Η εκλογική ήττα του Βίκτορ Όρμπαν από τον Πέτερ Μάγιαρ ανακουφίζει το Κίεβο, αλλά δεν λύνει αυτόματα τα διμερή αγκάθια. Η Ουκρανία προσδοκά εξομάλυνση, γνωρίζοντας ότι οι διαφωνίες για ΕΕ, ενέργεια και ρωσικό πετρέλαιο παραμένουν.
Η σαρωτική ήττα του Βίκτορ Όρμπαν από τον Πέτερ Μάγιαρ στις ουγγρικές εκλογές αντιμετωπίζεται στο Κίεβο ως σημαντικό γεωπολιτικό γεγονός. Για την Ουκρανία, η αλλαγή ηγεσίας στη Βουδαπέστη σηματοδοτεί πρωτίστως το τέλος μιας περιόδου ανοιχτής σύγκρουσης με μια χώρα-μέλος της ΕΕ, η οποία επί χρόνια μπλόκαρε κρίσιμες αποφάσεις υπέρ του Κιέβου.
Από την ομηρία των βέτο σε προσεκτική επαναπροσέγγιση
Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σύμπιχα μίλησε για «ήττα της πολιτικής εκβιασμού και της αντιουκρανικής προπαγάνδας», στέλνοντας σαφές μήνυμα αποδόμησης της κληρονομιάς Όρμπαν. Παράλληλα, έσπευσε να χαμηλώσει τον πήχη των προσδοκιών, προειδοποιώντας ότι απαιτείται «επίπονη, πραγματιστική και ήρεμη δουλειά» για αποκατάσταση της καλής γειτονίας.
Η νίκη Μάγιαρ εκλαμβάνεται στο Κίεβο και στις Βρυξέλλες ως στρατηγική ήττα της Μόσχας, η οποία στήριζε επί χρόνια τον Όρμπαν και επωφελούνταν από τα ουγγρικά βέτο σε κυρώσεις και πακέτα βοήθειας. Η προοπτική απελευθέρωσης των περίπου 90 δισ. ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης που είχαν μπλοκαριστεί λόγω Βουδαπέστης θεωρείται κρίσιμη για τη σταθερότητα της ΕΕ και τη στήριξη της Ουκρανίας.
Ο ίδιος ο Μάγιαρ έχει κρατήσει σαφώς διαφορετική ρητορική από τον προκάτοχό του: αναγνωρίζει τη Ρωσία ως επιτιθέμενο, υποστηρίζει την ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ουκρανία και δηλώνει ότι «κανείς δεν έχει δικαίωμα να αποφασίσει τους όρους της ειρήνης αντί των Ουκρανών». Ωστόσο, αυτή η πολιτική αποστασιοποίησης από τη Μόσχα δεν μεταφράζεται αυτόματα σε πλήρη στοίχιση με τις ουκρανικές θέσεις.
Χρηματοδότηση, ενέργεια και ένταξη στην ΕΕ: τα νέα πεδία τριβής
Στο άμεσο επίπεδο, η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι ο Μάγιαρ έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί πως δεν θα συνεχίσει το μπλοκάρισμα του ευρωπαϊκού δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η Βουδαπέστη όμως δεν προτίθεται να συνεισφέρει η ίδια στη γραμμή πίστωσης, γεγονός που δείχνει ότι η στήριξη θα είναι επιλεκτική και όχι άνευ όρων.
Ακόμη πιο περίπλοκο είναι το ενεργειακό μέτωπο. Ο αγωγός Druzhba, μέσω του οποίου μεταφερόταν ρωσικό πετρέλαιο προς Ουγγαρία και Σλοβακία, έχει μετατραπεί σε σύμβολο της σύγκρουσης Όρμπαν – Ζελένσκι. Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι υπέστη σοβαρές ζημιές από ρωσική επίθεση, ενώ ο Όρμπαν κατηγορούσε το Κίεβο ότι χρησιμοποιεί τον αγωγό για να εκβιάσει την Ουγγαρία. Ο Ζελένσκι έχει δεσμευθεί στις Βρυξέλλες για αποκατάσταση, εφόσον ξεμπλοκάρει η χρηματοδότηση, αλλά η ουκρανική κοινή γνώμη αντιδρά στην επανεκκίνηση ρωσικών ροών που θα ενισχύσουν τα έσοδα του Κρεμλίνου.
Ο Μάγιαρ, από την πλευρά του, δηλώνει ότι η Ουγγαρία θα συνεχίσει να βασίζεται σε ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο «για κάποιο διάστημα». Αυτό προδιαγράφει μια πιο ήπια, αλλά πάντα φιλορωσική ενεργειακή εξάρτηση, που θα δοκιμάσει τα όρια συνεννόησης με το Κίεβο.
Τρίτο αγκάθι αποτελεί η ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας. Ο νέος Ούγγρος ηγέτης δεν υποστηρίζει επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας, υπογραμμίζοντας ότι όλες οι χώρες οφείλουν πρώτα να καλύψουν τα τυπικά κριτήρια. Για το Κίεβο, που θεωρεί την ταχεία ένταξη ως de facto εγγύηση ασφάλειας, η θέση αυτή συνιστά σαφή απόσταση. Ο Μάγιαρ μάλιστα άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος, εάν τεθεί πρακτικά θέμα γρήγορης προσχώρησης της Ουκρανίας στην ΕΕ.
Στο διμερές επίπεδο παραμένουν και πιο «τεχνικές» εκκρεμότητες, όπως η υπόθεση κατάσχεσης 35 εκατ. ευρώ και 9 κιλών χρυσού ουκρανικής κρατικής τράπεζας από τις ουγγρικές αρχές, που το Κίεβο χαρακτηρίζει παράνομη. Η Ουκρανία ελπίζει ότι η νέα πολιτική πραγματικότητα στη Βουδαπέστη θα επιτρέψει την επίλυση και τέτοιων υποθέσεων, ωστόσο ο Μάγιαρ δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί.
Συνολικά, η αλλαγή ηγεσίας στην Ουγγαρία αφαιρεί από τη Ρωσία έναν βασικό πολιτικό σύμμαχο εντός ΕΕ και προσφέρει στο Κίεβο ευκαιρία για επαναφορά της σχέσης σε πιο ορθολογική βάση. Όμως η απόσταση ανάμεσα στις ουκρανικές προσδοκίες και στον προσεκτικό πραγματισμό του Μάγιαρ δείχνει ότι η πορεία προς την «καλή γειτονία» θα είναι μακρά και γεμάτη διαπραγματεύσεις.
Σχόλιο 
: Η αποδυνάμωση του ουγγρικού βέτο ενισχύει θεαματικά τη διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας και της Κομισιόν, αλλά η Βουδαπέστη του Μάγιαρ μάλλον θα κινηθεί ως «σκληρός πραγματιστής» παρά ως ενθουσιώδης φιλοουκρανός σύμμαχος, διατηρώντας περιθώριο ελιγμών σε ενέργεια και διεύρυνση.
#Ουγγαρία #Ουκρανία #ΠέτερΜάγιαρ #ΕΕ #Ρωσία
