Η ανακοίνωση Νετανιάχου για άμεσες συνομιλίες με τον Λίβανο έρχεται ενώ ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ απειλεί την εύθραυστη εκεχειρία. Παράλληλα, εκατομμύρια εκτοπισμένοι και ο κίνδυνος επισιτιστικής κρίσης αναδεικνύουν το βαρύ κόστος της σύγκρουσης.
Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια εξαιρετικά ρευστή και επικίνδυνη φάση, καθώς ο πόλεμος που εμπλέκει τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν επεκτείνεται στο λιβανικό μέτωπο. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι έδωσε εντολή στο υπουργικό συμβούλιο να ξεκινήσει «το συντομότερο δυνατό» απευθείας διαπραγματεύσεις με τον Λίβανο, με στόχο τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και τη σύναψη σχέσεων ειρήνης. Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι οι συνεχιζόμενοι ισραηλινοί βομβαρδισμοί στο Λίβανο καθιστούν «ανούσιες» τις επικείμενες συνομιλίες με τις ΗΠΑ στο Πακιστάν.
Αμφισβητούμενη εκεχειρία και μάχη για τον ορισμό της
Η διήμερης διάρκειας εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, που επετεύχθη με μεσολάβηση του Πακιστάν, αποδεικνύεται ήδη εύθραυστη. Κομβικό σημείο διαφωνίας είναι αν ο Λίβανος περιλαμβάνεται ή όχι στη συμφωνία: η Τεχεράνη, η Βηρυτός, η Μόσχα και σειρά χωρών, όπως το Πακιστάν και η Γαλλία, υποστηρίζουν ότι ο Λίβανος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κατάπαυσης του πυρός. Αντίθετα, Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ επιμένουν ότι οι επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ εξαιρούνται.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιαν διεμήνυσε ότι οι ισραηλινές επιθέσεις στο Λίβανο παραβιάζουν τη συμφωνία και προειδοποίησε πως, εάν συνεχιστούν, οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ θα καταστούν «χωρίς νόημα». Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλινμπάφ, μίλησε για «ρητή και ισχυρή» απάντηση σε περίπτωση περαιτέρω παραβιάσεων. Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου δηλώνει ότι το Ισραήλ συνεχίζει να πλήττει τη Χεζμπολάχ «με δύναμη, ακρίβεια και αποφασιστικότητα».
Ανθρωπιστική καταστροφή σε Λίβανο και Ιράν
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότεροι από 4,25 εκατ. άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί σε Ιράν και Λίβανο από τις 28 Φεβρουαρίου. Πάνω από 3,2 εκατ. βρίσκονται στο Ιράν και πάνω από 1 εκατ. στον Λίβανο, δηλαδή πάνω από το ένα έκτο του πληθυσμού της χώρας. Οι καταγεγραμμένοι νεκροί ανέρχονται σε τουλάχιστον 2.362 στο Ιράν και 1.739 στον Λίβανο, ενώ εκατοντάδες είναι τα θύματα επίσης σε Ιράκ και Ισραήλ.
Ο ΠΟΥ καταγράφει μαζικές επιθέσεις σε υποδομές υγείας: 106 επιθέσεις σε μονάδες υγείας στον Λίβανο, 23 στο Ιράν και 6 στο Ισραήλ. Σε ορισμένα νοσοκομεία του Λιβάνου τα αποθέματα τραυματιολογικού υλικού επαρκούν μόλις για λίγες ημέρες, καθώς οι μαζικοί βομβαρδισμοί εξάντλησαν σε μία μέρα εφόδια που υπό κανονικές συνθήκες θα επαρκούσαν για τρεις εβδομάδες. Παράλληλα, επιθέσεις σε μονάδες αφαλάτωσης σε Ιράν, Μπαχρέιν και Κουβέιτ απειλούν την παροχή πόσιμου νερού σε χώρες που εξαρτώνται από αυτές.
Διπλωματική επανατοποθέτηση Γερμανίας και παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ανακοίνωσε ότι το Βερολίνο «επανεκκινεί» τις συνομιλίες με την Τεχεράνη, σε συντονισμό με τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους εταίρους. Ο ίδιος χαρακτήρισε «υπερβολική» την πρόσφατη απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για αφανισμό «ολόκληρου πολιτισμού», σημειώνοντας ότι ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης έχει προσωρινά αποτραπεί. Την ίδια ώρα, η Γερμανία προειδοποιεί ότι η σφοδρότητα της ισραηλινής εκστρατείας στον νότιο Λίβανο μπορεί να τινάξει στον αέρα τη συνολική ειρηνευτική διαδικασία.
Πέρα από το στρατιωτικό και διπλωματικό επίπεδο, ο πόλεμος έχει ήδη βαρύ αποτύπωμα στην παγκόσμια οικονομία. Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, υπολόγισε ότι τουλάχιστον 45 εκατ. άνθρωποι απειλούνται με επισιτιστική ανασφάλεια λόγω εκτίναξης των τιμών ενέργειας και λιπασμάτων και σοβαρών διαταραχών στις αλυσίδες εφοδιασμού. Το Ταμείο αναμένει αύξηση αιτημάτων για χρηματοδοτική στήριξη ύψους 20–50 δισ. δολαρίων και προεξοφλεί υποβάθμιση της παγκόσμιας ανάπτυξης για το 2026.
Πυρηνική διάσταση και ευρύτερος γεωπολιτικός κίνδυνος
Επιπλέον ανησυχία προκαλεί η στάση της Τεχεράνης στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Ο επικεφαλής της ιρανικής υπηρεσίας ατομικής ενέργειας, Μοχαμάντ Εσλαμί, απέκλεισε εκ των προτέρων οποιονδήποτε περιορισμό στον εμπλουτισμό ουρανίου στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Η αναγνώριση του «δικαιώματος εμπλουτισμού» περιλαμβάνεται στο ιρανικό δεκάλογο για μόνιμη κατάπαυση του πυρός, αυξάνοντας τις ανησυχίες για νέο κύκλο έντασης γύρω από το πυρηνικό ζήτημα.
Σε αυτό το εύφλεκτο περιβάλλον, η εξαγγελία διαπραγματεύσεων Ισραήλ–Λιβάνου μπορεί να αποδειχθεί είτε βαλβίδα εκτόνωσης είτε επικοινωνιακή κίνηση χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο, εφόσον οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχιστούν με την ίδια ένταση.
Σχόλιο 
: Η σύγκρουση μετατρέπεται από περιφερειακό πόλεμο σε πολυεπίπεδη κρίση ασφάλειας, ενέργειας και τροφίμων, με τεράστιες γεωπολιτικές και οικονομικές συνέπειες· η Ελλάδα, ως χώρα της ανατολικής Μεσογείου, οφείλει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις σε Λίβανο και Στενό του Ορμούζ, καθώς από εκεί θα κριθούν τόσο οι ενεργειακές ροές όσο και η σταθερότητα των θαλάσσιων μεταφορών που στηρίζουν την ελληνική ναυτιλία.
#Ιράν #Ισραήλ #Λίβανος #Χεζμπολάχ #ΜέσηΑνατολή #ΔΝΤ #Γερμανία
