Ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο επιτρέπει σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές να αναβαθμίζουν ενεργειακά την κατοικία τους χωρίς αρχικό κεφάλαιο. Η αποπληρωμή γίνεται σε δόσεις μέσα από τον λογαριασμό ρεύματος, με σαφείς δικλίδες προστασίας για τον καταναλωτή.
Ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης ενεργειακών αναβαθμίσεων κατοικιών, το λεγόμενο «on-bill financing», εισάγει στην ελληνική αγορά το πρόσφατο νομοθετικό πλαίσιο του υπουργείου Οικονομικών, με την εξειδίκευση να γίνεται από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ). Οι πάροχοι ρεύματος αποκτούν πλέον κεντρικό ρόλο, χρηματοδοτώντας εξ ολοκλήρου τις εργασίες και ανακτώντας τη δαπάνη μέσω των μηνιαίων λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Πώς λειτουργεί το «on-bill financing»
Ο ιδιοκτήτης ή ο νόμιμος χρήστης μιας κατοικίας υπογράφει σύμβαση με τον προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας για «πρόσθετες υπηρεσίες βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης». Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται παρεμβάσεις στον εξοπλισμό (αντλίες θερμότητας, ηλεκτρικές συσκευές υψηλής ενεργειακής κλάσης) αλλά και στο κέλυφος του κτιρίου (θερμοπρόσοψη, κουφώματα κ.ά.).
Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δεν απαιτείται ίδια συμμετοχή: ο πάροχος προχρηματοδοτεί το σύνολο της δαπάνης και ο καταναλωτής την αποπληρώνει σε μηνιαίες δόσεις, ενσωματωμένες στον λογαριασμό ρεύματος. Ο μηχανισμός παραπέμπει ουσιαστικά σε τραπεζικό δάνειο, με τους όρους αποπληρωμής, τη διάρκεια και το κόστος να αποτυπώνονται ρητά στη σύμβαση.
Το μοντέλο διαφοροποιείται από τα προγράμματα «Εξοικονομώ», τα οποία παραμένουν σε ισχύ και βασίζονται σε επιδοτήσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες εισοδημάτων. Εδώ, οι αναβαθμίσεις γίνονται με αμιγώς ιδιωτικά κεφάλαια και εμπορικούς όρους, προσφέροντας όμως πρόσβαση σε έργα εξοικονόμησης και σε νοικοκυριά που δεν εντάσσονται σε επιδοτούμενα σχήματα.
Δικαιώματα, κίνδυνοι και προστασία του καταναλωτή
Το σχήμα αφορά όχι μόνο ιδιοκτήτες αλλά και ενοικιαστές, καθώς οι υπηρεσίες συνδέονται με την ίδια την εγκατάσταση και όχι με το πρόσωπο του εκάστοτε χρήστη, εκτός αν η σύμβαση ορίζει διαφορετικά. Η αποπληρωμή γίνεται μέσω του λογαριασμού της συγκεκριμένης παροχής, με τις χρεώσεις για την αναβάθμιση να εμφανίζονται διακριτά και να μην θεωρούνται χρεώσεις προμήθειας ρεύματος.
Σε περίπτωση μερικής πληρωμής του λογαριασμού, προτεραιότητα έχουν οι χρεώσεις προμήθειας, οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ), οι φόροι, τέλη και εισφορές. Η δόση για τις εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης εισπράττεται τελευταία. Σημαντική ασφαλιστική δικλίδα είναι ότι, ακόμη και αν η οφειλή που αφορά τις πρόσθετες υπηρεσίες καταστεί ληξιπρόθεσμη, ο πάροχος δεν επιτρέπεται να ζητήσει από τον ΔΕΔΔΗΕ διακοπή ρεύματος για αυτόν τον λόγο, βάσει του Κώδικα Προμήθειας.
Εξίσου κρίσιμο είναι ότι το νέο μοντέλο δεν περιορίζει το δικαίωμα αλλαγής παρόχου. Αν ο πελάτης μετακινηθεί σε νέο προμηθευτή, συνεχίζει να αποπληρώνει τόσο την κατανάλωση ρεύματος όσο και την αναβάθμιση μέσω του λογαριασμού του νέου παρόχου. Εκείνος στη συνέχεια αποδίδει το αναλογούν ποσό στον αρχικό προμηθευτή που χρηματοδότησε το έργο, ενώ οι αρχικοί όροι αποπληρωμής παραμένουν σε ισχύ, εκτός αν ο νόμος προβλέπει κάτι διαφορετικό.
Ο λογαριασμός ρεύματος θα διαρθρώνεται σε τέσσερις σαφείς κατηγορίες: προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, ρυθμιζόμενες χρεώσεις, φόροι/τέλη/εισφορές και, ξεχωριστά, χρεώσεις για τις υπηρεσίες βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης. Η διακριτή παρουσίαση στοχεύει στη διαφάνεια και στην αποφυγή σύγχυσης μεταξύ κόστους ενέργειας και κόστους επένδυσης.
Σχόλιο 
: Το «on-bill financing» μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο εργαλείο για την επιτάχυνση της ενεργειακής αναβάθμισης του οικιακού αποθέματος, μειώνοντας λογαριασμούς και ενεργειακή φτώχεια χωρίς άμεση δημοσιονομική επιβάρυνση. Ωστόσο, η επιτυχία του θα κριθεί από το πραγματικό κόστος για τον καταναλωτή, τη διαφάνεια των συμβάσεων και τον αποτελεσματικό έλεγχο της ποιότητας των παρεμβάσεων, ώστε να εξασφαλίζεται ότι η επένδυση αποδίδει σε εξοικονόμηση όσα υπόσχεται.
#ενέργεια #ενεργειακή_αναβάθμιση #κατοικία #πάροχοι_ρεύματος #Εξοικονομώ #oikonomia
