Η κράτηση Ισπανού κυανόκρανου και πυρά κατά ιταλικής φάλαγγας από τον IDF βαθαίνουν τη ρήξη Ισραήλ‑Ευρώπης. Η διπλωματική κρίση τροφοδοτεί τις εκκλήσεις για σκληρότερη ευρωπαϊκή στάση έναντι του Τελ Αβίβ.
Η συμπεριφορά των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων (IDF) στον Λίβανο ανοίγει νέο, ιδιαίτερα επικίνδυνο μέτωπο στις ήδη επιβαρυμένες σχέσεις του Ισραήλ με την Ευρώπη. Η προσωρινή κράτηση Ισπανού κυανόκρανου της UNIFIL και τα προειδοποιητικά πυρά κατά ιταλικής φάλαγγας της ίδιας αποστολής αποτελούν ευθεία πρόκληση προς δύο μεγάλους ευρωπαίους εταίρους, την ώρα που η διεθνής κριτική για τις επιχειρήσεις σε Γάζα και Λίβανο κλιμακώνεται.
Διπλωματικός σεισμός Μαδρίτης και Ρώμης κατά Ισραήλ
Η Ρώμη αντέδρασε άμεσα, με τον Ιταλό υπουργό Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο να ζητά «πλήρη σεβασμό του ρόλου της UNIFIL», καταγγέλλοντας ότι Ιταλοί κυανόκρανοι έγιναν στόχος προειδοποιητικών πυρών από τον IDF. Ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι μίλησε για «αδικαιολόγητες και απαράδεκτες επιθέσεις» του Ισραήλ κατά του Λιβάνου και τόνισε την ανάγκη αποτροπής «δεύτερης Γάζας» στη χώρα.
Η Ιταλία προχώρησε στο κλασικό, αλλά βαρύ διπλωματικό όπλο: κάλεσε τον Ισραηλινό πρέσβη για εξηγήσεις, εκφράζοντας επίσημα την έντονη δυσφορία της. Η κίνηση αυτή υπογραμμίζει ότι η Ρώμη, παραδοσιακά προσεκτική στις σχέσεις της με το Ισραήλ, θεωρεί το επεισόδιο πλήγμα στο κύρος του ΟΗΕ και στην ασφάλεια των δικών της στρατιωτών.
Ακόμη πιο φορτισμένο είναι το κλίμα στη Μαδρίτη. Η Ισπανία έχει ήδη υποβαθμίσει τις διπλωματικές σχέσεις, με αμοιβαία απόσυρση πρέσβεων. Έτσι, το υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τη διπλωματική επιτετραμμένη του Ισραήλ, Ντάνα Έλριχ, για να διαμαρτυρηθεί για την «αδικαιολόγητη κράτηση» Ισπανού στρατιώτη της UNIFIL από τον IDF, μετά τον αποκλεισμό λογιστικής φάλαγγας της αποστολής.
Η UNIFIL χαρακτήρισε την κράτηση, έστω και για λιγότερο από μία ώρα, «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου», υπενθυμίζοντας το ειδικό καθεστώς προστασίας των κυανόκρανων. Η Ισπανίδα υπουργός Άμυνας Μαργαρίτα Ρόμπλες επιβεβαίωσε ότι ο συλληφθείς στρατιώτης ήταν Ισπανός, εντείνοντας την εσωτερική πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση.
Ευρωπαϊκή αποστασιοποίηση και κίνδυνος ρήξης με το Τελ Αβίβ
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ανέβασε περαιτέρω τους τόνους, καταδικάζοντας τις ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο και κατηγορώντας τον Μπενιαμίν Νετανιάχου για «περιφρόνηση προς τη ζωή και το διεθνές δίκαιο». Παράλληλα, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναστείλει τη Συμφωνία Σύνδεσης με το Ισραήλ και να συμπεριλάβει τον Λίβανο σε ενδεχόμενη εκεχειρία.
Η συζήτηση αυτή αγγίζει τον πυρήνα της ευρωϊσραηλινής σχέσης: η Συμφωνία Σύνδεσης προσφέρει εμπορικά και πολιτικά οφέλη στο Ισραήλ, με αντάλλαγμα σεβασμό σε θεμελιώδεις αρχές, μεταξύ των οποίων και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η πρόταση Σάντσεθ, αν βρει ευρύτερη στήριξη, θα σηματοδοτούσε ιστορική σκλήρυνση της ευρωπαϊκής στάσης.
Ακόμη και παραδοσιακοί σύμμαχοι του Ισραήλ στην Ευρώπη, όπως η Γερμανία, κρατούν πλέον αποστάσεις. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε ότι τυχόν «μέτρα προσάρτησης» στη Δυτική Όχθη θα αποτελούσαν «μεγάλο λάθος», αποτυπώνοντας τη φθορά της ανοχής προς την ισραηλινή κυβέρνηση.
Σε αυτό το πλαίσιο, Ιταλία και Ισπανία επιχειρούν ταυτόχρονα να ενισχύσουν τους δεσμούς τους με τη Βηρυτό. Ο Ταγιάνι επικοινώνησε με τον Λιβανέζο πρόεδρο Τζόζεφ Αούν, ενώ η Ρόμπλες συναντήθηκε με τον Λιβανέζο πρέσβη στη Μαδρίτη, Χάνι Σεμαΐτελι, επαναβεβαιώνοντας τη «συνολική δέσμευση» της Ισπανίας για την ασφάλεια και σταθερότητα του Λιβάνου.
Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή εξίσωση στη Μέση Ανατολή αλλάζει: το Ισραήλ δεν θεωρείται πλέον αυτονόητος προνομιακός εταίρος, ενώ ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου και η προστασία των δυνάμεων του ΟΗΕ γίνονται κεντρικά κριτήρια στη διαμόρφωση πολιτικής.
Σχόλιο 
: Η κλιμάκωση με Ισπανία και Ιταλία σηματοδοτεί θεσμικό καμπανάκι για το Ισραήλ: όταν στο στόχαστρο τίθενται κυανόκρανοι, η σύγκρουση παύει να είναι διμερής και αποκτά χαρακτήρα μετωπικής σύγκρουσης με τον ίδιο τον ΟΗΕ και, εμμέσως, με την Ευρώπη. Αν η ΕΕ μετατρέψει τη ρητορική σε πράξη, συνδέοντας ρητά τη Συμφωνία Σύνδεσης με τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, το Τελ Αβίβ θα βρεθεί αντιμέτωπο όχι μόνο με ηθικό αλλά και με απτό οικονομικοπολιτικό κόστος.
#Ισραήλ #Λίβανος #UNIFIL #Ισπανία #Ιταλία #ΕΕ #ΜέσηΑνατολή
