Έρευνα ΙΝΣΕΤΕ–HATTA αποτυπώνει έναν κλάδο στρατηγικής σημασίας που πιέζεται από φόρους, λειτουργικό κόστος και online πλατφόρμες. Οι μικρές επιχειρήσεις ζητούν χρηματοδότηση, απλούστερο πλαίσιο και στήριξη στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Ο κλάδος των ελληνικών ταξιδιωτικών γραφείων, αν και αποτελεί κρίσιμο κρίκο της αλυσίδας του εισερχόμενου τουρισμού, λειτουργεί πλέον σε συνθήκες ασφυξίας. Η νέα «Έρευνα Επιχειρηματικού Κλίματος στα Ταξιδιωτικά Γραφεία (Μέλη HATTA)» του ΙΝΣΕΤΕ, σε δείγμα 227 επιχειρήσεων πανελλαδικά, καταγράφει ένα μίγμα υψηλής φορολογίας, εκρηκτικού κόστους και σκληρού ψηφιακού ανταγωνισμού που απειλεί τη βιωσιμότητα πολλών μικρών γραφείων.
Τα ταξιδιωτικά γραφεία εξυπηρετούν σε ποσοστό 86% τον εισερχόμενο τουρισμό, ενώ το 35% δραστηριοποιείται στον εγχώριο και το 34% στον εξερχόμενο. Παρά την κομβική τους συμβολή στην οργάνωση και την ποιότητα του τουριστικού προϊόντος, οι ίδιες οι επιχειρήσεις αισθάνονται ότι μένουν χωρίς στοχευμένη στήριξη.
Φορολογία, κόστος και online πλατφόρμες: οι έξι μεγάλες προκλήσεις
Πρώτη και συντριπτική πρόκληση αναδεικνύεται η «υψηλή φορολογία», την οποία δηλώνει ως βασικό πρόβλημα το 66% των επιχειρήσεων. Σε οκτώ Περιφέρειες το ποσοστό όσων πλήττονται από τη φορολογική επιβάρυνση φθάνει ή και υπερβαίνει το 80%-100%, δείχνοντας ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο αλλά για δομική στρέβλωση του πλαισίου λειτουργίας.
Ακολουθεί το «αυξημένο κόστος» (64%), με σχεδόν καθολική επίπτωση σε Πελοπόννησο (100%), Βόρειο Αιγαίο (95%), Δωδεκάνησα (82%) και Κυκλάδες (73%). Η αύξηση του ενεργειακού κόστους, των μισθολογικών δαπανών και των ενοικίων συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους σε έναν κλάδο που παραδοσιακά λειτουργεί με χαμηλά margins.
Ο «ανταγωνισμός από online πλατφόρμες» επηρεάζει σχεδόν τη μισή αγορά (49%), με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά σε Δυτική Μακεδονία και Δυτική Ελλάδα (80%), αλλά και αυξημένες πιέσεις σε Κρήτη και Αττική (54%) και Δωδεκάνησα (64%). Η διαμεσολάβηση διεθνών πλατφορμών αποσπά τζίρο και διαπραγματευτική ισχύ από τα ελληνικά γραφεία, τα οποία συχνά υπολείπονται σε ψηφιακές υποδομές.
Η «έλλειψη προσωπικού» καταγράφεται στο 41% των επιχειρήσεων, με κορυφώσεις σε Ιόνιο (67%), Δυτική Ελλάδα (60%), Νότιο Αιγαίο – Κυκλάδες και Δωδεκάνησα (55%) και Κεντρική Μακεδονία (57%). Η δυσκολία προσέλκυσης εξειδικευμένων στελεχών σε εποχικά έντονες περιοχές επιβαρύνει την ποιότητα υπηρεσιών.
Παρότι σε εθνικό επίπεδο η «δυσκολία ενσωμάτωσης ψηφιακής τεχνολογίας» (9%) και η «χαμηλή ζήτηση» (11%) εμφανίζονται χαμηλότερα, σε Θεσσαλία και Ανατολική Μακεδονία – Θράκη μετατρέπονται σε κρίσιμους ανασταλτικούς παράγοντες. Το ΙΝΣΕΤΕ υπενθυμίζει ότι η μετάβαση στο μοντέλο της «Έξυπνης Επιχείρησης», όπως περιγράφεται στον στρατηγικό οδικό χάρτη ΙΝΣΕΤΕ–Accenture και στο σχέδιο «Ελληνικός Τουρισμός 2030 | Σχέδια Δράσης», είναι προϋπόθεση για την επιβίωση απέναντι στις πλατφόρμες.
Τι ζητά η αγορά: χρηματοδότηση, λιγότερη γραφειοκρατία, ψηφιακός μετασχηματισμός
Οι περισσότερες επιχειρήσεις είναι μικρής κλίμακας και δηλώνουν ότι χωρίς πρόσβαση σε κεφάλαια και απλούστερο κανονιστικό πλαίσιο δυσκολεύονται να συντηρήσουν τη δραστηριότητά τους. Δύο στις τρεις (περίπου 66%) ζητούν πρόσβαση σε προγράμματα χρηματοδότησης, με το ποσοστό να αγγίζει το 100% σε Περιφέρειες όπως Βόρειο Αιγαίο, Δυτική Ελλάδα, Δυτική Μακεδονία, Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα.
Η «απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου» είναι δεύτερη προτεραιότητα (42%), με ιδιαίτερα υψηλή ένταση αναγκών σε Κυκλάδες (82%), Στερεά Ελλάδα (67%), Κρήτη (46%) και Κεντρική Μακεδονία (43%). Παράλληλα, το 37% δίνει έμφαση στην εκπαίδευση και επιμόρφωση προσωπικού, ενώ το 34% θεωρεί κρίσιμο τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Καμπάνιες ενίσχυσης της ζήτησης, αναβάθμιση υπηρεσιών και διαφοροποίηση προϊόντων συγκεντρώνουν το 31%.
Ο πρόεδρος του ΙΝΣΕΤΕ Γιώργος Βερνίκος υπογραμμίζει ότι τα ταξιδιωτικά γραφεία είναι «στρατηγικός πυλώνας» του ελληνικού τουρισμού και χρειάζονται στρατηγική «με λιγότερη γραφειοκρατία και πρόσβαση σε κεφάλαια». Ο πρόεδρος του ΗΑΤΤΑ Νίκος Κελαϊδίτης μιλά για «ασφυκτικό πλαίσιο» όπου φόροι, κόστος και online ανταγωνισμός περιορίζουν την ανάπτυξη ενός κλάδου που στηρίζει έμπρακτα τον εισερχόμενο τουρισμό.
Σχόλιο 
: Η έρευνα φωτίζει ένα παράδοξο: ο κλάδος που «φέρνει» τουρίστες και οργανώνει το προϊόν, λειτουργεί με όρους μικρομάγαζου σε ένα περιβάλλον σχεδιασμένο για μεγάλους διεθνείς παίκτες. Αν δεν υπάρξει στοχευμένη φορολογική ελάφρυνση, έξυπνα χρηματοδοτικά εργαλεία και επιθετική πολιτική ψηφιακής αναβάθμισης, η αγορά θα συγκεντρωθεί περαιτέρω γύρω από πλατφόρμες και λίγους μεγάλους, με απώλεια προστιθέμενης αξίας για τις τοπικές οικονομίες και τον ίδιο τον ελληνικό τουρισμό.
#τουρισμός #ταξιδιωτικά_γραφεία #ΙΝΣΕΤΕ #HATTA #ψηφιακός_μετασχηματισμός #φορολογία
