηγορώντας ξένες εταιρείες ότι τεχνητά μείωναν το αναφερόμενο κόστος, αποφεύγοντας μέρος των δασμών και αυξάνοντας τα περιθώρια κέρδους τους.
Προϊόντα που περιέχουν λιγότερο από 15% κατά βάρος ξένο χάλυβα, αλουμίνιο ή χαλκό θα εξαιρούνται από πρόσθετους δασμούς. Όσα υπερβαίνουν το όριο θα επιβαρύνονται με ενιαίο δασμό 25% επί της συνολικής αξίας. Αν και η κυβέρνηση επιμένει ότι η αλλαγή δεν θα έχει «ουσιώδη οικονομική διαφορά», ανεξάρτητες εκτιμήσεις υπολογίζουν ότι η νέα φόρμουλα μπορεί να αυξήσει ουσιαστικά το πραγματικό κόστος δασμών και να αποφέρει έως και 70 δισ. δολάρια επιπλέον έσοδα.
Πολιτικά μηνύματα και διεθνείς επιπτώσεις
Οι κινήσεις αυτές δείχνουν πώς ο Λευκός Οίκος προσαρμόζει την εμπορική του στρατηγική μετά το «φρένο» του Ανωτάτου Δικαστηρίου: λιγότερη επίκληση έκτακτων οικονομικών εξουσιών, περισσότερη χρήση στοχευμένων, κλαδικών παρεμβάσεων και διαπραγματεύσεων με εταιρείες και εταίρους. Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ δεν υποχωρεί στη βασική του αφήγηση περί «επαναβιομηχάνισης» και «οικονομικού εθνικισμού», παρά τις αυξανόμενες ανησυχίες των Αμερικανών για το κόστος ζωής.
Για την Ευρώπη και ειδικά για την Ελλάδα, οι αποφάσεις έχουν διττή σημασία: αφενός επηρεάζουν τα περιθώρια κέρδους και τις στρατηγικές επενδύσεων των μεγάλων φαρμακοβιομηχανιών που δραστηριοποιούνται και στην ευρωπαϊκή αγορά· αφετέρου αναδιαμορφώνουν το πλαίσιο πρόσβασης ευρωπαϊκών βιομηχανικών προϊόντων στην αμερικανική αγορά, με πιθανές αναταράξεις στις αλυσίδες αξίας χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού.
Σχόλιο 
: Η Ουάσιγκτον περνά από τους «τυφλούς» γενικούς δασμούς σε μια πιο περίπλοκη, αλλά πολιτικά εξυπηρετική αρχιτεκτονική στοχευμένων πιέσεων: ανταμείβει όσους επενδύουν και δίνουν εκπτώσεις στην αμερικανική αγορά, τιμωρεί τους υπόλοιπους και μετατρέπει την εμπορική πολιτική σε εργαλείο βιομηχανικού παζαριού με εταιρείες και συμμάχους.
#ΗΠΑ #Trump #δασμοί #φαρμακοβιομηχανία #μέταλλα #εμπόριο
